ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde kurulan "Barış Kurulu", bugün ilk toplantısını gerçekleştirdi. Gazze'deki savaşı sona erdirmeyi hedefleyen bu girişim, dünya liderlerini bir araya getirerek uluslararası dikkatleri üzerine çekti.

Toplantıya 45'ten fazla ülkeden temsilci katılırken, Trump'ın iddialı planları ve vaatleri gündemin ana konusu oldu. Ancak, katılımın sınırlı kalması ve eleştiriler, girişimin geleceği konusunda soru işaretleri yarattı.

Toplantının Amacı ve Arka Planı

Barış Kurulu, Gazze'deki çatışmaları durdurmak, bölgenin demilitarizasyonunu sağlamak ve yeniden inşasını koordine etmek amacıyla kuruldu. Trump yönetimi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin onayladığı ABD destekli ateşkes planının bir uzantısı olarak bu kurulu hayata geçirdi. Ateşkes, yaklaşık üç ay önce yürürlüğe girmiş olsa da, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail askerlerinin tamamen çekilmesi ve insani yardımın akışı gibi kritik konular hala çözüme kavuşmuş değil.

Trump, Gazze'yi "Orta Doğu Riviera"sı haline getirme vizyonunu dile getirdi. Bu vizyon, konut kuleleri, veri merkezleri, sahil tatil köyleri, parklar ve spor tesisleri gibi projeleri kapsıyor. Ancak, uzmanlar bu planların uygulanabilirliğini sorguluyor; zira savaşın başlangıcından bu yana 72.063 Filistinli hayatını kaybetti, 2,1 milyon kişi yerinden edildi ve bölgedeki yapıların yüzde 80'i yok edildi.

Katılımcılar ve Katılım Düzeyi

Toplantıya, çoğunlukla otoriter rejimler ve askeri yönetimler tarafından temsil edilen 45'ten fazla ülke katıldı. İsrail'in de yer aldığı kurulda, Filistin temsilciliği bulunmaması dikkat çekti. Pakistan Başbakanı Shahbaz Sharif gibi liderler katılım gösterirken, Avrupa'nın önde gelen ülkeleri - İngiltere, Almanya ve Fransa - davetleri reddetti. Bu ülkeler, kurulun BM'yi gölgede bırakabileceğini ve işleyişinin şeffaf olmadığını gerekçe gösterdi.

Kurulun üyeleri arasında baskıcı liderler ve diktatörlerin ağırlıkta olması, "otoriterler kulübü" eleştirilerine yol açtı. Trump, katılımı "tarihin en önemli uluslararası organı" olarak nitelendirirken, bazı ülkelerin Trump'ı memnun etmek için katıldığı iddia ediliyor.

Öne Çıkan Gelişmeler ve Vaatler

Toplantıda Trump, Gazze'nin yeniden inşası için 5 milyar dolarlık fon taahhüdü ilan etti. Bu miktar, tahmini 70 milyar dolarlık yeniden inşa maliyetinin oldukça altında kalsa da, başlangıç için önemli bir adım olarak görüldü. Ayrıca, Uluslararası İstikrar Gücü için binlerce personel taahhüdü alındı. Örneğin Endonezya, 1.000 asker göndereceğini ve sayıyı 8.000'e çıkarabileceğini belirtti.

Gazze'de 350 dönümlük bir alanda 5.000 kişilik askeri üs planı da gündeme geldi. Bu üs, zırhlı gözetleme kuleleri, cephanelik, sığınaklar ve dikenli tellerle çevrili olacak. Trump'ın damadı Jared Kushner'ın da rol aldığı bu plan, bölgenin güvenliğini sağlamayı hedefliyor.

Tartışmalar ve Eleştiriler

Kurul, büyük eleştirilere maruz kaldı. Analistler, Trump'ın veto yetkisi ve kişisel yaklaşımının, kurulun tarafsızlığını zedelediğini söylüyor. Arab Center Washington DC'den Yousef Munayyer, "Bu, Filistinlilerin hayatını iyileştirmek için tek seçenek olabilir ama Trump'ın şovuna bağlı" diyor. Quincy Institute'tan Annelle Sheline ise, ilerleme için ABD'nin İsrail'e baskı yapması gerektiğini vurguluyor; zira ateşkes ihlalleri devam ediyor ve 11 Ekim 2025'ten beri 603 Filistinli öldürüldü.

Beklentiler ve Gelecek Adımlar

Uzmanlar, kurulun başarısının ateşkese uyum ve ihlallerin cezalandırılmasına bağlı olduğunu belirtiyor. Filistin temsilcisinin dahil edilmesi ve Hamas'ın silahsızlandırılması gibi adımlar, ilerlemeyi hızlandırabilir. Ancak, kurulun geniş kapsamı ve Trump'ın hakimiyeti, uzun vadeli etkinliğini sorgulatıyor.

Trump, Nobel Barış Ödülü peşinde koşarken, kurulun "sınırsız potansiyeli" olduğunu iddia ediyor. Önümüzdeki aylar, Gazze için gerçek bir dönüm noktası mı yoksa diplomatik bir şov mu olacağını gösterecek.