Mağlubiyet nasıl gelir?

Prof. Dr. Haydar Baş'ın kaleminden RAHMETEN-LİL ALEMİN

Cenâb-ı Hakk'ın, tabiî ve manevî güçlerle inananlara yardım ve destek sağlaması da ilahî yardımların önemli bir türünü oluşturmaktadır. Cenâb-ı Peygamberin, muharebede attığı taşların herbirinin isabet etmesi buna misaldir. "Sen atmadın; Allah attı", beyanı da, Allah'ın mü'minler üzerindeki yardım ve desteğini ispat etmektedir. Nitekim Hendek harbinde rüzgârın müşriklerin çadırlarını savurup dağıtması ve mü'minlerin melek orduları ile desteklenmesi, ilahî yardımın güçlülüğünü ve köklülüğünü ortaya koymaktadır. Bütün bu yardımlar, Peygamber komutasındaki orduya ulaştığı gibi, sair zamanlarda da, hangi devirde olursa olsun, samimi mü'minlere mutlaka ulaşmaktadır. Bizim tarihimizde bunun pekçok örnekleri mevcuttur. Ama hiç bir zaman unutulmamalıdır ki, bütün bu ilahî yardım ve destek, samimi mü'min toplulukları içindir.

Mü'min toplulukların, sayıca ve maddî güç olarak çok daha güçlü topluluklara galip gelmesinin kader-i ilahîye bakan ciheti de vardır. İlahî kaderin planında hakkın bâtıla galebe etmesi söz konusudur. Bu hâl, irade-i külliyenin bir tezahürüdür. Buna göre va'd-i ilahî haktır ve Cenab-ı Hak va'dinden hulfetmez. Allah, samimi mü'min topluluklara zafer müjdelemiştir. Destek vadetmiştir. Güç ve kuvvet Allah'tandır. Sebepler, vesileler Allah'tandır. Hak dâvâ temsil edildiğinde, bâtıl kendiliğinden zâil olacaktır. İnananlara zafer müjdesi tecelli edecektir. Az bir inanmış topluluğun, maddî yönden güçlü topluluklara galip gelmesi, aynı zamanda âdî sebeplerin tesirli olmadığını; sebeplerdeki güç de dahil bütün güç ve kuvvetin Allah'tan olduğunu ispat eder. Bu hâl, âlemdeki tabii kanunların cereyan tarzını geçersiz kılan ilahî bir bürhandır. Kaldı ki, âlemdeki tabiî kanunların cereyanı da Cenâb-ı Hakk'ın iradesi ile olmaktadır.

Netice olarak deriz ki; her türlü güç ve kuvvet Allah'tandır. Dolayısıyla, zafer de Allah'tandır. O halde; inanan, samimi olan, -sonuç ne olursa olsun- Allah yolunda mutlâka zafere ulaşacaktır.

Mağlûbiyeti celbeden âmiller

Az bir topluluk olsalar bile, samimiyetle inanmış orduların; sayıca çok, maddi güç olarak techiz edilmiş nice bâtıl dâvâ sahibi orduları mağlup ediş sebeplerini vurgulamağa çalıştık. Söz konusu vasıflar tahakkuk ettiğinde Cenâb-ı Hak, zaferi müyesser kılmaktadır. Bunun tersi de aynen vakidir. Yani, zaferi davet eden sebepler, vasıflar bozulduğunda karışıklık, panik başgöstermekte, mağlubiyet alametleri tezahür etmektedir.

Şimdi, mağlubiyeti hazırlayan temel sebeplere işaret edelim:

1. İmandaki zaafiyet: Zaferlerin temel sebebi, imandaki katiyyet ve köklülüktür. Ondaki zayıflık ve zaafiyet ise, savaşın gidişatını bir anda değiştirir. Böyle anlarda Cenâb-ı Hak, inanmış da olsalar, kalplere ürkeklik ve korkaklık, düşmana da cesaret verir ki, işte bu, mağlubiyetin başlangıcıdır. Bu hallerde mü'minlerin, kendilerine gelip Allah'ın va'dine güvenmeleri, imanlarını yenileyip canlı tutmaları şarttır. Sünnetullah öyledir ki, inanan ve sonra da imanında sebat edenler mutlaka ilahî yardıma mazhar olurlar; şüpheye düşen veya imanında zaafiyet gösterenler ise bu yardımdan mahrum olurlar.

2. Niyet, ihlâs bozukluğu: Savaşta niyet i'lâ-yı kelimetullah, ihlâs ise rıza-i Bari uğruna mücadele etmektir. Bu espiri bozulduğunda Cenâb-ı Hak, mü'minler üzerinden desteğini çeker, karışıklık ve bunalım başlar, kalplere korku düşer. Nitekim Uhud'da ve Huneyn'de ganimet toplama arzusu ve mü'minlerin çokluklarıyla gururlanmaları karışıklık ve paniğe sebep olmuştur. Eğer söz konusu savaşlarda tashih-i niyet ve ihlâs ile derlenip, toparlanma olmasaydı karışıklık ve panik geçici olmayıp mağlubiyete dönüşebilirdi.

3. İtaat ve disiplinin; birlik ve beraberliğin bozulması: Bu da karışıklık sebebi, mağlubiyet alâmetidir. Nitekim Uhud'daki bunalım ve karışıklığın sebebi; başta merkezî otoritenin meyil ve iradesine ters düşmek, savaş esnasında emre itaatsizlik ve ganimet toplamak derdine düşmektir. Bu sebepler i'lâ-yı kelimetullah mantığına ters düştüğünden, adalet-i ilahînin gereği olarak panik ve karışıklık kaçınılmaz bir şekilde ortaya çıkmıştır.

Savaşta itaat, disiplin, birlik ve beraberlik büyük önem taşımaktadır. Bu bozulduğunda, mağlubiyet sebepleri başgöstermiş demektir. Eğer tedbir alınmaz, derlenip toparlanma olmaz ise mağlubiyetle karşılaşmak kaçınılmaz olacaktır.