logo
23 KASIM 2026

Muhtıra olmayan muhtıra

16.07.2007 00:00:00
 
Meğerse değilmiş yahu, boşuna gerilmişiz... Demokrasi falan elden gitmiyormuş... Eee, necip matbuatın değerli üyeleri, siyaset sahnesinin mümtaz aktörleri, şiştiniz mi şimdi? İki buçuk aydır boş konuşurmuşsunuz meğerse!Ankara Beşinci İdare Mahkemesi, muhtıranın muhtıra olmadığına karar verdi. Bir avukat, Genelkurmay'ın Internet sitesinde geceyarısına doğru yayınlanan "27 Nisan açıklamasını" mahkemeye vermiş (adamdaki cürete bak!), bir liralık sembolik bir manevi tazminat davası açmış (para kazanmak amacıyla şuna buna bu tür davalar açanlara saygıyla duyurulur)...Mahkeme davayı reddetmiş.Ve de, muhtıranın muhtıra değil, bir "idari işlem" olduğunu belirtmiş.Bir de, "zarar gördüysen Savunma Bakanlığı'na başvur" demiş ki, bana sorarsanız bu daha da ilginç bir hukuk şaheseri. Davacı avukatın çağımıza uyum sağlayamadığı anlaşılıyor. Günümüzde muhtıranın nasıl verileceğini bilmiyor. (Türkiye'yi doğru dürüst bir ülke sanıyor, diyecektim, dilimi tuttum.) Bir kere, artık "muhtıra" diye bir kelime kalmadığının, ona "andıç" denildiğinin bile farkında değil. İngilizce'sini kullansalar, "memorandum" kelimesinin kısaltması "memo" deseler bu sefer de Mehmet Barlas üzerine alınacak.27 Nisan gecesi yayınlanan, masum bir basın bildirisidir. Bazı basın mensuplarına yarım saat önceden telefonla bildirilmiştir ama artık o kadarcık da olur.Bir kere, "adresi" yoktur. Başbakana ya da herhangi bir yetkiliye seslenmemektedir, bir albayın evrak çantasında getirilip başbakanlığın kapısına bırakılmamış, TRT'ye götürülüp haber müdürünün burnuna dayanmamıştır. (Günümüzde her televizyon kanalını dolaşmaya kalksan, sabaha kadar işin bitmez.)İkincisi, bildiride "asacağız, keseceğiz" gibilerden tehditler de yoktur. "Türk Silahlı Kuvvetleri idareye el koymaya kararlıdır" gibilerden, adamı ipe, pardon, ağırlaştırılmış müebbete götürecek tehlikeli "angajmanlara" girilmemiştir.Üçüncüsü, bildiride imza yoktur. Ne Yaşar Büyükanıt'ın, ne de herhangi bir erbaşın...Bildiride hiçkimse ve hiçbir kurum da doğrudan muhatap alınmış değildir. Kötüsü gelirse, "biz burada PKK'yı kastettik" ya da "genel olarak gericilerden sözettik" denilip çıkılır. Akan sular da durur.1971 yılı muhtırasında "anayasada öngörülen Atatürkçü reformlar süratle tahakkuk ettirilmediği takdirde" gibilerden bir ifade kullanılmıştı da, kazığı yemelerine çeyrek kalmış bütün dallama solcular "oh oh, reform yapılacakmış" diye zil takıp oynamışlardı!... Daha sonra görüntüyü kurtarmak için yönetime birkaç da "reformcu kaşkaval" dahil edilmiş, bu sivil bürokratlar bir süre sonra "reform meform yokmuş yahu, bizi işlettiler" deyip ayrılmışlardı.Bu kez böyle "afaki" bir hataya düşülmemiştir. Laf aramızda, bildiride söylenenler de, her uygar vatandaşın onaylayacağı, altına kendi imzasını rahatlıkla atacağı şeylerdir.Dolayısıyla, ortada bir muhtıra bulunmadığı da mahkeme kararıyla sabit olduğuna göre, işte ben de imzalayabilirim artık!İmzamı atıyorum... Atıyorum ha... Aha attım gitti...Fakat küçük bir skandal daha var bu olayda.Davası reddedilen avukat var ya, Kemal Vuraldoğan...Bu davayı açtığı öğrenilince Ankara Barosu'ndan kovulmuş! Üstelik hakkında "disiplin soruşturması" da başlatılmış. Bir savcı da Kenan Evren hakkında "darbeci" diye dava açmaya kalkmıştı da, başına neler gelmişti... Böylece, Kenan Evren'in darbeci marbeci olmadığı ortaya çıkmıştı...Şimdi bu dava reddedilince Kemal Vuraldoğan Ankara Barosu'na geri alınacak mıdır? Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devleti midir? Yoksa Sayın Vuraldoğan, siz kendinizi Stockholm Barosu'na kayıtlı falan mı sanıyordunuz?Engin Ardıç

Emekli Albay Orkun Özeller, kitap fuarı etkinliği kapsamında bulunduğu Kastamonu’da sabaha karşı gözaltına alındı

Emekli Albay Orkun Özeller, kitap fuarı etkinliği kapsamında bulunduğu Kastamonu’da sabaha karşı gözaltına alındı. Özeller hakkında, sosyal medya platformu X’te yaptığı bir paylaşım nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlaması yöneltildi

22.11.2026 17:05:00
Haber Merkezi
 
 Emekli Albay Orkun Özeller, kitap fuarı etkinliği kapsamında bulunduğu Kastamonu’da sabaha karşı gözaltına alındı
 Emekli Albay Orkun Özeller, kitap fuarı etkinliği kapsamında bulunduğu Kastamonu’da sabaha karşı gözaltına alındı
Emekli Albay Orkun Özeller, kitap fuarı için bulunduğu Kastamonu'da sabaha karşı gözaltına alındı.

Özeller'in avukatı Doğukan Kozan gözaltı işleminin gerekçesi müvekkilinin X hesabından yaptığı bir paylaşım olduğunu belirtti.

Türk Ceza Kanunu'nun 217/A maddesi kapsamında işlem yapılan Özeller'in, emniyetteki işlemlerinin tamamlanması için karakolda tutulduğu öğrenildi.

Özeller'in İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu'na Kastamonu Adliyesi'nden SEGBİS yoluyla ifade vereceği öğrenidli

Emekli Albay Orkun Özeller, Eylül 2025'te MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'ye yönelik sosyal medya paylaşımları nedeniyle hakkında yapılan suç duyurusunun ardından gözaltına alınmıştı.

"Halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamasıyla tutuklanan Özeller, yaklaşık iki ay cezaevinde kaldıktan sonra tahliye edilmişti. Aynı suçlamayla yargılandığı davada beraat eden Özeller hakkındaki karar, üst mahkeme tarafından da onanarak kesinleşmişti.

Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor

Türkiye'de antibiyotik tüketimi Almanya'nın yaklaşık üç, Hollanda'nın ise dört katına yakın. Tüketim azalmasına rağmen Avrupa ülkeleriyle fark sürüyor. Türkiye, kendi belirlediği azaltma hedefine de ulaşamadı

22.11.2026 15:34:00
Haber Merkezi
 
Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor
Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun (TİTCK) 2025 faaliyet raporuna göre, bin kişi başına günlük antibiyotik tüketimi 35,47 günlük doz oldu.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezinin (ECDC) 18 Kasım'da yayımladığı 2025 verilerini içeren raporda Avrupa Birliğinin (AB) nüfusa göre ağırlıklandırılmış tüketim ortalaması 18,9 olarak kaydedildi. Türkiye'deki tüketim bu ortalamanın yaklaşık yüzde 88 üzerinde.

18-24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası'nda açıklanan Avrupa verileri, antibiyotiklerin etkisini koruma ihtiyacını gündeme getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), gereksiz ve yanlış kullanımın dirençli mikroorganizmaların gelişmesini ve yayılmasını hızlandırdığına dikkat çekiyor.

Avrupa ile Türkiye arasındaki fark ne kadar?
Almanya'da 2025'te bin kişi başına günlük antibiyotik tüketimi 12,8, Hollanda'da 9,3 oldu. Fransa ve İspanya'da 22,8, İtalya'da 21,2 günlük doz tüketildi.

ECDC'ye toplam tüketim verisi bildiren AB ülkeleri arasında en yüksek değer, 31,1 ile Yunanistan'da. Türkiye'nin tüketimi bunun da yaklaşık yüzde 14 üzerinde.

Karşılaştırma, hastaneler ile toplumdaki toplam sistemik antibiyotik tüketimine dayanıyor. Nüfus farkını dikkate almak için tüketim bin kişi başına hesaplanıyor.

Antibiyotik tüketimi düştü ama hedef tutmadı
Türkiye'de tüketim 2024'te 37,70 iken 2025'te yaklaşık yüzde 6 azalarak 35,47'ye geriledi. Ancak hedef 27 idi. Gerçekleşen tüketim, hedefin yaklaşık yüzde 31 üzerinde kaldı. TİTCK'nin 2026 Yılı Performans Programında tüketimin 2028'de 31'e indirilmesi hedefleniyor.

AB'de ise ortalama tüketim 2024'te 20,3 iken 2025'te 18,9'a indi. Türkiye'deki düşüş, AB ortalamasıyla arasındaki farkı kapatmaya yetmedi. ECDC, son düşüşü olumlu değerlendiriyor ancak AB'nin 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterince hızlı ilerlemediğini belirtiyor.

AB, antibiyotik tüketimini 2019'a göre yüzde 20 azaltmayı hedefliyor. 2025 itibarıyla azalma yüzde 5'te kaldı. Hedefe ulaşmak için tüketimin bin kişi başına günlük 15,9 doza inmesi gerekiyor.

İlaç seçimi de izleniyor. DSÖ'nün AWaRe sınıflandırmasındaki Access grubu, birçok yaygın bakteriyel enfeksiyonda ilk veya ikinci seçenek olarak önerilen antibiyotikleri içeriyor. AB, kullanılan antibiyotikler içinde bu grubun payını 2030'a kadar en az yüzde 65'e çıkarmayı hedefliyor. 2025'te bu pay yüzde 62,5 oldu.

Sağlık Bakanlığı antibiyotik kullanımı için ne diyor?
Türkiye Sağlık Bakanlığı, "Antibiyotikler gribi tedavi etmezler" diyerek hekim tavsiyesi dışında antibiyotik kullanılmamasını istiyor.

Bakanlığa bağlı TİTCK'nin stratejik planına göre antibiyotik içeren reçetelerin oranı 2011'de yüzde 35 iken 2024'te yüzde 25'e geriledi. Kurum bu değişimi akılcı ilaç kullanımı çalışmalarının sonucu olarak sunuyor.

Ancak reçetelerdeki payın azalması, tüketilen toplam ilaç miktarının aynı oranda düştüğü anlamına gelmiyor. Bu göstergelerden biri reçetelerin içeriğini, diğeri tüketilen ilaç hacmini ölçüyor.

TİTCK'nin 2025 faaliyet raporunda, akılcı antibiyotik kullanımı çalışmalarındaki aksaklıklar da yer alıyor. Raporda, çalışmalara 2020 ve 2021'de pandemi nedeniyle alternatif yöntemlerle devam edildiği, daha sonra ekonomik tedbirler nedeniyle planlanan faaliyetlerin gerçekleştirilemediği belirtiliyor.

Kurum, davranış değişikliği için hem sağlık çalışanlarına hem de hizmet alanlara yönelik yoğun çalışma gerektiğini vurguluyor. Yapılamayan faaliyetlerin tüketimi ne ölçüde etkilediğine ilişkin hesaplama ise sunulmuyor.

Bakanlığın Ocak 2026'da duyurduğu ulusal eylem planı çalıştayı raporunda izleme sistemlerinin, laboratuvarların ve eğitim çalışmalarının güçlendirilmesi öneriliyor.

Hazırlanması planlanan ulusal eylem planına rehber olarak sunulan rapor, insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan "Tek Sağlık" yaklaşımını esas alıyor.

DSÖ'den kullanım uyarısı
DSÖ, antibiyotiklerin yalnızca hekim tarafından reçete edildiğinde kullanılmasını istiyor. Grip ve soğuk algınlığı gibi virüs kaynaklı hastalıklarda bu ilaçların etkili olmadığını belirtiyor.

Örgüt, önceki tedavilerden kalan antibiyotiklerin kullanılmaması ve ilaçların başkalarıyla paylaşılmaması konusunda da uyarıyor.

DSÖ'ye göre mücadele, gereksiz kullanımı önlemenin yanında uygun tanı araçlarına, ilaçlara ve aşılara erişimi de kapsıyor. İhtiyacı olan hastanın uygun tedaviye ulaşması gerekiyor.

Antibiyotik direnci nedir?
Antibiyotik direnci, insan vücudunun ilaca alışması değil, bakterilerin değişerek tedavide kullanılan ilaçlara dirençli hâle gelmesi anlamına geliyor. Bu bakteriler yayılabildiği için sorun yalnızca antibiyotik kullanan kişiyi ilgilendirmiyor.

DSÖ'nün 2025 küresel izleme raporuna göre 2023'te dünya genelinde laboratuvarla doğrulanmış yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda biri antibiyotik tedavilerine dirençliydi. İzlenen bakteri ve antibiyotik eşleşmelerinin yüzde 40'tan fazlasında, 2018–2023 döneminde direnç arttı.

