Irak'ta anayasa 'sonuçlandı'
02.03.2004 00:00:00
Irak'ta hazırlanan geçici anayasaya göre, Irak "İslam hukuku" ile yönetilmeyecek. Konsey üyesi Ahmet Çelebi'nin sözcüsü İntifada Kanber, taslakta "İslam tek yasama kaynağıdır, yasalar bunu ihlal edemez" hükmü yerine "yasama kaynaklarından biridir" ibaresi yer aldığını söyledi. Ancak anayasaya göre İslam'ın öğretileriyle çelişen yasa da çıkarılamayacak.
Federalizm genel ilke
Irak genelinde federalizm ilkesini benimseyen konsey üyeleri, Kürtlerin olası bir federasyonda sahip olacakları hakların ise seçimle işbaşına gelecek meclis tarafından belirlenmesini kararlaştırıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nin anayasa taslağı üzerinde anlaşmaya varılması için verdiği mühlet iki gün önce dolmuştu.
İntifad Kanber, anayasa taslağı üzerinde önceki gece boyunca süren görüşmelerden sonra tüm maddeler üzerinde uzlaşmaya varıldığını açıkladı.
ABD'den veto tehdidi
İntifad Kanbar, Irak'ın bir şeriat devleti olmayacağı konusunda tüm konsey üyelerinin hemfikir olduğunu söyledi. Bu konudaki tartışmalara Amerika'nın Irak'taki yöneticisi Paul Bremer'in müdahale ettiği ve şeriat devleti gündeme geldiğinde veto uyarısında bulunduğu bildirildi.
Varılan uzlaşmaya göre Irak Meclisi'ndeki sandalyelerin dörtte biri kadınlara ait olacak. Ancak bu kesin bir kontenjan değil, bir hedef olarak belirlendi.
Kürtlerin durumu
Konsey üyeleri, Kürt özerk yönetiminin hakları ve Kürtlerin sorumluluğunda olacak bölgenin büyüklüğü konusunda uzun süre anlaşamadı. Kürt liderler, peşmergelerden oluşacak ayrı bir orduya sahip olma ve zengin petrol bölgelerini denetimlerinde bulundurma konularında ısrar ettiler. İntifad Kanber'a göre, sert tartışmalardan sonra Irak genelinde federalizm ilkesi ve Kürt özerk hükümetinin birleşik Irak çatısı altında varlığını sürdürmesi benimsendi. Konsey üyeleri, Kürt azınlığın özerkliği konusundaki detayları belirlemeyi seçimle işbaşına gelecek ulusal meclise bıraktı.
ABD, 30 Haziran'da yönetimi Iraklılara devretmeyi planlıyor. Amerika bu çerçevede Irak Geçici Yönetim Konseyi'nin geçici anayasa taslağı üzerinde uzlaşmaya varmasını istemişti. Ancak bu konudaki uzlaşma taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle iki gün gecikmeyle sağlandı. Seçimlere kadar geçerli olacak anayasayı Amerikalı yönetici Paul Bremer'in de onaylaması gerekiyor.
Federalizm genel ilke
Irak genelinde federalizm ilkesini benimseyen konsey üyeleri, Kürtlerin olası bir federasyonda sahip olacakları hakların ise seçimle işbaşına gelecek meclis tarafından belirlenmesini kararlaştırıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nin anayasa taslağı üzerinde anlaşmaya varılması için verdiği mühlet iki gün önce dolmuştu.
İntifad Kanber, anayasa taslağı üzerinde önceki gece boyunca süren görüşmelerden sonra tüm maddeler üzerinde uzlaşmaya varıldığını açıkladı.
ABD'den veto tehdidi
İntifad Kanbar, Irak'ın bir şeriat devleti olmayacağı konusunda tüm konsey üyelerinin hemfikir olduğunu söyledi. Bu konudaki tartışmalara Amerika'nın Irak'taki yöneticisi Paul Bremer'in müdahale ettiği ve şeriat devleti gündeme geldiğinde veto uyarısında bulunduğu bildirildi.
Varılan uzlaşmaya göre Irak Meclisi'ndeki sandalyelerin dörtte biri kadınlara ait olacak. Ancak bu kesin bir kontenjan değil, bir hedef olarak belirlendi.
Kürtlerin durumu
Konsey üyeleri, Kürt özerk yönetiminin hakları ve Kürtlerin sorumluluğunda olacak bölgenin büyüklüğü konusunda uzun süre anlaşamadı. Kürt liderler, peşmergelerden oluşacak ayrı bir orduya sahip olma ve zengin petrol bölgelerini denetimlerinde bulundurma konularında ısrar ettiler. İntifad Kanber'a göre, sert tartışmalardan sonra Irak genelinde federalizm ilkesi ve Kürt özerk hükümetinin birleşik Irak çatısı altında varlığını sürdürmesi benimsendi. Konsey üyeleri, Kürt azınlığın özerkliği konusundaki detayları belirlemeyi seçimle işbaşına gelecek ulusal meclise bıraktı.
ABD, 30 Haziran'da yönetimi Iraklılara devretmeyi planlıyor. Amerika bu çerçevede Irak Geçici Yönetim Konseyi'nin geçici anayasa taslağı üzerinde uzlaşmaya varmasını istemişti. Ancak bu konudaki uzlaşma taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle iki gün gecikmeyle sağlandı. Seçimlere kadar geçerli olacak anayasayı Amerikalı yönetici Paul Bremer'in de onaylaması gerekiyor.
