Kanada'nın akibeti Fransızca'ya bağlı
22.08.2001 00:00:00
Kanada´nın özerk Quebec bölgesinde, bölge nüfusunun çoğunun anadili olan Fransızca´nın statüsü konusunda çalışma yapmakla görevlendirilen bir özel komisyon, Quebeclilerin, Kanada vatandaşlığı yanında Quebec vatandaşlığı hakkına da sahip olmasını tavsiye etti!
Böylelikle Fransızcanın teşvikine ve bölgenin İngilizce ve Fransızca konuşan halklarının ortak bir kimlik geliştirmesine katkıda bulunulacağı savunuldu.
Fransızca mücadelesi
Bu özel komisyon Quebec bölgesi yönetimini elinde bulunduran Quebeqois partisinin güçlü radikal kanadını memnun etmek için kurulmuştu. Radikal Quebec milliyetçileri, dünyada artık ikinci dil olarak pek rağbet görmeyen Fransızcanın daha sert yasal düzenlemelerle korunup geliştirilmesini ve Kanada´dan bağımsızlık konusunda yeni bir halkoylaması yapılmasını istiyorlar.
Ama komisyonun hazırladığı rapor bağımsızlık yanlılarını pek memnun etmemişe benziyor. Bir çoğu raporda taleplerinin önemli kısmının gözardı edildiğini söylüyor.
Burada 'dil polisi' var
Buna karşılık, raporun tavsiyeleri arasında, bölgede dükkan tabelalarının boyutlarına kadar, dille ilgili her konuyu denetleyen tartışmalı "dil polisi'' teşkilatının dağıtılması, onun yerine, Fransızcayı koruyup geliştirmeyi hedefleyen bir organ oluşturulması var.
Çifte vatandaşlık önerisi
Ama en önemli öneri Quebec vatandaşlığı kavramı. Komisyon, Quebeclilerin , Kanadalı olmanın yanısıra Quebec vatandaşı da olabilmeleri halinde, bölgede yaşayan İngilizce ve Fransızca konuşan toplumların ortak bir kimlik geliştirerek birbirlerine yakınlaşacaklarını savunuyor. Üstelik bu fikir, komisyonun ana dili İngilizce olan üyeleri tarafından da benimseniyor.
Dil, Quebec´de çok uzun bir zamandır sorun ama, özellikle de 1976'da iktidara gelen ilk ayrılıkçı hükumetin, Fransızcanın, İngilizcenin tehdidi altında olduğunu ilan etmesinden bu yana toplumu ikiye ayıran bir sorun olarak yaşandı. Derhal Fransızcayı koruyup geliştirmeyi hedefleyen çoğu fazlasıyla sert yasalar çıkarıldı. Bu yasalar etkili de oldu. Artık Fransızca, bu bölgede iş ve ticaret faaliyetlerinde de kültürel faaliyetlerin çoğunda da egemen dil haline geldi.
Şimdi, komisyonun sunduğu Quebec vatandaşlığı önerisi, bu süreci daha çok sembolik düzeyde sürdürmeye yönelik bir adım olarak görülüyor. Quebec´in bağımsızlığından yana olanlar, her ne kadar yetersiz bulsalar da, raporun tavsiyelerinden, desteklerini artırmak için yararlanmaya çalışacaklardır.
Bu grup , bağımsızlık konusunda son yirmi yılda yapılan iki referandumda da başarılı olamadı ve son kamuoyu yoklamaları hala da yeterli desteğe sahip olmadıklarını gösteriyor.
Böylelikle Fransızcanın teşvikine ve bölgenin İngilizce ve Fransızca konuşan halklarının ortak bir kimlik geliştirmesine katkıda bulunulacağı savunuldu.
Fransızca mücadelesi
Bu özel komisyon Quebec bölgesi yönetimini elinde bulunduran Quebeqois partisinin güçlü radikal kanadını memnun etmek için kurulmuştu. Radikal Quebec milliyetçileri, dünyada artık ikinci dil olarak pek rağbet görmeyen Fransızcanın daha sert yasal düzenlemelerle korunup geliştirilmesini ve Kanada´dan bağımsızlık konusunda yeni bir halkoylaması yapılmasını istiyorlar.
Ama komisyonun hazırladığı rapor bağımsızlık yanlılarını pek memnun etmemişe benziyor. Bir çoğu raporda taleplerinin önemli kısmının gözardı edildiğini söylüyor.
Burada 'dil polisi' var
Buna karşılık, raporun tavsiyeleri arasında, bölgede dükkan tabelalarının boyutlarına kadar, dille ilgili her konuyu denetleyen tartışmalı "dil polisi'' teşkilatının dağıtılması, onun yerine, Fransızcayı koruyup geliştirmeyi hedefleyen bir organ oluşturulması var.
Çifte vatandaşlık önerisi
Ama en önemli öneri Quebec vatandaşlığı kavramı. Komisyon, Quebeclilerin , Kanadalı olmanın yanısıra Quebec vatandaşı da olabilmeleri halinde, bölgede yaşayan İngilizce ve Fransızca konuşan toplumların ortak bir kimlik geliştirerek birbirlerine yakınlaşacaklarını savunuyor. Üstelik bu fikir, komisyonun ana dili İngilizce olan üyeleri tarafından da benimseniyor.
Dil, Quebec´de çok uzun bir zamandır sorun ama, özellikle de 1976'da iktidara gelen ilk ayrılıkçı hükumetin, Fransızcanın, İngilizcenin tehdidi altında olduğunu ilan etmesinden bu yana toplumu ikiye ayıran bir sorun olarak yaşandı. Derhal Fransızcayı koruyup geliştirmeyi hedefleyen çoğu fazlasıyla sert yasalar çıkarıldı. Bu yasalar etkili de oldu. Artık Fransızca, bu bölgede iş ve ticaret faaliyetlerinde de kültürel faaliyetlerin çoğunda da egemen dil haline geldi.
Şimdi, komisyonun sunduğu Quebec vatandaşlığı önerisi, bu süreci daha çok sembolik düzeyde sürdürmeye yönelik bir adım olarak görülüyor. Quebec´in bağımsızlığından yana olanlar, her ne kadar yetersiz bulsalar da, raporun tavsiyelerinden, desteklerini artırmak için yararlanmaya çalışacaklardır.
Bu grup , bağımsızlık konusunda son yirmi yılda yapılan iki referandumda da başarılı olamadı ve son kamuoyu yoklamaları hala da yeterli desteğe sahip olmadıklarını gösteriyor.