ECDC'nin bu yılki kampanyası, antibiyotiğe sık maruz kalan bebeklere ve okul öncesi çocuklara odaklanıyor.

Kurum, soğuk algınlığı, öksürük ve boğaz ağrısı gibi şikayetlerin çoğuna virüslerin yol açabildiğini hatırlatıyor. Antibiyotiklerin yalnızca reçeteyle ve tıbben gerekli olduğunda kullanılmasını istiyor. Dirençli bakterilerin yayılması karşısında ilaçların etkisini korumak için acil adım çağrısı yapıyor.

Yeni Parti İzmir Milletvekili Özlale, fon vurgununa ilişkin açıklamalarının ardından kendisine yöneltilen iddialara yanıt verdi

Yeni Parti İzmir Milletvekili Özlale, fon vurgununa ilişkin açıklamalarının ardından kendisine yöneltilen iddialara yanıt verdi. AKP'den birkaç kez davet aldığını ancak teklifleri geri çevirdiğini belirten Özlale, TERA’dan para aldığı iddiasını da reddetti

22.11.2026 15:30:00
Haber Merkezi
 
Yeni Parti İzmir Milletvekili Özlale, fon vurgununa ilişkin açıklamalarının ardından kendisine yöneltilen iddialara yanıt verdi
Yeni Parti İzmir Milletvekili Özlale, fon vurgununa ilişkin açıklamalarının ardından kendisine yöneltilen iddialara yanıt verdi
Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, fon krizi ilişkin yaptığı açıklamaların ardından kendisine yöneltilen iddialara yanıt verdi.

Özlale, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, fon krizinin ayrıntılarını ortaya çıkarmaya çalıştıklarını belirtti. Bir yılı aşkın süredir fon vurgununa dikkat çektiğini ifade eden Özlale, belgeleri ve kanıtları kamuoyuyla paylaşmaya başlamalarının ardından kendisine yönelik çeşitli iddiaların ortaya atıldığını söyledi.

Hakkında ortaya atılan ilk iddianın TERA'dan para aldığı yönünde olduğunu belirten Özlale, bu iddialara tepki gösterdi. Bir yılı aşkın süredir dikkat çektiği ve ifşa etmeye çalıştığı yapıyla ilişkilendirilmesinin gerçek dışı olduğunu savunan Özlale, iddiaların hayal ürünü olduğunu ifade etti.

'AKP'DEN DAVET ALDIM'
Özlale, fon vurgununa ilişkin dosyaları açıklamaya başlamasının AKP'ye katılma girişiminin başarısız olmasının ardından yaşandığı yönündeki iddialara da yanıt verdi.

İYİ Parti'den ayrılmasının ardından AKP'li saygı duyduğu bazı isimlerden ve AKP'ye yakın iş dünyasından partiye katılması için birkaç kez davet aldığını belirten Özlale, bu teklifleri kabul etmediğini ifade etti.

Özlale, "Her seferinde de bana son derece nazik yaklaşan bu arkadaşların ilgilerine teşekkür edip tekliflerini geri çevirdim. Bunu da asla siyasetin malzemesi ya da pazarlık kozu olarak kullanmadım" ifadelerini kullandı.

Özlale, şu ifadelere yer verdi:

"Son iki sene içinde AK Parti'nin birçok milletvekili ve belediye başkanını bünyesine katmak için ne kadar yoğun çalıştığını herkes görüyor. Bu noktada benim AK Parti'ye geçmek isteyip de geçemememin ne kadar akla mantığa uygun bir senaryo olduğunu da takdirlerinize bırakıyorum."

Sürecin yorucu ve yıpratıcı olduğunu belirten Özlale, kendilerine yönelik saldırıların sona ermediğini söyledi.

Özlale, açıklamasını "Milletin bize verdiği görevi yerine getirmek için elimizden geleni yapıyoruz. Yapmaya devam edeceğiz" sözleriyle tamamladı.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Şırnak'ın Şenoba bölgesindeki 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında meydana gelen silah kazasında yaralanan İstihbarat Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen şehit olduğunu açıkladı

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Şırnak'ın Şenoba bölgesindeki 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında meydana gelen silah kazasında yaralanan İstihbarat Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen şehit olduğunu açıkladı

22.11.2026 15:29:00
Haber Merkezi
 
  Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Şırnak'ın Şenoba bölgesindeki 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında meydana gelen silah kazasında yaralanan İstihbarat Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen şehit olduğunu açıkladı
  Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Şırnak'ın Şenoba bölgesindeki 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında meydana gelen silah kazasında yaralanan İstihbarat Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen şehit olduğunu açıkladı
Şırnak'ın Şenoba bölgesinde 21 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen silah kazasında bir asker şehit oldu. Milli Savunma Bakanlığı (MSB), kazada yaralanan İstihbarat Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün hastanede hayatını kaybettiğini duyurdu.
Bakanlığın 22 Kasım'da yayımladığı açıklamaya göre, olay 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında meydana geldi. Kazanın ardından hastaneye kaldırılan Gergün, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Milli Savunma Bakanlığı'ndan açıklama
Milli Savunma Bakanlığı, şehit haberini resmi internet sitesinden duyurdu.
Bakanlık, 21 Kasım 2026 tarihinde yaşanan silah kazasında yaralanan Gergün'ün hastaneye kaldırıldığını, ancak yapılan müdahalelerin sonuç vermediğini bildirdi.
Açıklamada, yaşanan olay nedeniyle duyulan derin üzüntü ifade edilerek Yalın Gergün'ün ailesine, Türk Silahlı Kuvvetlerine ve Türkiye'ye başsağlığı dilendi.

Bakan Yaşar Güler'den taziye mesajı
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de Astsubay Çavuş Yalın Gergün'ün şehit olmasının ardından taziye mesajı yayımladı.
Güler, silah kazası sonucu 21 Kasım 2026 tarihinde şehit olan Gergün için Milli Savunma Bakanlığı mensupları adına başsağlığı ve sabır dileklerini iletti.

Şırnak'taki silah kazası nasıl meydana geldi?
Olayın Şırnak'ın Şenoba bölgesindeki 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında yaşandığı açıklandı.
Ancak silah kazasının hangi koşullarda meydana geldiği ve olayın nedenine ilişkin ayrıntılar, Bakanlığın kamuoyuyla paylaştığı açıklamada yer almadı.
Şehit Yalın Gergün'ün cenaze töreninin yeri ve saatine ilişkin de doğrulanmış bir bilgi henüz paylaşılmadı.

