logo
16 KASIM 2026

Üretim ile tüketim arasındaki denge -2-

Belli bir gelir düzeyine kadar bireyler elde ettikleri gelirleri harcarlar, çünkü normal geçim noktasının altında gelirleri vardır

29.03.2026 00:10:00
Haber Merkezi
 
Üretim ile tüketim arasındaki denge -2-
Üretim ile tüketim arasındaki denge -2-
Belli bir gelir düzeyine kadar bireyler elde ettikleri gelirleri harcarlar, çünkü normal geçim noktasının altında gelirleri vardır.

Bu noktadan sonra ise artık hane halkları elde ettikleri gelirin bir kısmını tasarruf etmeye başlarlar. Bu nokta tasarruf noktası ya da normal yaşam noktası olarak da ifade edilebilir. Bu noktadan sonra gelirin marjinal tüketim eğilimi azalacaktır.

Eğer belli bir dönem içerisinde kullanılabilir milli gelir artmışsa bu artışın aynı oranda tüketimi arttıracağını söylemek her zaman mümkün değildir.

Eğer bu toplam gelir artışı yüksek gelir grubundan kaynaklanıyorsa, gelir artışı az bir miktar tüketimde artışa sebep olacaktır. Eğer gelir artışı gelir dağılımında dengesizliği giderecek şekilde oluyorsa bu sefer toplam gelirdeki artış toplam tüketimi aynı paralellikte artıracaktır.

Bu sebeple eksik olan talebi gidermek için yapılacak uygulama düşük gelir grubunun gelir seviyesini yükseltecek şekilde olmalıdır.







Milli Ekonomi Modeli'nde bu, sosyal devlet projesi ile sağlanmakta ve ihtiyaç duyulan talep, dar gelirlinin bütçesine katkı yapılarak sağlanmaktadır.

Tüketimi iki kısımda ele almak mümkündür. Bunlardan birincisi hane halklarının tüketimi, diğeri de yatırım harcamalarıdır.

Bunların toplamı belli bir dönem içerisinde yapılan tüketim harcamalarını bize gösterecektir. Burada görüşlerimizi ifade ederken daha anlaşılır olması bakımından kamu harcamalarını ve dış ticareti değerlendirmeye almıyoruz. Ağırlıklı olarak bu analizimizde hane halklarının tüketim harcamaları üzerinde duruyoruz.

Hane halklarının tüketimi üzerine yapılan analizler hep hane halklarının sahip oldukları kullanılabilir gelirleri ne şekilde değerlendirdikleri üzerinde durmuştur. Oysa sahip olunan gelirin ne şekilde kullanıldığı sorusundan daha önemli olan soru şudur; normal bir hayat standardı için hane halklarının ihtiyaç duyduğu gelirleri ne olmalıdır?







Tüketim analizi yaparken kaba hatları ile hane halklarını gelir seviyelerine göre ikiye ayırmak lazım. Belli bir gelir seviyesinin altında olan hane halkları elde ettikleri geliri tasarruf etmeden harcamayı tercih edeceklerdir. Dolayısı ile tasarrufun başladığı gelir seviyesinden yukarıda olanlar ile aşağısında olanların davranışları birbirinden daha farklıdır.

Bazı hane halkları ayda 1 birim gelir elde ederken bazı hane halkları 100 birim gelir elde edebilir. İşte ayda bu yüz birim elde eden kesimin gelirinin 5 birim artmasının tüketimlerinde meydana getireceği artış, geliri 1 birim olan hane halklarının gelirlerinin 6 birime çıkmasının oluşturacağı tüketim harcamalarından elbette daha az olacaktır.

Çünkü dar gelirli hane halkları elde ettikleri gelirin tamamını tüketirken, geliri yüksek olan hane halkları her yeni gelir artışının ancak az bir kısmını tüketime yansıtacaklardır.

Bu sebeple öncelikli olarak ele almamız gereken konu hane halkları için tasarruf noktasını belirlemektir.

