Danışmanlık şirketi KPMG Türkiye tarafından yayımlanan 'Sağlık ve İlaç Sektörel Bakış' 2023 yılı raporunda; sağlık ve ilaç sektöründe yükselen trendler, sektördeki dijitalleşme, uluslararası vergi gelişmelerinin sağlık ve ilaç sektöründe muhtemel etkileri, sağlık ve ilaç sektöründe sürdürülebilirlik, çevresel faktörler ve yönetişim gibi konular mercek altına alınıyor. Raporda yer alan verilere göre sağlık ve ilaç sektörü dünyada dijital teknolojilerinin de gelişmesiyle büyümeye devam ediyor. Küresel sağlık harcamalarının 2025 yılında 11.3 trilyon dolara ilaç pazarının ise 1.5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. TÜİK'in 7 Aralık'ta açıkladığı verilere göre Türkiye'de sağlık harcamaları, 2022'de bir önceki yıla göre yüzde 71.5 artarak 606 milyar 835 milyon (2022'deki ortalama kurla 36.6 milyar dolar) liraya çıktı. Bu dönemde, genel devlet sağlık harcamasının toplam sağlık harcamasına oranı yüzde 76.4, özel sektör sağlık harcamasının oranı ise yüzde 23.6 olarak gerçekleşti.

Sağlık sektöründe yükselen trendler


• Dijital izleme ile uzaktan sağlık hizmetleri gelişiyor: Bir diğer trend olan uzaktan bakım, sağlık hizmetlerinin sunulma şeklini dönüştürüyor. Sanal bakım üniteleri, giyilebilir ve implante (hastanın vücuduna takılan) edilebilir monitörler ve sanal asistanlar uzaktan bakımı mümkün kılan temel teknolojiler olarak ortaya çıkıyor. Bunlarla beraber web tabanlı veya mobil uygulamalar uzaktan izleme için yaygın olarak kullanılıyor.
• Teletıp uygulamaları yaygınlaşıyor: Sağlık sektöründe, hasta bakımını ve alınan sonuçları iyileştirmek için teknolojiden yararlanan yeni iş modellerinden biri olan teletıp ve tıbbı konsültasyon tedavinin uzaktan sağlanmasına olanak tanıyor. Bireyler, kendi evlerinin konforunda sağlık hizmetlerine erişebilme imkânı bulup doktorun ofisine veya hastaneye yüz yüze gitmeye ihtiyaç duymadan sağlık hizmeti alabiliyor.
• Yapay zekâ ve makine öğrenimi kullanımı artıyor: Teletıp ve dijital izlemeye teknolojilerine ek olarak yapay zekâ ve makine öğreniminin kullanımı, özellikle ilaç keşfi, kişiselleştirilmiş tıp ve operasyonel verimlilik alanlarında olmak üzere sağlık sektöründe giderek yaygınlaşıyor.

İlaç sektöründe yükselen trendler

• İş birlikleri ve ortaklıklar yükseliyor: Önümüzdeki yıllarda ilaç endüstrisinde işbirliği ve ortaklıkların giderek daha fazla önem kazanması bekleniyor.
• İlaç sektöründe e-ticaret ivme kazanıyor: E-ticaret, hastalara doğrudan kapılarına kadar teslim edilebilen reçetelere rahat ve erişilebilir erişim sağlayarak eczaneye yüz yüze ziyaret ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Ayrıca, e-ticaret daha rekabetçi bir pazar yaratma ve ilaç fiyatlarını düşürme potansiyeline de sahip. E-ticaret platformları, hastalara kişiselleştirilmiş öneriler ve destek sağlamak için dijital araçları ve analitiği kullanabilir, bu da ilaç bağlılığını ve genel sağlık sonuçlarını iyileştirebilir.
• Dijital terapiler ilaç sektörünü etkiliyor: Son tıbbi gelişmeler, giyilebilir cihazlar, teknoloji platformları, veri toplama ve yapay zekâ destekli gerçek zamanlı analitikler sayesinde güçlenen dijital terapiler, ilaç şirketleri ve sağlık hizmeti sağlayıcılarının sağlık hizmetlerini nasıl sunup özelleştirdiklerini ve önemli eksiklikleri nasıl kapattıklarını hızla değiştiriyor. 2027 yılına kadar dijital terapilerin küresel olarak yaygınlaşması ve pazar hacmini büyütmesi bekleniyor.

Dijitalleşme hız kazanıyor

KPMG Türkiye'nin raporunda sağlık ve ilaç sektöründeki dijitalleşmenin giyilebilir teknolojiler ve büyük veri gibi teknolojilerin de etkisi ile hız kazandığına da yer veriliyor. Raporda dünyada en çok ön plana çıkan bazı dijital sağlık fırsatları şu şekilde sıralanıyor:
• Teletıp: Teletıp, uzaktan sağlık hizmetleri sunarak hastaların ve sağlık çalışanlarının mekânsal sınırlamalarını ortadan kaldırıyor. 2019 yılında global teletıp pazarının değeri 45.5 milyar dolar iken 2026 yılına kadar 175.5 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
• Biyosensörler ve medikal giyilebilirler: Biyosensörler ve medikal giyilebilir cihazlar, sürekli sağlık izlemesi sağlayarak hastaların ve doktorların gerçek zamanlı tıbbi verilere erişmelerine olanak tanıyor. Sağlık ve fitness takibi amacıyla kullanılan giyilebilir cihazların pazar büyüklüğü 2019 yılında 29.6 milyar dolar iken bu rakamın 2023 sonunda 84.4 milyar dolara çıkması bekleniyor.
• Veri analitiği ve yapay zekâ: Sağlık sektörü her saniyede üstel olarak artan bir veri patlaması yaşıyor. Kaydedilen her veri, birleşerek büyük veriyi oluşturuyor. Bugün dünyadaki veri hacminin yaklaşık yüzde 30'u sağlık sektörü tarafından üretiliyor. 2025 yılında bu hacmin yüzde 36'lara çıkması bekleniyor. ÖNDER YILMAZ