Riyadan arındırılmış amel

Yaptığımız amellerin makbul olması için ihlas şarttır. Yani sadece Allah rızası için yapılan ve her türlü riyadan uzak olması. Bu konuda İslam büyüklerinin çok önemli ikazları vardır. Burada onlardan bazılarını zikredeceğiz.

Hasan-ı Basri Hazretleri buyuruyor ki : "Öyle adamlara yetiştim ki şöhret korkusu ile kendisinin ve etrafındakilerin istifade edecekleri hikmetli sözlerden vazgeçerlerdi. Yolda giderken halkı rahatsız eden bir şeyi gördüğünde şöhret korkusuyla onu temizlemezdi. Gösterişçi kıyamet günü dört isimle çağrılır. Ey riyakar! Hilekar! Zarar veren! Ahlaksız! Bu isimlerle çağrılarak 'kim için amel ettinse, git mükafatını ondan al, Bizim nezdimizde senin bir mükafatın yoktur' denir."

Hz. Ali (r.a) buyurmuştur ki: "Gösterişçinin üç belirtisi vardır. 1- Yalnız kaldı mı amelinde tembelleşir. 2- Halk içindeyken gayrete gelir. 3- Övüldüğü zaman amelini çoğaltır, yerildiği zaman amelinde gevşer.

Fudayl Hazretleri (r.a) buyuruyor ki:"Selefi salihin yaptıkları amellerle gösteriş yapmazken şimdiki insanlar, yapmadıklarını yapmış gibi göstererek riyakarlık ediyorlar."

İkrime Hazretleri (r.a) buyuruyor ki: "Allah-üTeala kulun ameline vermediği mükafatı niyetine verir, zira niyette riya söz konusu değildir."

Ebu Ümame El Bahili mescidde bir adamın ağladığını görünce 'Ey adam sen sensin, burada ağlamana ne lüzum var, evinde ağlasan daha iyi olmaz mı" dedi. Hazreti Ömer (r.a) boynunu bükmüş, çenesini ğöğsüne yaslanmış görünce 'Hey sen başını kaldır, huşu boyun bükmekte değil kalptedir' dedi.

Ebu Hafs El Haddadinin adamlarında biri dünyayı ve dünyacıları kötüledi. Ebu Hafs'gizlemen gereken şeyi ifşa etmiş oldun! Bundan sonra toplantılarımıza gelme! dedi. Yani dünyacıları kötülemenin altında ben zahidim iddası yatar. Lokman (a.s) oğluna şöyle demiştir: "Oğlum kalbin katı olduğu halde insanların hürmet etmesi için kendini Allah'tan korkar gibi göstermeye çalışma."

Hazreti Hüseyin (r.a) şöyle buyurmuştur: "Allahım! İnsanların gözünde güzel görünüp de Senin nazarında işimin çirkin olmasından, insanlara karşı görünüşümü korumaktan, senin müttalli olduğun kalbimi kaybetmekten, insanlara kendimi güzel gösterip kötü niyetimle Sana karşı cüretkar davranmaktan, insanlara güzel amelimle yaklaşıp kötü niyet ve hareketimle Senden uzaklaşıp gazabını celbetmekten Sana sığınırım. Allahım beni bu hallerden koru."

Sehl ibni Abdullah et-Tüsteri (k.s) buyurduki: "Riya üç kısımdır. 1- Bir işi Allah-ü tealadan başkası için yapıp, Allah için yaptığını anlatmaya çalışmak. Bu imandaki şüpheden kaynaklanan bir nevi münafıklıktır. 2-Bir şeye Alllah için girip, başkası tarafından görününce sevinmek, bundan tevbe eden kul yaptıklarının hepsini iade etmelidir. 3- Bir işe ihlasla girip Allah için bitirmek fakat sonra duyulduğunda milletin mehdine sevinmek. İşte Allah-ü Tealanın nehyettiği riya budur."