logo
01 OCAK 2026


Halife nasıl seçilir?

03.10.2016 00:00:00

Halifelik nedir, bu makam siyasi mi, yoksa dini bir otorite olup olmadığı, tarihçiler ve İslam âlimleri arasında tartışılan bir meseledir.
Halife iş başına nasıl gelir? Halife kimlerden olur? Seçilme şekli demokrasiyle mi, yoksa tayinle mi olur? En güçlü ordu kimde ise veya harbin hilesini kim biliyorsa o sultan veya komutan, halife olabilir mi?
Halife kelime olarak halefe kökünden gelmiştir. Kelime olarak arkadan gelen manasında kullanılan halife, ıstılahî manada, yerine geçen, onun adına iş yapan manasında kullanılmıştır. İslam dünyasında halifeliği ele geçirmek için çok büyük savaşlar yapılmış, çok insanlar haksız yere öldürülmüş, gerçek hak sahiplerinin hakları gasp edilmiştir. 
Halifelik var mıdır, yok mudur, diye bir ayrılık İslam mezhepleri arasında bulunmamaktadır. Bütün İslam mezhepleri Halifenin olması gerekliliğinde ihtilafsız fikir birlikteliğindedirler.
İlk ihtilaf "Allah'ın halifesi" kelimesi üzerinde olmuştur. Halife Hz. Ebu Bekir kendisine "Allah'ın halifesi" denilmesini kabul etmemiş. Bu kelimenin yerine kendisine" Peygamberin halifesi" dedirtmiştir. Hz. Ömer halifeliğinde kendisine "Peygamberin halifesinin halifesi" dedirtmişti. İbni Teymiye "Allah'ın halifesi" sıfatının, insan tarafından kullanılmasını caiz görmemiştir. Fakat Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer ve ibni Teymiye'nin tersine, Allah-ü Teâlâ Kur'an-ı Kerim'de, Bakara sûresi 30. ayeti kerimesinde "Ben muhakkak ki yeryüzünde bir halife yaratacağım" diye buyurarak, halifetullah sıfatını insana bahşetmişti.
İslam mezhepleri arasındaki halife konusundaki ihtilaf, ayrım noktası, halifenin tayini ve seçimi hakkında olmuştur. Halife seçimi nasıl olmalı idi. İlk halife Hz. Ebu Bekir'in hilafet seçimi Sakife denen yerde sahabenin yalnız bir kısmı ile olmuştu. İkinci halife Hz. Ömer'in Peygamber'in halifesinin halifesi olması, Peygamber'in halifesinin, kendisinden sonra gelecek hilafetini kendisinin tayin etmesi ile gerçekleşmişti. Üçüncü halifenin seçilmesi ise tayin edilen altı kişinin, iki adaydan birini halife seçmesi ile olmuştu.
İslam tarihinde kendini din adamı diye adlandıran din âlimleri, halife seçiminin bu üç yolla yapılmasını dillendirdikçe, maalesef İslam ümmeti daha çok ayrılığa düşmüş, savaşlar neticesinde kin ve nefretle birbirine bakan, İslam toplulukları oluşmuştur.
İslam ümmetinin halifelik konusundaki ihtilafı, halifenin seçilmiş olup olmadığı konusundadır. Eğer halifelik bizlere öğretildiği gibi seçimle oluyor idiyse şu sorulara ne cevap verirsiniz?
1- Halifeliğin seçimle veya herhangi bir topluluğun halifeyi belirleyeceğini iddia ediyorsanız, şu hadisi şerife ne dersiniz?
 Abdullah İbn Ömer'den (r.a.) Peygamberimiz (s.a.v) şöyle buyurdular: "Kureyş'ten iki kişi kaldığı müddetçe bu iş (hilâfet işi) Kureyş'ten ayrılmaz." Buhâri lafzı bu şekildedir, Müslim'de ise "İnsanlardan iki kişi kaldığı müddetçedir." (Buhâri, kitabu'l - Ahkâm, Emirler Kureyş'tendir babı, hadis no.4, c.15, s.3303-3304; Müslim, kitabu'l-İmâre, insanlar kureyş'e tabidirler, hilâfet kureyştendir babı, hadis no. 4, c. 6, s. 8.)
Demek ki halifelik Kureyşlinin hakkıdır. (Birinci Dünya harbinde Arapların İngilizlerle beraber olup Osmanlılara Karşı savaşmalarının sebebi bu Hadisi Şeriftir.)
Böyle bir durumda siz, seçilmiş bir kabilenin hilafetini söylersiniz. Eğer seçilmişlik varsa, bir kabilenin mi, yoksa Peygamber efendimizin Ehl-i Beyt'inin mi üstünlüğü, daha mükemmel olur? Bu kabileyi seçen, tayin eden Peygamber Efendimiz kendi nesebini, Ehl-i Beyt'ini Hilafet için seçmesi daha uygun olmaz mıydı?
2- Hz. Ebu Bekir'in, kendinden sonraki halife, Hz. Ömer'i tayini bir seçimle olmadı. Eğer peygamber kimseyi seçmedi derseniz Peygamberî olmayan bu uygulama bidat değil midir?
Eğer hilafet ashabın seçimiyle oluyorsa niçin Hz. Ebu Bekir halifenin seçimini ashaba bırakmayıp, direkt halifeyi tayin etmiş, kendisinden sonra Halife olarak Hz. Ömer'i tayin etmiştir? Hâlbuki kendi yerine birini seçmede Peygamber Efendimiz (s.a.a.) Hz. Ebu Bekir'den daha çok rey ve görüş sahibi değil miydi?
3- Hz. Ömer kendisinden sonra seçilecek halife için, niçin bir şura oluşturmaya ihtiyaç duydu?
Şuraya katılanların sayısını altıda tuttu da, niçin şura bütün ashabı genel olarak kapsamadı? (Gökteki yıldızlar gibi olan ashabı kiramın hepsi niçin şuraya alınmadı?) Seçilecek halife adaylarını niçin iki ile sınırlı tutmuştu?
Bu ve bunun gibi müminlerin aklına gelen onlarca soru ve hilafet için akan ve akıtılan kanlar, hiç şüphesiz ki, inananları derinden üzmekte, uygulanan halifelik seçimi üzerinde büyük şüpheler uyandırmaktadır. İslam'ın tevhidine engel olan, kardeş kavgasını siyasi bir arzu ve istek için körükleyen böyle bir sistem, Peygamberi olabilir mi?
Bu soru ile sizleri baş başa bırakırken, bu sorulara gereken cevapları verip, gönüllerdeki imanların kuvvetlenmesini sağlayan çok kıymetli üstadımız Prof. Dr. Haydar Baş Bey'i hürmet, saygı ve sevgi ile selamlarım.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Yorumlarınızı paylaşın

