Kredi veriyorlarmış! Ne iyi insanlar!

Yabancı bir bankanın temsilcisi televizyonda konuşuyor; Türkiye'ye geldiklerinden bugüne Türk halkına kolay ve ucuz kredi vermişler. Sayelerinde halkımız 'kredi' ile tanışmış... Ne kadar iyisiniz, gerçekten minnettarız. Sevgili dostlar, yukarıdaki cümlelerin sorgulanması gereken birçok detayı olmakla birlikte, 'kredi verdik', 'faizler çok düştü' gibi içi boş ifadelerin bu faizden 'kredi kullanana' yani bankaların 'iyilik yaptığı' bizlere, ne kadar büyük zarar veren' bir dinamiğin üstünü örtmeye çalıştığını ispatlayarak detaylandırmak istiyorum... Bu noktada soralım; ne dersiniz 'bizlere' yani Türk halkına verilen krediler iddia edildiği gibi 'bağ bağışladık' tadında olmasına rağmen 'gerçek' öyle mi? İddia edildiği gibi faiz gerçekten düştü mü? Sevgili dostlar, konuyu 'kredi veren' tarafından örneklendirerek devam edelim; lütfen aşağıdaki dolar-YTL ilişkisini gösteren grafiğe bakın ve şu detayı sorgulayın. Türkiye'de banka satın alarak yerleşmiş bir kurumsunuz, yurtdışından dövizi getirip YTL'ye çeviriyorsunuz, Türk halkına yıllık yüzde 20 üzerinde bir faiz ile satıyorsunuz ve aynı anda paranızı geri tahsil ettiğiniz anda (aylık faizli geri ödemeler halinde) dönüp daha düşük bir kurdan dövizinizi yerine koyabiliyorsunuz. Bugün gördüğüm bono faizinin yüzde 18.50 civarında olduğunu düşünürseniz, yukarıdaki mekanizmanın 'parayı satana ne kadar büyük kâr, alana yani kredi kullanana ne kadar büyük zarar yazdığını' siz sorgulayın... Dünya üzerinde en kârlı iş; yüksek faiz olan bir ülkeye para sok, kur düşük-yatay kalabiliyorsa, hatta düşmeye devam ediyorsa, senden kârlısı olmaz... Sonuç 1: Türkiye'de faiz çok ama çok yüksek... Bu gerçeğe 'düşen kuru ve kurun yurtdışından gelen sıcak para kontrolünde' olduğunu da eklersek, varacağımız sonuç çok açık; kredi veren dünya üzerinde asla elde edemeyeceği bir kâr elde ediyor... Sonuç 2: Bu noktada bankalara da çağrı yapmak istiyorum; dünyanın hiçbir bölgesinde uygulamadığınız faiz oranlarını Türkiye'de uyguluyor ve üstüne bir de düşen kur ile inanılmaz paralar kazanıyorsunuz. Bu faiz böyle gitmez, Türkiye, 'bu faizi hak edecek kadar' riskli değil. Gelin; bu faizlerin seviyesini 'halk tüketimden gelen gücünü kullanıp, talebi kesmeden' bir kez daha düşünün... Son söz: Bizlere 'bağ bağışladık' havası içinde 'kredi veriyoruz' algılaması yaymaya çalışanlar 'yemediğimizi' bilsinler ve 'Türkiye'den kazandıkları' dolar bazında getiriyi hiçbir yerde elde edemeyeceklerini asla atlamadığımızı da unutmasınlar... Yiğit Bulut