Dünya genelinde yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını sebebiyle 77.3 milyon vaka görülürken, hayatını kaybedenlerin sayısı 1.7 milyonu aşmış durumda. Bir yıldan fazla bir süredir insanlığa kâbusu yaşatan Covid-19'da görülen tehlikeli mutasyon büyük panik yaşanmasına neden oldu.  İngiltere'de keşfedilen mutasyona uğramış koronavirüs türü nedeni ile başta Avrupa'da olmak üzere birçok ülke alarm durumuna geçerek İngiltere ile ulaşımları askıya aldı. İngiliz hükümetinin Baş Bilim Danışmanı Patrick Vallance, türün "hızlı hareket ettiğini ve baskın tür haline geldiğini" söyledi. Mutasyon, virüsün hücrelerin içine girmesine yol açan başak proteininde görüldü. Bu değişimin, virüsün yayılma oranını nasıl etkilediği henüz belirlenemese de değişimin aşının hedeflediği başak proteininde görülmesi, bir endişe kaynağı olarak ortaya çıktı. İngiliz bilim insanları bu mutant virüsün orijinal Covid-19'dan 23 farklı karakter özelliği olduğunu ve vücuttaki hücrelerden içeri girme ve tutunma şeklinin farklı gerçekleştiğini açıkladı. İngiliz yetkililer bu mutantın kaynağının İngiltere olup olmadığını bilmiyorlar ama Londra'daki yeni vakaların yüzde 60'tan fazlasına bu mutant virüsün neden olduğunu söylüyorlar. Mutasyona uğrayan virüsün hızlı yayılma özelliği göstermesi ise ilk kez karşılaşılan bir durum. Daha önce bu mutant virüslerden hiçbiri hızlı yayılma göstermediğini ifade eden İngiliz bilim insanları, bu yeni virüsün yayılma hızının yüzde 70'den daha fazla olduğunu ifade ediyor. Mutant virüsün en korkunç özelliğinin ise maske de takılsa, sosyal mesafe de korunsa, eller de yıkansa bulaşmanın önlenemiyor olması olduğu ifade ediliyor. Bu durumda aşının etkili olması ve tam kapanma konusu çok daha önemli hale gelmiş oluyor.

Ülkeler kapılarını kapatıyor

Korkutan mutasyon haberleri üzerine aralarında Türkiye'nin de bulunduğu ülkeler İngiltere başta olmak üzere mutasyon tespit edilen ülkelerden gelen uçuşlara kısıtlama getirdi. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 20 Aralık gecesi Twitter'dan yaptığı paylaşımla İngiltere'de mutasyona uğramış koronavirüs nedeniyle İngiltere, Danimarka, Hollanda ve Güney Afrika'ya uçuşların geçici olarak durdurulduğunu açıklamıştı. Türkiye'nin dışında çok sayıda ülke de Birleşik Krallık'la ulaşımı durdurdu. Fransa, Almanya, Kanada, İtalya, Belçika, İrlanda, Portekiz, Avusturya, İsrail, Kuveyt, Suudi Arabistan, Romanya, Rusya, İsviçre, Bulgaristan, Şili, Arjantin, El Salvador, Kolombiya ve Hollanda uçak seferlerine geçici süre yasak getirdi. AB ülkeleri gemi ve trenle yapılan seyahatleri de yasakladı. Çekya, İngiltere'den gelenler için daha katı karantina önlemleri uygulanacağını açıkladı. Söz konusu seyahat yasakları, Avrupa Birliği'nin (AB) acil toplantısından çıkan karara göre güncellenecek. AB, gelişmelerle ilgili nasıl hareket edeceklerini belirlemek üzere dün olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi. Avrupa ülkelerinin ardından diğer ülkeler de seyahat kısıtlamasına gitti. Türkiye, Şili, Kanada, İsrail, Suudi Arabistan, Kolombiya ve El Salvador Birleşik Krallık kalkış veya varışlı seferleri en az 48 saatliğine askıya aldı.