Antalya'da Kepez Belediyesine yönelik rüşvet ve irtikap soruşturması kapsamında operasyon düzenlendi

Antalya'da Kepez Belediyesine yönelik rüşvet ve irtikap soruşturması kapsamında operasyon düzenlendi. Sabah saatlerinde gerçekleştirilen operasyonda, aralarında belediye bürokratları ve çalışanlarının da bulunduğu 10 kişi gözaltına alındı

22.11.2026 15:15:00
Haber Merkezi
 
 Antalya'da Kepez Belediyesine yönelik rüşvet ve irtikap soruşturması kapsamında operasyon düzenlendi
 Antalya'da Kepez Belediyesine yönelik rüşvet ve irtikap soruşturması kapsamında operasyon düzenlendi
Antalya'da Kepez Belediyesine yönelik rüşvet ve irtikap soruşturması kapsamında 22 Kasım 2026 Pazar günü sabah saatlerinde operasyon gerçekleştirildi. Operasyonda 10 kişi gözaltına alındı.
Gözaltına alınanlar arasında belediye bürokratları ve çalışanları da bulunuyor. Bazı şüphelilerin evlerinden gözaltına alındığı bildirildi.

Kepez Belediyesi operasyonunda kimler gözaltına alındı?
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 10 kişinin kimliklerine ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Operasyonun rüşvet ve irtikap suçlamaları çerçevesinde gerçekleştirildiği belirtilirken, söz konusu iddiaların hangi belediye işlemleriyle bağlantılı olduğu henüz açıklığa kavuşmadı.
Soruşturmanın kapsamına, şüphelilere yöneltilen somut suçlamalara ve gözaltı işlemlerinin ardından izlenecek adli sürece ilişkin yeni açıklamalar bekleniyor.

Belediye Başkanı Mesut Kocagöz gözaltına alındı mı?
Operasyonun ardından en çok merak edilen konulardan biri, Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz'ün soruşturmadaki durumu oldu.
Mesut Kocagöz, gözaltına alınacak kişiler listesinde yer almıyor. Belediye başkanının gözaltına alındığına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmuyor.
Kepez Belediyesine yönelik operasyonun ardından soruşturmanın ayrıntıları henüz netleşmedi.
Rüşvet, kamu görevlisinin göreviyle ilgili bir işi yapması veya yapmaması karşılığında hukuka aykırı menfaat sağlamasına ilişkin suçlamaları kapsarken, irtikap kamu görevinin sağladığı nüfuz veya güvenin kötüye kullanılması yoluyla menfaat temin edilmesini ifade ediyor.
Her iki suçlama da Türk Ceza Kanunu'nda ayrı hükümlerle düzenleniyor. Ancak Kepez Belediyesi soruşturmasında bu suçlamaların hangi somut eylemlere dayandığı henüz kamuoyuna açıklanmadı.
Gözaltına alınan kişilerin adli durumlarına ilişkin gelişmelerin soruşturmanın ilerleyen aşamalarında netleşmesi bekleniyor.

Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı

Eskiden komşuluk denildiğinde akla bir tabak yemek paylaşmak, kapı önünde yapılan uzun sohbetler ya da ihtiyaç anında ilk çalınan kapı gelirdi. Günümüzde ise bu ilişkiler tamamen kaybolmuş değil, ancak önemli ölçüde değişime uğramış durumda

22.11.2026 09:39:00
Önder Yılmaz
 
Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı
Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı
Eskiden komşuluk denildiğinde akla bir tabak yemek paylaşmak, kapı önünde yapılan uzun sohbetler ya da ihtiyaç anında ilk çalınan kapı gelirdi. Günümüzde ise bu ilişkiler tamamen kaybolmuş değil, ancak önemli ölçüde değişime uğramış durumda. Uzmanlara göre modern hayatın temposu, kentleşme ve dijitalleşme komşuluk anlayışını dönüştürdü. Artık insanlar komşularıyla farklı şekillerde iletişim kuruyor, farklı şekillerde dayanışıyor.

Birçok kişi aynı apartmanda yıllarca yaşadığı komşusunun adını bilmezken, telefon numarasını telefon rehberine çoktan kaydetmiş olabiliyor. İşte uzmanlar, bu durumu modern komşuluk kültürünün en dikkat çekici göstergelerinden biri olarak değerlendiriyor.

Komşuluk bitmedi, sadece şekil değiştirdi

Toplumda sıkça dile getirilen "Eski komşuluklar kalmadı" düşüncesine rağmen uzmanlar, komşuluğun tamamen ortadan kalkmadığını belirtiyor.

Ancak ilişkilerin yapısının değiştiği ifade ediliyor. Özellikle büyük şehirlerde yoğun çalışma temposu, sık taşınma alışkanlığı ve site yaşamının yaygınlaşması nedeniyle komşuluk ilişkileri daha farklı bir biçim almış durumda.

Günümüzde insanlar yakınlık kadar mahremiyete de önem veriyor. Bu nedenle geçmişteki kadar sık görüşmeseler bile ihtiyaç anında birbirlerine destek olabiliyorlar.

Aynı apartmanda yaşamak yakın olmak anlamına gelmiyor

Uzmanlara göre modern yaşamın en dikkat çekici özelliklerinden biri fiziksel yakınlığın her zaman sosyal yakınlığa dönüşmemesi.

Aynı apartmanda hatta aynı katta yaşayan insanlar birbirlerini neredeyse hiç tanımadan yıllarca yaşayabiliyor. Asansörde selamlaşan ama hayatları hakkında hiçbir şey bilmeyen komşular şehir yaşamının sıradan bir parçası haline gelmiş durumda.

Bu durum, komşuluğun sona erdiğini değil, farklı bir boyuta taşındığını gösteriyor.

Dijital komşuluk dönemi başladı

Akıllı telefonlar ve sosyal medya uygulamaları komşuluk ilişkilerini de etkiliyor.

Apartman grupları, mahalle mesajlaşma ağları ve çeşitli dijital platformlar artık günlük yaşamın önemli araçları arasında yer alıyor. Aidat duyurularından kayıp eşya ilanlarına, güvenlik uyarılarından yardım taleplerine kadar pek çok konu bu platformlar üzerinden paylaşılıyor.

Uzmanlara göre bu sistemler dayanışmayı kolaylaştırabiliyor. Ancak zaman zaman küçük anlaşmazlıkların büyüyerek tartışmalara dönüşmesine de neden olabiliyor.

Telefonunu biliyoruz, adını bilmiyoruz

Modern komşuluğun en ilginç özelliklerinden biri de bu çelişki.

Birçok kişi apartman grubundaki komşusunun telefonuna ulaşabiliyor, ancak yüz yüze karşılaştığında ismini hatırlamakta zorlanabiliyor.