Normalde gelir seviyesi arttıkça marjinal tüketim eğiliminin azalması gerekir. Ancak belli bir gelir seviyesine kadar marjinal tüketim eğilimi değişmeden sabit gider, bu bölge adeta suya hasret toprağın gelen her suyu içine çektiği bölgedir. Marjinal tüketimin azalmaya başladığı nokta ise tasarrufun devreye girdiği noktadır.














Belli bir gelir düzeyinin üstünde olan hane halklarının davranışına gelelim. Eğer gelir seviyeleri dönemsel artıyorsa bireyler bunu hemen tüketime aktarmazlar gelecek kaygılarından dolayı tasarruf ederler. Ama bu gelir artışı düzenli hale gelmişse elbette bu belli oranda tüketimi artıracaktır.

Burada aklımıza önemli bir soru gelebilir. Yapısı itibarı ile talep arzdan eksik olduğuna göre nasıl oluyor da enflasyon denen hastalıkla karşılaşıyoruz?

Dikkat ederseniz belli bir gelir düzeyini yakalamış ülkelerin geçmişlerinde enflasyon sürecinin olduğunu şu anda ise deflasyon ile boğuştuklarını görürsünüz.







Çünkü geçmişte kalkınmak için yatırım harcamalarını artıran ülkeler bunu karşılayacak arza sahip oluncaya kadar enflasyon ile karşılaşmışlardır.

Yatırımlar üretime dönüşünceye kadar belli bir kısa dönem için piyasada ürün az talep ise fazla olacaktır.

Çünkü yatırım harcamaları talebi arttırır. Kalkınan ülkeler bu talep enflasyonuna hiç yakalanmayabilirlerdi. Ekonomi politikalarını izah ederken Milli Ekonomi Modeli'mizin buna nasıl çözüm bulduğunu açıklayacağız.







Bir diğer problem de faizden kaynaklanmaktadır. Faiz, maliyetleri yukarı çekmektedir. Ayrıca faiz ödemeleri için (büyüme oranlarına bağlı kalmaksızın) dengesiz bir şekilde emisyonu arttıran ülkeler veya kamu harcamalarını bu dengeyi korumadan artıranlar tabii ki talep enflasyonu ile karşılaşırlar.

Ekonominin doğası bize tüketim desteklenmediği takdirde deflasyonun normal bir son olduğunu göstermesine rağmen; enflasyona sebebiyet vermek hem faizin ne olduğunu hem de paranın ne manaya geldiğini bilmemekten kaynaklanmaktadır.

Tüketimi artırmak için faizli verilen krediler, ilk anda tüketimi arttırsa bile bu paranın faiz yükü gelecek aylarda zaten eksik olan tüketimi daha da daraltacaktır.

Adeta hasta olan bireyler geçici bir düzelme ile karşılaşacak ama bu düzelme ölüm öncesi yaşanan hal gibi olacaktır.

Ayrıca teknolojide meydana gelecek değişiklikler tüketim fonksiyonunun daha yüksek seviyelere kadar eğimini değiştirmeden artmasına sebebiyet verir.

Teknoloji insanların ihtiyaçlarını çeşitlendireceği için toplam tüketim miktarını daha yukarıya taşıyacaktır.

Milli Ekonomi Modeli hane halklarının tamamına tüketme kabiliyeti kazandırmayı hedeflemektedir. Bu yüzden bireylerin gelir düzeyinin en azından tasarruf noktasına kadar yükseltecek para ve maliye politikaları, modelimizin ana hedefidir.

Aynı zamanda bu hedef sürekli büyümenin sağlanması ve tüketim ile üretim arasındaki dengenin kurulması için şarttır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)

Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı

Eskişehir çevre yolunda yağış nedeniyle su birikintisine kapılarak kontrolünü kaybeden otomobilin karıştığı maddi hasarlı kazaya müdahale eden trafik polisi ile 4 kişi, kaza mahalline dalan başka bir otomobilin çarpmasıyla yaralanırken, kaza nedeniyle çevre yolu bir süre trafiğe kapatıldı

15.11.2026 07:01:00
İHA
 
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Edinilen bilgiye göre, Y.T. idaresindeki 26 AIT 887 plakalı otomobil, yağış sonrasında çevre yolu Gündoğdu Mahallesi mevkiinde, Ankara istikameti Alpu Kavşağı alt geçidinde, iddiaya göre su birikintisine kapılarak kontrolden çıktı. Araç, sırasıyla Emir Buğra T. yönetimindeki 06 HA 5530 plakalı otomobile ve B.M. idaresindeki 33 BBB 071 plakalı tıra çarparak maddi hasarlı kazaya karıştı.






