ÖZEL HABER: 5G - KAFALARDAKİ BÜYÜK KUŞKU
5G’nin koronavirüs salgınına yol açtığı şimdilik bir sosyal medya paylaşımı olsa da, yetkin araştırmalar yüksek frekanslarda çalışan bu yeni teknolojinin ciddi sağlık sorunlarının yanı sıra günlük yaşamı koronavirüsten beter felce uğratacak bir muhteva taşıdığını ortaya koyuyor.
08.04.2020 14:54:00
RECEP BAHAR / ÖZEL RAPOR
Dünya İngiltere'de kimliği henüz tespit edilemeyen bazı şahısların, Birmingham kentinde dikilen 5G baz istasyonu direklerine yönelik saldırısını yüksek sesle konuşuyor. Aslında bu saldırı son iki yıldır bilim çevrelerinde yüksek perdeden tartışılan "5G-sağlık" ilişkisinin yeniden masaya yatırılmasını sağladı. Bu ilişkiyi 'sağlık kıyameti' olarak adlandıran da var!
Şu ana kadar Çin'in yanı sıra az sayıda ülkede 5G baz istasyonu kuruldu. Bu ülkelerden biri koronavirüs salgının şiddetli şekilde etkilediği İtalya... Türkiye'de de faaliyet gösteren Vodafone, İtalya'nın önemli kentleri konumundaki Milano, Roma, Napoli ve Torino'ya çok sayıda 5G baz istasyonu yerleştirdi. Bu şehirlerden Milano koronavirüs salgınından ağır şekilde etkilenirken, Napoli için aynı şeyi söylemek mümkün değil.
Vuhan'da da var
Çin'e gelince 5G pilot çalışmaları ülkenin en kalabalık kenti Şanghay'ın yanı sıra başkent Pekin, Nancing ve koronavirüsün ilk defa görüldüğü Vuhan'da başladı. Diğer şehirler Vuhan gibi salgından ağır etkilenmedi. Salgının coştuğu şehirlerden biri olan İspanya'nın başkenti Madrid'de Vodafone Espana'nın Çin şirketi Huawei ile işbirliğine giderek, 5G çalışmasında epey mesafe aldığını da not edelim. Madrid, Avrupa'da 5G'nin ilk başladığı şehirlerden biri. Benzer şekilde 5G çalışmaları yine virüsün sarstığı Almanya'da da start aldı.
ABD'de ise salgının merkezi New York'ta Verizone firması geçen yıl 26 Eylül'de 5G çalışmalarını başlatmıştı. Enteresandır salgının yoğun olduğu semtlerde 5G baz istasyonları var!
Buna karşılık koronavirüsün yoğun görüldüğü İstanbul, İran'ın Kum, Meşhed ve Tahran şehirlerinde tek bir 5G baz istasyonu bulunmuyor. Avrupa'da ise yine salgının yoğun etkilediği Belçika, 5G'nin yaydığı radyasyonu güvenli bulmadığı için söz konusu teknolojiye şimdilik geçit vermedi.
Sağlığımızı nasıl etkiliyor?
Koronavirüsün 190'dan fazla ülkeye yayıldığı dikkate alındığında nispeten fiili olarak 6-7 aylık hikayesi olan 5G'nin doğrudan salgının müsebbibi olduğunu iddia etmek insafsızlık olur ancak salgının en ağır şekilde vurduğu şehirlerin çoğunda 5G olması da dikkatlerden kaçmıyor. Koronavirüs salgınından önce 5G'nin yol açabileceği başlıca sağlık sorunları arasında 'kanser' ilk sırada yer alıyordu. Bu yeni teknolojinin hücrenin operasyon merkezi DNA'nın yapısını bozduğu, erken yaşlanmaya yol açtığı dile getiriliyor. Lehte yayınlar olduğu gibi karşıt görüşte de yayınlar bulunuyor. 5G'nin yaydığı ionize olmayan radyasyonun etkileri araştırılmaya devam ediliyor. ABD'de Ulusal Toksikoloji Programı'nın (National Toxicology Program) yaygın atıfta bulunulan çalışmasına göre, radyofrekans radyasyonuna yüksek dozda maruz kalmanın erkek farelerde kanserli kalp tümörlerine, beyin tümörlerine vesaire yol açtığı tespit edildi. Ancak baz istasyonu yakıp yıkmaya götüren ana iddia ise "5G'nin bağışıklık sistemini" tarumar etmesi, virüsün yayılışını kolaylaştırıp hızlandırması şeklinde. İddianın ilk olarak Ocak ayı sonunda Facebook'ta ortaya çıktığı ancak Nisan ayının ilk haftasında yaygınlık kazandığı tespit edildi. Koronavirüs de bağışıklık sistemiyle alakalı bir sağlık sorunu. 5G baz istasyonları düşük güçlü olduklarından sağlıklı bir iletişim için sayılarının çok fazla olması gerekiyor. Bu ortalığın baz istasyonlarıyla dolması anlamına geliyor. RadiationHealthRisks.com'un çalışmasına göre, "1G, 2G, 3G ve 4G; 1 ile 5 gigahertz frekans kullanıyor. 5G'de kullanılan frekans ise 24 ile 90 gigahertz arasında. Elektromanyetik tayfta frekans ne kadar artarsa, yaşayan organizmalara zararı o kadar fazla olur." International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (Uluslararası İyonize Olmayan Radyasyon Koruma Komisyonu) ise bu görüşlere katılmıyor.