Uzmanlar, dijital iletişimin pratik avantajlar sağladığını ancak gerçek komşuluk bağlarının hâlâ insan ilişkileriyle güçlendiğini belirtiyor. Aynı mesajlaşma grubunda olmak tek başına yakınlık oluşturmuyor. Asıl önemli olanın zor zamanlarda birbirine destek olabilmek olduğu ifade ediliyor.

Yalnızlaşan şehirlerde komşuluk daha değerli hale geliyor

Uzmanlara göre tek başına yaşayan bireylerin sayısındaki artış da komşuluk ilişkilerinin önemini artırıyor.

Özellikle yalnız yaşayan yaşlı bireyler için güvenilir bir komşu, günlük yaşamda önemli bir destek kaynağı olabiliyor. Acil durumlarda, sağlık problemlerinde veya basit günlük ihtiyaçlarda yakın çevrede güvenilebilecek insanların bulunmasının yaşam kalitesine katkı sağladığı belirtiliyor.

Bu nedenle komşuluk yalnızca kültürel bir alışkanlık değil, aynı zamanda sosyal destek mekanizması olarak da değerlendiriliyor.

Yüzlerce çevrim içi arkadaş yalnızlığı bitirmiyor

Uzmanlar, özellikle gençlerin dijital ortamda çok sayıda bağlantıya sahip olmasına rağmen kendilerini yalnız hissedebildiğine dikkat çekiyor.

Çünkü yalnızlığın ölçüsü çevredeki insan sayısıyla değil, ihtiyaç duyulduğunda güvenilebilecek kişi sayısıyla ilgili. Sosyal medya hesaplarında yüzlerce kişi bulunması, bireyin yaşadığı çevreye aidiyet duyduğu anlamına gelmiyor.

Bu noktada komşuluk ilişkileri, insanların gerçek yaşamda kurduğu sosyal bağların önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Afetlerde ilk destek çoğu zaman komşudan geliyor

Uzmanlar, komşuluğun yalnızca gündelik yaşam açısından değil, kriz dönemlerinde de hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Özellikle deprem, yangın ve benzeri acil durumlarda profesyonel ekipler ulaşana kadar ilk desteği verecek kişinin çoğu zaman komşular olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle güçlü komşuluk ilişkileri sadece sosyal dayanışma değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik açısından da önem taşıyor.

Yeni dönemin komşuluğu farklı olacak

Uzmanlara göre amaç geçmişteki komşuluk modelini birebir geri getirmek değil.

Günümüz yaşam koşullarına uygun, dijital imkanlardan yararlanan ancak insan ilişkilerini de güçlendiren yeni bir komşuluk kültürü oluşturmak gerekiyor. Mahalle etkinlikleri, ortak yaşam alanları, parklar ve yerel dayanışma ağları bu süreçte önemli rol oynayabiliyor.

Kent yaşamı insanları birbirine fiziksel olarak yakınlaştırırken, gerçek komşuluk ilişkilerinin oluşması için yalnızca yan yana yaşamak yeterli olmuyor. Uzmanlar, modern dönemde komşuluğun bitmediğini, sadece farklı bir biçime dönüştüğünü belirtiyor. Telefon rehberinde kayıtlı olan ama adı bilinmeyen komşuların yaşadığı bu yeni dünyada, dayanışmanın ve güven duygusunun korunması her zamankinden daha değerli görülüyor.

Tanju Özcan'a adli kontrol şartıyla tahliye kararı

Bolu Belediyesi'ndeki ihalelerde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla yargılanan ve görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Tanju Özcan ve 3 tutuklu sanık hakkında mahkeme adli kontrol şartıyla tahliye kararı verdi. Özcan, başka bir dava dosyasından aldığı hapis cezası nedeniyle cezaevinde kalmaya devam edecek

21.11.2026 22:00:00
Haber Merkezi
 
Tanju Özcan'a adli kontrol şartıyla tahliye kararı
Tanju Özcan'a adli kontrol şartıyla tahliye kararı
Bolu 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen 21 sanıklı davanın duruşmasında, çöp toplama araçlarına yersiz ödeme yapıldığı iddiaları ele alındı. Tanık beyanlarının ardından Cumhuriyet savcısı, tutuklu sanıkların tutukluluk hallerinin devamını ve tutuksuz bazı sanıkların tutuklanmasını talep etti. Savunmasında suçlamaları reddeden Özcan tahliyesini istedi.

Mahkemeden tahliye ve erteleme kararı

Mahkeme heyeti savcılığın taleplerini reddederek; Tanju Özcan, Gülden Özaydın, Basri Baytekin ve Faruk Güner'in adli kontrol şartıyla tahliyesine karar verdi. Bazı sanıkların ev hapsi tedbirleri kaldırılırken, duruşma 22 Mart 2027 tarihine ertelendi.

Öte yandan Özcan, 20 Ekim 2026'da başka bir davadan aldığı 7 yıl 3 ay 15 günlük hapis cezası kesinleşmiş olduğundan cezaevinden tahliye olamayacak.

Fon krizi gayya kuyusu gibi


 
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaklaşık yarım milyon kişiyi etkileyen fon krizinde zarar gören yatırımcılara şimdiye kadar 161 milyar lira ödeme yapıldığını, bu süreçte 'hazine veya kamu kaynağı kullanılmadığını' açıkladı. Fon vurgununda çalınan toplam paranın ise 1 trilyon lirayı aştığı savunuluyor. Gerçek tutar henüz yetkililerce açıklanmadı.

21.11.2026 15:09:00
Haber Merkezi
 
Fon krizi gayya kuyusu gibi
Fon krizi gayya kuyusu gibi

Gayya kuyusu, "cehennemde bulunduğu rivayet edilen derin ve azap dolu bir kuyu veya vadi" anlamına geliyor. Fon vurgunu anlatmak için benimsenen bir tabir haline geldi.
AK Parti'nin bu haftaki TBMM Grup Toplantısı'nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 18 Kasım itibariyle fon krizinden etkilenen 455 bin 758 yatırımcının 444 bin 987'sine en az bir ödeme ulaştırıldığını söyledi. Erdoğan, 371 bin 21 yatırımcının net yatırım tutarının tamamını geri aldığını, bunun tüm yatırımcıların yaklaşık yüzde 81'ine tekabül ettiğini söyledi. Cumhurbaşkanı, tasfiye kapsamına alınan 131 fon içinden "110 fonda 1 milyon liraya kadar olan ara ödeme sürecinin tamamlandığını" açıkladı. Erdoğan, fon krizinden zarar görenlere toplam 161 milyar TL ödendiğini açıkladı.

