İç Güvenlik Paketi'nin ikiz kardeşi geliyor

Bugünlerde Süleyman Şah operasyonu veya dolar krizi gibi bir gündem değiştirme haberi bekliyoruz. Zira şu an itibariyle Meclis gündeminde olan bir kanun tasarısı var. Başbakanlık tarafından 03.12.2013 tarihinde TBMM Başkanlığı'na gönderilen bir kanun tasarısı Meclis gündeminde olup; sessiz sedasız her an yasalaşabilir. Tasarının adı: "Danıştay Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı." Bu tasarıya İç Güvenlik Paketi'nin ikiz kardeşi diyebiliriz. İç güvenlik paketi ile idarenin ceza yargısı dizayn edilirken bu tasarı ile hükümet, kendisini denetleyecek idari yargının elini kolunu bağlamaya çalışmaktadır.Zira 16 maddelik kanun tasarısını incelediğimizde; ihale, özelleştirme, kamulaştırma, kentleşme ve turizm gibi  birçok alanda idareye karşı dava açmanın zorlaştırıldığı, neredeyse etkisizleştiği görülmektedir. Bu tasarının Meclis'te kanunlaşması halinde hükümetin ve onun alt bürokrasisinin hukuka aykırı icraatlarının yargısal denetimi neredeyse ortadan kalkacaktır.Yürütmenin yaptığı uygulamalardan mağdur olanların başvurduğu yargı merci esas itibariyle İdare Mahkemeleri ve Danıştay'dır. İdari yargı denilen bu yargı mercileri idarenin eylem ve işlemlerinin Anayasa ve kanuna uygunluğunu denetlemektedir. Değişiklik ile dava açma süreleri idari davalarda 60 günden 30 güne, vergi davalarında da 30 günden 15 güne indirilerek vatandaş aleyhinde bir düzenlemeye gidilmektedir. Tasarının beşinci maddesinde İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 5. maddesi değiştirtilerek "Ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler ile uygulama işlemlerine karşı ayni dilekçeyle dava açılamaz." cümlesi eklenmektedir.  Bunun hukuk dünyasındaki sonuçları vahim hak ihlallerine yol açacaktır. Mesela idarenin hukuka aykırı bir icraatına karşı aynı dilekçe ile; hem bu zararın giderilmesi istenirken hem de idarenin bu eyleminin dayanağı olan; yönetmelik, bakanlar kurulu kararı veya imar planının da iptali istenebiliyordu. Mahkeme zararın dayanağı olan düzenleyici işlemin anayasa ve kanunlara aykırı olduğunu tespit edip iptal ediyor ve neticede mağduriyetinizi de giderecek karar verebiliyordu. Bu düzenleme ile birlikte artık aynı davada dayanak kuralın, hukuka aykırılığına ve iptaline karar verilemeyecektir. Siz haklı bile olsanız işlemin hukuki dayanağı olan düzenleme geçerli olduğundan açtığınız davayı kazanmanız imkânsız hale gelecektir. Vatandaş işin hukuki teknik detayını anlayamayacağı için uygulamada yargı ile vatandaşı karşı karşıya getirecektir. Bu ise idari yargı üzerinden bir husumete ve neticede idari yargı yolunun tamamen ortadan kaldırılması için geçerli bir zemin hazırlayacaktır. Yine tasarı ile "Grup dava" ve "İvedi yargılama usulü" getirilmektedir ki, bu hükümlerle tasarıyı hazırlayan hükümetin amacının ne olduğu açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.Grup dava ile toplu hukuki kıyıma yol açacak tehlikeli sonuçlara ortam hazırlamaktadır. Bir mahkeme idare lehine karar verdimi artık o karar emsal kabul edilecektir. Başka hakimin önündeki davada hukuki düşüncesi farklı bile olsa grup dava emsali nedeniyle vatandaşın hakkını koruyamayacaktır. Yaptığı iş sadece göstermelik yargı faaliyeti olacaktır."İvedi yargılama usulü" ile; ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları vs birçok alanda sürelerin vatandaş aleyhinde kısaldığı, itiraz ve savunma olanaklarının daraldığı yargı içinde yeni bir özel yargı alanı oluşturulmaktadır. Bu düzenleme; vatandaşların "Kanun Önünde Eşitlik" ilkesi, "Hak Arama, Dava Açma Hürriyeti", "Adil Yargılanma Hakkı" ve "İdarenin Eylem ve İşlemlerini Yargıya Götürme Hakkı" ile ilgili Anayasal haklarına açıkça aykırıdır.Sonuçta bu tasarı hükümetin arzusuna uygun olarak Meclis'te aynen kabul edilmesi halinde yürütmenin yargı yolu ile denetimi fiilen ortadan kalkacak ve Anayasa'nın 2. maddesindeki "Hukuk Devleti" olma vasfı tümüyle tarihe karışacaktır.