Virüsten tehlikeli virüs
5G aslında hızlı internet anlamına geliyor. Sürücüsüz araç, insansız ya da uzaktan yönetilen fabrika, teletıp (hastaneye gitmeden tıbbi hizmet almak) bu sayede mümkün olacak. Ülkelerin elektrik santralleri ve içme suyu barajları tek bir komuta merkezinden yönetilebilecek. Hal böyle olunca gelecekte koronavirüsten beter gaileler insanlığı bekliyor.
Örneğin hidroelektrik, doğal gaz, termik, nükleer, güneş ve rüzgar santrallerinin, kısaca bir ülkeye elektrik sağlayan sistemin tek bir merkezden ve uzaktan kontrol edildiğini düşünelim. Türkiye'de 31 Mart 2015'te yaşandığı gibi böyle bir merkeze yönelik siber saldırı, kısa sürede giderilemezse ülkede hayat felce uğrar. Fabrikalar, hastaneler, kısaca her şey vesaire durur. Benzer bir saldırı Ukrayna'da da yaşandı ve elektrikler uzun süre kesildi. ABD ve Rusya'nın 'gizli siber savaş gücü'nün bunu yapabilecek kapasitesi olduğu biliniyor.
Elektrik olmadığı için su pompaları çalışmaz, musluktan su akmaz! Dahası su şebekesi de uzaktan yönetildiği için aynı sorun orada da yaşanabilir. Dünyanın birçok şehrinde su arıtma merkezleri dijitalleşti. Dev havuzlara ne kadar klor veya diğer kimyasalların atılacağını otomatikman algoritmalar saptıyor. İşte bu sisteme yönelik bir siber saldırı düzenlendiğinde, arıtmada kullanılan madde miktarları azaltıldığında ya da artırıldığında neler olmaz ki? Böyle bir durum 2016'da ABD'de yaşandı. Siber korsanlar, su akışına ve kullanılan kimyasal miktarına müdahale etti. Korsanlar, 2.5 milyon abonenin bilgilerini de çaldı.
Çöp toplamadan sokak lambalarına kadar birçok hizmeti akıllı hale getiren Akıllı şehirler kavramı da, trafik kontrol sistemleri de siber saldırıya açık.
Ya internet çökerse!
Bir de internet altyapısının komple çöktüğünü düşünün. Kendi açımızdan konuşursak bu gazeteyi çıkarmamız mümkün olmaz. Web sitemiz de çalışmayacaktır. Uçaklar şimdilerde olduğu gibi uçamayacaktır. Lojistik merkezleri çalışmayacağından süpermarket zincirlerine hatta mahalle bakkalına ürün sevkedilemeyecektir. Elektriğimiz, doğal gazımız hatta suyumuz kesilecektir. Bunlar koronavirüs salgınından çok daha büyük tehlike demek. İşte gerçek kırmızı alarm bu ve 5G teknolojisi bu riskin tam da göbeğinde yer alıyor.
Oysa internetin, daha geniş anlamıyla dijitalleşmenin olmadığı dönemlerde bu hizmetler verilebiliyordu! Anlı şanlı 5G'nin ve dijitalleşmenin getirdiği bu tür riskler de var! Onun için devletimizin hatta devletlerin böylesi durumlarda temel hizmetlerin devamını sağlayacak bir B planı olmalı.
Jeneratörlerle ne kadar devam edebilirsiniz ki? Koronavirüs günlerinde evimizden her türlü hizmeti alıyoruz. Elektriğimiz, suyumuz, doğal gazımız var; internet yavaşlasa da kesilmediği için işimizi evden yapabiliyoruz, siparişlerimizi cep telefonuyla marketi arayarak ya da mobil uygulamalarla online verebiliyoruz. Müzeleri online gezebiliyoruz... Teknolojiyle haşir neşir olan, mühendis kökenli bir gazeteci olarak Türkiye'nin dikkatini bu noktalara çekmek isterim.
