Karadeniz’in milli mücadele ruhu: Ondokuzmayıs İlçesi

Samsun'un sahil şeridinde yer alan ve adı Milli Mücadele'nin ruhuyla özdeşleşen Ondokuzmayıs ilçesi, tarihi derinliği, eşsiz doğası ve zengin mutfak kültürüyle Karadeniz'in saklı hazinelerinden biri.

Eski adı Engiz olan ve 1987 yılında ilçe statüsü alarak bugünkü ismine kavuşan Ondokuzmayıs, Türkiye'de adının yazılışında rakam bulunan tek ilçe olma özelliğiyle dikkat çekiyor.

Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışının tetikleyici noktalarından biri olarak kabul edilen ilçe, bugün hem bir tarım merkezi hem de bir doğa harikası.

1. Kuruluş ve Tarihçe: Antik Çağdan Cumhuriyet'e



İlçenin tarihi M.Ö. yıllarına kadar uzanmaktadır. Dağköy ve Yörükler bölgesinde yapılan kazılar, bölgenin antik bir yerleşim yeri olduğunu kanıtlamıştır.

Antik Dönem: Roma ve Bizans dönemlerinde "Naustathmos" adıyla anılan bölge, stratejik bir liman ve ticaret noktasıydı.

Türk Hâkimiyeti: 15. yüzyılda Çelebi Mehmed döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Orta Asya'dan gelen Türkmenler ile 93 Harbi sonrası Kafkasya'dan gelen muhacirler ilçenin kültürel mozaiğini oluşturmuştur.

İlçe Oluşu: Uzun yıllar Bafra'ya bağlı bir belde (Engiz) olarak kalan yerleşim, 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsü almıştır.

2. Tarihi Eserler: Zamanın İzleri



İlçede geçmiş medeniyetlerin izlerini sürmek mümkündür:

Dağköy ve Yörükler Tümülüsleri: Roma dönemine ait olduğu sanılan bu mezar yapıları, bölgenin antik nekropol alanlarından biridir.

Yörükler Taş Köprü: 19. yüzyıl Osmanlı eseridir. Kesme taştan yapılmış olan bu basık kemerli köprü, geleneksel mimarinin zarif bir örneğidir.

Düzköy Tarihi Camii: Aslında bir Rum kilisesi olan bu yapı, bölgenin Türk egemenliğine girmesiyle camiye dönüştürülmüş olup işlemeli sütunlarıyla dikkat çeker.

Fatma Çavuş Mezarı: Kurtuluş Savaşı kahramanlarından Fatma Çavuş'un kabri Dağköy'de bulunmaktadır.

3. Doğal Güzellikler: UNESCO Miras Adayı

Ondokuzmayıs, dünyanın en önemli sulak alanlarından birine ev sahipliği yapar:

Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti: İlçenin sınırları içinde yer alan bu delta, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir. 350'den fazla kuş türü, yılkı atları ve manda topluluklarıyla tam bir doğa harikasıdır.

Nebiyan Dağı: Yayla turizmi ve doğa sporları için tercih edilen Nebiyan, özellikle sonbahar renkleri ve temiz havasıyla bilinir.

Sahil Şeridi: Temiz kumsalları ve Dereköy sahil hattı, yaz aylarında bölgenin en popüler dinlenme alanlarındandır.

4. Mutfak Kültürü: Nebiyan Fasulyesinden Engiz Ketesi'ne

İlçenin mutfağı, Kafkas ve Karadeniz lezzetlerinin harmanlanmasıyla oluşmuştur:

Nebiyan Fasulyesi: İlçenin yüksek kesimlerinde yetişen, kendine has tadı ve çabuk pişmesiyle ünlü tescilli bir lezzettir.

Engiz Ketesi: Cevizli ve sade çeşitleriyle fırınlardan taze çıkan meşhur bir hamur işidir.

Topalak Çorbası: Küçük hamur toplarıyla hazırlanan doyurucu bir yöresel çorba.

Nebiyan Tatlısı: Sütlü ve hafif yapısıyla bölgeye has bir tatlı türüdür.

Balık Lezzetleri: Delta göllerinden ve denizden çıkan taze balıklar, özellikle yayın ve sazan bu bölgede sıkça tüketilir.