Suudi Arabistan tüm uçuşları durdurdu

Suudi Arabistan, bazı ülkelerde Covid-19'dan daha hızlı yayılan bir türünün ortaya çıkması nedeniyle, bir hafta süreliğine tüm uluslararası uçuşları askıya aldığını duyurdu. Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığından yetkili bir kaynak, Sağlık Bakanlığının virüsün daha hızlı yayılan türüne ilişkin uyarıda bulunduğunu ve hükümetin, bu mutasyona ilişkin tıbbi bilgiler netleşene dek yeni önlemler aldığını belirtti. Açıklamada, alınan önlemlere ilişkin şu ifadelere yer verildi: "Ülkeye daha önce giriş yapan yabancı uçakların geri dönüşüne izin verilecektir. Bunun dışında tüm uluslararası uçuşlar geçici olarak bir hafta süreyle askıya alınmıştır. Bir haftalık geçici süre, bir hafta daha uzatılabilir. Bir hafta süreyle ülkeye kara ve deniz limanlarından girişler de askıya alınmıştır. Covid-19 virüsünün bir türünün ortaya çıktığı Avrupa ülkelerinden, 8 Aralık'tan bu yana ülkeye giriş yapanlar, geldiği günden itibaren virüs testi yaptırarak evlerinde 15 gün karantinaya alınacak ve 5 günde bir testleri tekrarlanacak. Söz konusu hızlı yayılan Covid-19 virüsünün çıktığı ülkelerden son üç ay içinde gelmiş ya da o ülkelerden geçiş yapmış olanların Covid-19 testi yaptırmaları gerekmektedir."

Mutasyonlu virüse aşı etkili olacak mı?

Mutasyon haberlerinin ardından en çok merak edilen konu Covid-19 aşılarının koronavirüsün mutasyona uğrayan yeni türüne karşı ne kadar etkili olacağı oldu. İngiltere'de görülen koronavirüsün yeni türünün, geliştirilen aşılara karşı ne kadar dirençli olduğu henüz bilinmiyor. Ancak bilim insanları ve sağlık kurumlarına göre Covid-19 aşılarının, koronavirüsün mutasyona uğrayan türlerine karşı da etkili olması bekleniyor. Konuyla ilgili resmi ağızdan ilk açıklama Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn'dan geldi. Söz konusu türün yüzde 70 oranında daha bulaşıcı olduğunu hatırlatan Bakan Spahn, buna rağmen aşıların bu türe karşı da koruma sağlayacağına inandıklarını aktardı. UCL Genetik Enstitüsü direktörü François Balloux ise "Mevcut aşıların koruması dışında kalacak bir tür değil. Covid-19 aşılarının bu türe karşı da oldukça etkili olmasını bekliyoruz" dedi. South Carolina Üniversitesi'nden Pof. Melissa Nolan ise aşıyı geliştiren bilim insanlarının, virüsün zamanla mutasyona uğrayacağını zaten hesaba kattığından çalışmalarını da o yönde sürdürdüğünü ifade etti. Nolan, şu an gündemde olan mutant virüsün endişe verici olmadığını söyledi. Uzmanlar, her ne kadar beklentinin aşıların etkili olacağı yönünde olduğunu söylese de, kesin yargıya varmak için yeterli bilimsel verinin bulunmadığının da altını çiziyor.

7 ülkede tespit edildi

Mutant virüsün kimlik tespitinin çok yeni yapılması nedeniyle henüz istatistikî veriler bunu kanıtlayacak durumda değil. Mutant olayının sadece İngiltere'de değil, Danimarka, Hollanda, Belçika, İtalya ve Avustralya ve Güney Afrika'da da olduğu biliniyor. Hatta Danimarka'da vizonlardan insanlara mutant koronavirüs geçtiği belirlenmiş, bunun üzerine binlerce vizon itlaf edilmişti. İngiltere'de de ilk kez Eylül ayında ülkenin güneydoğusunda bu mutant virüsün çıktığı biliniyor. O zamandan bu yana bölgede dolaşıp duran bu mutantın gen yapısını bilim insanları daha yeni çözdü. Şimdi ise bu mutantı daha iyi tanıyabilmek için çalışıyorlar. Çok daha hızlı yayıldığını biliyorlar. Bu hızlı yayılmanın virüsün yapısından mı, insanların davranışından mı ya da her ikisinin kombinasyonundan mı kaynaklandığını öğrenmeye çalışıyorlar. Virüsler ne kadar uzun bir süre yayılırsa değişime uğrama şansları da o kadar artıyor. Bu nedenle 'yayılmasını önlemek için gereken her şey yapılmalıdır' diyorlar.