Alamayanlar çoğunlukta

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de iki gün önce yaptığı açıklamada 119 fonda ödeme yapıldığını belirtmişti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise 14 Kasım'da yaptığı açıklamada bugüne kadar ara ödemeler çerçevesinde 84 bin 737 kişinin kaldığını açıklamıştı. Yılmaz, bunlardan bir kısmının alacaklarını "henüz hiç alamadığını", bir kısmının da "tamamını alamamış durumda olduğunu" söylemişti.

Olağan tasfiyeler neredeyse tamamlandı

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) Eylül ayında aldığı kararıyla işlemleri durdurulan yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fon tasfiye kapsamına alınmıştı. Fonların tasfiyesi olağan ve olağanüstü olarak iki gruba ayrıldı. Olağan tasfiyeler, "mali yapısı bozulmamış ve temerrüde düşmemiş" olan Pardus Portföy, Hedef Portföy, Bulls Portföy ve A1 Kapital Portföy'e ait fonları kapsıyordu. Burada fonun elindeki hisseler veya varlıklar borsada satılıyor, elde edilen nakit dağıtılıyor, güncel piyasa değeri üzerinden ödeme yapılıyor.

Bakan Şimşek, 15 Kasım'da yaptığı açıklamada bu şirketlere ait 97 fondan 94'ünde işlemlerin tamamlandığını, 55 bin 821 kişiye 68 milyar TL (1.3 milyar dolar) ödendiğini söylemişti. Şimşek buradaki tasfiyelerin 'yüzde 99 oranında' tamamlandığını, 37 kişinin bulunduğu 3 küçük kapalı özel fon olduğunu söyledi. "Olağanüstü tasfiye" kapsamına alınan fonlar ise "içinin boşaltıldığı veya likidite yetersizliğine düştüğü" tespit edilen ve fon krizi soruşturmasının merkezinde yer alan Pusula Portföy, Tera Portföy ve Atlas Portföy'e ait 34 fonu kapsıyor. Şimşek, bu gruptaki 25 fonda 415 bin 955 kişiye 93 milyar TL (1.8 milyar dolar) ödeme yapıldığını söyledi. Olağan ve olağandışı tasfiye ödemelerinin kapsamı 161 milyar TL'ye ulaştı. Yani yaklaşık 3.1 milyar dolarlık bir ödeme yapıldı.

Para nereden ödeniyor?

Ödemeler üç ana kaynaktan toplanan bir havuzdan karşılanıyor. Öncelikle, fonların kendi bünyesinde kalan mevcut nakit ve menkul kıymetler var. Burada tasfiye kapsamındaki fonların kasasında kalan para, mevduat ve borsada satılan ve nakde çevrilen hisse senetleri bulunuyor. Bunun yanı sıra haksız ya da fahiş kazanç sağladığı tespit edilen kişilerden gönüllü iade veya haciz yoluyla geri alınan tutarlar da bulunuyor. Üçüncü olarak ise adli soruşturmalar kapsamında şüphelilerden el konulan veya Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki Gönüllü İade ve Geri Kazanım Hesabı'na aktarılan varlıklar bulunuyor.


Ne kadar alacak var?

17 Eylül'de fon krizi ortaya çıktığında 131 fonun kağıt üzerindeki toplam portföy büyüklüğü yaklaşık 950 milyar ile 1 trilyon TL arasında hesaplanmıştı. Bu da 18 ila 21 milyar dolara denk düşüyordu. Ancak bu tutar, değeri yapay biçimde şişirilmiş hisselere dayanarak fon kayıtlarında görünen portföy büyüklüğünü ifade ediyor. Bu nedenle yatırımcılara karşı oluşan gerçek yükümlülük ya da kesin zarar miktarı olarak değerlendirilmiyor. Yatırımcıların toplam ne kadar alacağı olduğu konusunda resmi bir açıklama yapılmadı. Şu ana kadar ödenen 161 milyar TL'nin toplam yükümlülüğün ne kadarını karşıladığı da kamuoyuna açıklanmış değil. Kriz ortaya çıkmadan önce yatırımcıların paralarının ne kadarlık miktarının çıkarıldığı, yurt dışına ve sanal varlıklara ne kadar aktarıldığı yetkililere sorulan sorular arasında.

Şimşek, kriz ortaya çıkmadan önceki iki haftada, 1 Eylül ve 16 Eylül tarihleri arasında sistemden 401 milyar lira çıktığı iddiasıyla ilgili MASAK'ın hesaplama yaptığını söyledi. Şimşek, "Buna göre, 401 milyar liranın 306 milyar lirası fonların kendi aralarında ve grup şirketleriyle yaptıkları işlemlerden kaynaklanıyor. Kalan yaklaşık 95 milyar liranın tamamı, savcılıklar ve ilgili kurumlar tarafından incelemeye alındı" dedi. Şimşek bu süreçte, geri kazanılan tutarların da TMSF'nin hesabına aktarıldığını söyledi. Şimşek yurtdışına çıkarılan miktarla ilgili de şu açıklamayı yaptı: "MASAK incelemelerinde 131 fondan yurtdışına yapılan virman ve diğer transferlerde bugüne kadar tespit edilen toplam tutar 8,3 milyar TL. Bu da güncel kurla 200 milyon doların altında kalıyor."

"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen "fon soruşturması" kapsamında Gildencrest Capital hakkında, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından rapor hazırlandığı bildirildi

21.11.2026 13:53:00
AA
 
"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı
"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan açıklamada, yürütülmekte olan "fon soruşturması" kapsamında, MASAK tarafından "Gildencrest Capital" isimli aracı kurumla ilgili düzenlenen raporun Başsavcılığa gönderildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu aracı kurumun 2011 yılında Londra'da mukim olarak "Tera Europe" adıyla açıldığı, şirketin yüzde 49'unun Emre Tezmen'e, yüzde 40'ının Oğuz Tezmen'e ait olduğu ifade edildi.

Şirketin adının 2024 yılında "Gildencrest Capital" olarak değiştirildiği bildirilen açıklamada, "Gildencrest Capital'in Londra'da mukim olmasına karşın fiilen işlerin İstanbul'dan ve Tera'nın kendi çalışanlarıyla yönetildiği, bağlantılı şirketlerin başına kağıt üzerinde Tera'nın eski makam şoförü ve büro memurunun konulduğu tespit edilmiştir. Gildencrest Capital'in Türkiye'deki banka hesaplarından dokuz yılda 21 milyar lira geçtiği, bu paranın 11,9 milyar lirasının Tera Yatırım'dan geldiği, 6,3 milyar lirasının ise başta Mehmed Nureddin Çevik olmak üzere 19 kişi tarafından yatırıldığı belirlenmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"İşlem emirlerinin Londra'dan İsviçre'deki Century City'ye, oradan da Borsa İstanbul'a gönderildiği, borsada işlemi yapan 'yabancı yatırımcı' olarak göründüğü, arkasındaki isimlerin ise kayıtlara yansımadığı anlaşılmıştır. Hisselerin yabancı hesap adına alınıp satıldığı için kazancın da yurt dışındaki hesapta biriktiği, hisse işlemlerinden elde edilen kazancın yaklaşık 7,8 milyar lira olduğu görülmüştür. Paranın bir bölümünün ise doğrudan yurt dışına çıkarıldığı, 6,3 milyar liranın Çekya ve Londra'daki hesaplara gönderildiği, bunun yalnızca 2,2 milyar lirasının geri döndüğü, 4,1 milyar lira dışarıda kaldığı, dışarıda kalan paranın 3,4 milyar lirasının ise Tera Yatırım'a ait olduğu belirlenmiştir."