--
 
Ali Nezir / diğer yazıları
İstanbul'un aralık ayı enflasyonu belli oldu
En yüksek artış lokantalarda
Filistin'e destek eylemi sona erdi
Binlerce kişi eyleme destek verdi
ÖTV'den MTV'ye zam yağmuru
2026 yılı zamlarla geldi
İsviçre'de kayak merkezinde patlama
Çok sayıda ölü ve yaralı var
İsrail, Gazze'nin geleceğini de yok etti
2025'te 7 bin 903 öğrenci ve eğitim personelini öldürdü
Zekenkskiy anlaşma için şartını açıkladı
"Biz savaşın sona ermesini istiyoruz ama Ukrayna'nın bitmesini istemiyoruz"
İstanbul'da kar yağışı hayatı olumsuz etkiliyor
Sarıyer ve Arnavutköy'de etkisini artırdı
Somaliland'ın lideri İsrail'e gidecek
Abraham Anlaşmalarına katılmayı planlıyor
Yılın son saatlerinde İstiklal Caddesi
Taksim’de oluşan kalabalık dron ile görüntülendi
AB'den Rusya'ya suçlama!
Dikkat dağıtma taktiği...
Tarladan markete havucun fiyatı 4.2 kat arttı
Markette en fazla zamlanan ürün ise limon oldu
MSB'den Suriye açıklaması
'Türkiye destek olacaktır'
DEAŞ'a karşı 25 ilde operasyon
125 şüpheli daha yakalandı
'Bataklıkta sinek avlayarak olmaz'
BTP'den dikkat çekici açıklama
Kasım ayı dış ticaret verileri belli oldu
11 aylık açık 82.6 milyar dolar
İstanbul'un aralık ayı enflasyonu belli oldu
En yüksek artış lokantalarda
Filistin'e destek eylemi sona erdi
Binlerce kişi eyleme destek verdi
ÖTV'den MTV'ye zam yağmuru
2026 yılı zamlarla geldi
İsviçre'de kayak merkezinde patlama
Çok sayıda ölü ve yaralı var
İsrail, Gazze'nin geleceğini de yok etti
2025'te 7 bin 903 öğrenci ve eğitim personelini öldürdü
Zekenkskiy anlaşma için şartını açıkladı
"Biz savaşın sona ermesini istiyoruz ama Ukrayna'nın bitmesini istemiyoruz"
İstanbul'da kar yağışı hayatı olumsuz etkiliyor
Sarıyer ve Arnavutköy'de etkisini artırdı
Somaliland'ın lideri İsrail'e gidecek
Abraham Anlaşmalarına katılmayı planlıyor
Yılın son saatlerinde İstiklal Caddesi
Taksim’de oluşan kalabalık dron ile görüntülendi
AB'den Rusya'ya suçlama!
Dikkat dağıtma taktiği...
Tarladan markete havucun fiyatı 4.2 kat arttı
Markette en fazla zamlanan ürün ise limon oldu
MSB'den Suriye açıklaması
'Türkiye destek olacaktır'
DEAŞ'a karşı 25 ilde operasyon
125 şüpheli daha yakalandı
'Bataklıkta sinek avlayarak olmaz'
BTP'den dikkat çekici açıklama
Kasım ayı dış ticaret verileri belli oldu
11 aylık açık 82.6 milyar dolar
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.