2026'nın ilk aylarında yurt dışındaki hesaptan iki büyük ödeme yapıldığı kaydedilen açıklamada, "Enver Çevik'in İsviçre'deki hesabına 4,5 milyar lira, Muhammed Yarız'ın İsviçre'deki hesabına 0,5 milyar lira gönderildiği, benzer tarihte Burhan Tunç Özkan'a 1 milyar lira ödendiği tespit edilmiştir. Gildencrest Capital'in yeni bir saklama hesabı açtığı, kasımda 504 milyon lira değerinde hissenin Bahamalar'daki bir banka hesabına aktarıldığı, 1,95 milyar liralık hissenin aktarımının ise son anda MASAK tarafından durdurulduğu bildirilmiştir. Bu paranın TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabına yatırılması için başsavcılığımızca karar alınmış, ayrıca yurt dışına çıkarılan malvarlıklarının ülkemize iadesi konusunda adli istinabe yoluna başvurulmuştur." ifadelerine yer verildi. 

'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor


 
Birinci Dünya Savaşı sırasında Medine'yi 2 yıl 7 ay boyunca savunan, askeri dirayeti ve kararlılığı nedeniyle "Çöl Kaplanı" olarak anılan Fahreddin Paşa, vefatının 78. yılında hayırla yad ediliyor.
 

21.11.2026 11:46:00 / Güncelleme: 21.11.2026 12:18:38
Haber Merkezi/AA
 
 'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor
 'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor

Soyadı Kanunu'nun ardından Türkkan soyadını alan Ömer Fahreddin Paşa, 1868'de bugün Bulgaristan sınırları içinde bulunan Rusçuk'ta dünyaya geldi. Dedesi 3. Selim'in kurduğu Nizam-ı Cedid Ordusu'nda topçubaşı olarak görev yapan Ömer Ağa, babası ise Tuna Vilayeti Posta ve Telgraf Müdürü olarak görev yapan Mehmed Nahid Efendi olan Fahreddin Paşa'nın annesi Fatma Adile Hanım ise Mohac Meydan Muharebesi'nin kazanılmasında önemli payı olan Akıncı Bali Bey'in soyundan geliyor.

Kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı

Fahreddin Paşa, 93 Harbi'nin (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ardından ailesiyle İstanbul'a geldi. Harp Okulunu 1888'de, Erkan-ı Harbiyye'yi ise 1891'de bitiren Fahreddin Paşa, kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Askerlik hayatı boyunca farklı bölgelerde görev yapan Paşa, Balkan Savaşı sırasında Çatalca savunmasındaki başarısıyla Edirne'nin geri alınmasında rol oynadı.
Osmanlı Devleti'nin 1914'te Birinci Dünya Savaşı'na girmesi üzerine miralay (albay) rütbesiyle 4. Ordu'ya bağlı 12. Kolordu Kumandanı olarak Musul'da görev yapan Fahreddin Paşa, 25 Kasım 1914'te mirlivalığa (tuğgeneral) terfi etti. 26 Ocak 1915'te 12. Kolordu'daki görevinin yanı sıra 4. Ordu kumandan vekilliğine getirildi.
Bu dönemde Urfa, Zeytun, Haçin ve Musadağı'ndaki Ermeni ayaklanmalarının bastırılmasında görev alan Fahreddin Paşa'nın askeri kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri ise Hicaz'daki gelişmeler oldu.

'Hain' Şerif Hüseyin isyanı üzerine Medine'ye gönderildi

İngilizlerle anlaşan Mekke Şerifi Hüseyin'in Osmanlı Devleti'ne karşı isyana hazırlandığı haberinin alınması üzerine Fahreddin Paşa, 4. Ordu Kumandanı Cemal Paşa tarafından 28 Mayıs 1916'da Medine'ye gönderildi. 31 Mayıs'ta şehre ulaşan Paşa, yaptığı incelemelerin ardından Şerif Hüseyin'in kısa süre içinde isyan edeceğini Cemal Paşa'ya bildirdi.
İngiliz ajanı Şerif Hüseyin ve dört oğlu, 3 Haziran 1916'da Medine çevresindeki demir yolu ve telgraf hatlarını tahrip ederek isyanı başlattılar. 5-6 Haziran gecesi Medine karakollarına saldıran isyancılar, Fahreddin Paşa'nın aldığı tedbirler sayesinde geri püskürtüldü.

Hainlere dersini verdi

İsyancıların sayısının yaklaşık 50 bin, Hicaz bölgesindeki Osmanlı askerlerinin sayısının ise 15 bin civarında olduğu bu dönemde Fahreddin Paşa karşı harekata geçti. Bazı bölgelerde isyancıları yenilgiye uğratan Paşa, 15 Temmuz 1916'da yeni birliklerle takviye edilen Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi Kumandanlığına getirildi.
İsyancılar, Mekke Valisi Galib Paşa'nın tedbirsizliği nedeniyle genel saldırıya geçerek Cidde, Mekke ve Taif'i ele geçirdi. Fahreddin Paşa'nın savunduğu Medine dışında Hicaz'daki büyük merkezlerin önemli bölümü isyancıların kontrolüne geçti. Kanal Harekatı'nın devam etmesi nedeniyle bölgeye yeni asker gönderilemezken Paşa, elindeki kısıtlı imkanlarla Medine'nin savunmasını sürdürdü.
Şehir ve çevresinde güvenlik hattı oluşturmak amacıyla Aşar Boğazı, Bi'riderviş, Bi'riabbas ve Bi'rireha mevkilerini isyancılardan temizleyen Fahreddin Paşa, 29 Ağustos 1916'da Medine çevresinde yaklaşık 100 kilometrelik emniyet şeridi oluşturdu. İstanbul'dan sürekli takviye kuvvet talep etmesine rağmen dönemin şartları nedeniyle bu talepler karşılanamadı.

Kısıtlı imkanlarla 2 yıl 7 ay süren müdafaa

Medine'nin Suriye ile bağlantısını sağlayan Hicaz demir yolunun korunması zamanla güçleşti. Bedevilerin Şerif Hüseyin ve İngilizlerin safına geçmesi, demir yolu hattına yönelik saldırılar ve İngiliz casusu Lawrence'ın rayları dinamitle tahrip ettirmesi şehrin dış dünyayla irtibatını önemli ölçüde kesti.
Demir yolu bağlantısının zayıflaması ve iaşe imkanlarının azalması üzerine Medine'nin tahliyesine karar verildi. Önce yeni tayin edilen Mekke Emiri Şerif Haydar Paşa ailesiyle birlikte şehirden ayrıldı. Ardından yerli halk Şam'a gönderildi. Fahreddin Paşa ise emrinde kalan az sayıdaki kuvvetle hem çöl yolunu hem de şehri savunmaya devam etti.
Hicaz demir yolunun Medine'ye yakın Müdevvere İstasyonu'nun düşman eline geçmesinin ardından şehir isyancılar tarafından kuşatıldı. Dışarıdan yardım ulaştırılamayan Medine'de halk ve asker arasında açlık ve hastalık baş gösterdi. Buna rağmen Fahreddin Paşa müdafaayı sürdürdü.
Kuşatma öncesinde İstanbul hükümetinin kalenin tahliye edilmesi yönündeki teklifine karşılık Paşa, "Medine Kalesi'nden Türk bayrağını ben kendi elimle indiremem, eğer mutlaka tahliye edecekseniz buraya başka bir kumandan gönderin" cevabını verdi.
Fahreddin Paşa ve askerleri bir yandan düşman kuvvetleriyle, diğer yandan açlık ve hastalıkla mücadele ederken Osmanlı Devleti savaşta yenilgiye uğradı ve 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzaladı. Mütarekenin 16. maddesi uyarınca teslim olması gereken Paşa, kendisine ulaşan ilk bildirimleri hem teyit etmek hem de zaman kazanmak istedi.
Halifeden gelmediği gerekçesiyle İstanbul hükümetinin gönderdiği yüzbaşının tebliğini kabul etmeyen Fahreddin Paşa, İngilizlerin ve Şerif Hüseyin'in kuvvetlerinin teslim çağrılarına da karşılık vermedi. Daha sonra padişahın imzasını taşıyan teslim emri kendisine ulaştırıldı. Askerlerin çoğu hasta, cephane, ilaç ve giyecek stoklarının tükenmiş olmasına rağmen direnişini sürdüren Paşa, sonunda kendi subaylarının da baskısıyla teslim olmayı kabul etti.

Direnişe devam

Teslim şartlarında, Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi Kumandanı Fahreddin Paşa'nın 24 saat içinde Haşimi kuvvetlerinin karargahında misafir edilmesi öngörülüyordu. Ancak Paşa, Ravza-i Mutahhara yakınındaki bir medreseye giderek önceden hazırlattığı yatağına uzandı ve buradan ayrılmayacağını bildirdi. Komutan vekili Necib Bey ve beraberindekiler tarafından 10 Ocak 1919'da götürülen Fahreddin Paşa'nın ardından Şerif Abdullah'ın kuvvetleri 13 Ocak'ta Medine'ye girdi. Böylece şehir, Mondros Mütarekesi'nden 72 gün sonra teslim edildi.

Kutsal Emanetler'i İstanbul'a gönderdi

"Mehmetçik" ifadesini resmi yazışmalarında kullanarak askeri terminolojinin bir parçası haline gelmesine öncülük eden Fahreddin Paşa, Medine müdafaası sırasında şehrin ve askerlerin güvenliğinin yanı sıra Mescid-i Nebevi'de muhafaza edilen Kutsal Emanetler'in korunmasına da önem verdi. Olası bir işgal ve yağma ihtimalini değerlendiren Paşa, Hazreti Muhammed'in kabrinde bulunan emanetlerin İstanbul'a nakledilmesini teklif etti. Hükümetin sorumluluğu kendisinde olmak şartıyla kabul ettiği teklif üzerine bir komisyon kuruldu. Emanetler tek tek kontrol edilerek kayıt altına alındı ve 2 bin askerin koruması altında İstanbul'a gönderildi.
Kutsal Emanetler arasında Hazreti Peygamber'i ziyarete gelenler ve farklı dönemlerdeki yöneticiler tarafından gönderilen hediyeler bulunuyordu. Kur'an-ı Kerim gibi yazma eserlerin yanı sıra altın, gümüş ve değerli taşlarla süslenmiş çeşitli eşya ve araç gereçlerden oluşan emanetler bugün Topkapı Sarayı'nda sergileniyor.
İngilizler tarafından "Türk Kaplanı" ve "Çöl Kaplanı" olarak adlandırılan Fahreddin Paşa, 27 Ocak 1919'da savaş esiri olarak Mısır'a gönderildi. 5 Ağustos'ta ise Malta'ya sürgün edildi. Sürgün sırasında işgalci devletlerin kurdurduğu mahkeme tarafından ölüme mahkum edilen Paşa, Ankara hükümetinin girişimleri sonucunda 8 Nisan 1921'de Malta'dan kurtuldu.

Kabil sefirliği yaptı

Malta'dan kurtulmasının ardından Berlin'de Enver Paşa ile karşılaşan Fahreddin Paşa, onun daveti üzerine Moskova'ya geçti ve burada İslam İhtilal Cemiyetleri İttihadı Kongresi'ne katıldı. Milli Mücadele'ye katılmak üzere 24 Eylül 1921'de Ankara'ya gelen Paşa, 9 Kasım 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Kabil sefirliğine tayin edildi. Türk-Afgan dostluğunun gelişmesinde önemli rol oynayan Fahreddin Paşa, görev yaptığı dönemde Afganistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağladı, Milli Mücadele'ye maddi desteklerin gönderilmesini sağladı.
Sefirlik görevinin 1926'da sona ermesi üzerine Türkiye'ye dönen Fahreddin Paşa, 5 Şubat 1936'da tümgeneral rütbesiyle ordudan emekliye ayrıldı.
Fahreddin Paşa'nın, Ayşe Sıdıka Hanım'la evliliğinden kendileri de daha sonra generalliğe kadar terfi eden Mehmet Selim, Mehmet Orhan, Ayhan ve Subhiye isimli dört çocuğu oldu.

Kabri Aşiyan Mezarlığı'nda

Hayatının son dönemini Türkiye'de geçiren Fahreddin Paşa, 22 Kasım 1948'de 80 yaşında vefat etti. Vasiyeti üzerine Aşiyan Mezarlığı'na defnedilen Paşa, Medine müdafaasıyla özdeşleşen adı ve "Çöl Kaplanı" lakabıyla tarihteki yerini aldı.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.