Olay yerine dalan araç trafik polisine çarptı

İhbar üzerine olay yerine trafik polisleri sevk edildi. Ekiplerin yolda güvenlik önlemi alıp müdahalede bulunduğu sırada, M.K. idaresindeki 26 AJB 619 plakalı otomobil önce dubalara, ardından kazaya müdahale eden trafik polisi Y.K.'ya ve son olarak 26 AIT 887 plakalı kazalı araca çarptı.









Trafik polisi dahil 5 kişi yaralı

Yaşanan zincirleme kazada, 26 AJB 619 plakalı araçta yolcu konumunda bulunan B.A. ile görevli trafik polisinin de aralarında bulunduğu toplam 5 kişi yaralandı.
 
Olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Çevre yolu trafiğe kapatılarak araçlar alternatif güzergahlara yönlendirildi. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından kentteki çeşitli hastanelere kaldırıldı. Tedavi altına alınan yaralıların hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.
 
 







Olay anını anlatan ve kazaya karışan sürücü Emir Buğra T., "Orta şeritte gidiyordum. Otomobil, sol şeritte geliyordu. Ortalama hızlardaydık, 80-90 civarı. Köprünün altında aracı suya kaptırdı. Suya kaptırdıktan sonra orta şeritte bana vurdu, benden sekip tıra vurdu. Önümde araç vardı. Tıra vurduktan sonra refüje döndü, refüje vurdu. Sonra polis ekiplerini aradık, polis ekipleri geldi. Polis ekipleri geldikten sonra dubalarını koyduğu sırada tam aracın önüne geçtik, konuşacakken arkadan veya sonda otomobil geldi bir tane daha. Hem polis aracına hem bize vurdu" dedi.






Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı

Konya Ovası'nın yüksek kesimlerinde kar yağışının ardından yaşanan soğuk hava ve don olayının hububat ürünlerinde ciddi bir zarara yol açmadığı bildirildi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, özellikle buğday ve arpalarda yaprak uçlarında görülebilecek sararma ve siyahlaşmaların korkulacak bir durum olmadığını belirterek, "Çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil" dedi

14.11.2026 11:42:00
İHA
 
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda kış mevsiminin etkileri yüksek kesimlerde kendisini göstermeye başladı. Bazı bölgelerde kar yağışı görülürken, yüksek kesimlerdeki yağışın ardından Konya Ovası'nda da soğuk hava etkili oldu. Geçtiğimiz günlerde yaşanan don olayının özellikle yeni çıkış yapan hububatlarda oluşturabileceği zarar çiftçileri endişelendirirken, ZMO Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, mevcut durumun korkulacak boyutta olmadığını ifade etti.






"Hububatta şu anda telaş edilecek bir durum yok"

Hububat ekimlerinin büyük bölümünün tamamlandığını belirten Konya Şube Başkanı Kırkgöz, "Konya Ovası'nda kar yağışı yüksek kesimlerde kendisini gösterdi. Özellikle Antalya tarafında ve Afyon hattında bir kısım bölgelerde kar yağışı oldu. Bu kar yağışından sonra tabii, o yüksek kesimlerdeki kar yağışının ovaya bir soğuk hava dalgası getirdiğini biliyoruz. Geçtiğimiz günlerde bir don riski yaşadık. Şu anda hububat alanlarında yüzde 80 anlamında ekili işler tamamlandı. Yeşil mahsuller hasat ediliyor oralar, sulu alanlarda da ekili işler hasattan sonra devam edecek. Bu dönemde çıkmış olan hububatlarda, buğday ve arpalarda geçtiğimiz günlerde yaşanan don çok fazla bir zarar vermedi. Yaprak uçlarında birtakım siyahlaşmalar ve sararmalar söz konusu olabilir. Onlarda korkulacak herhangi bir sıkıntı yok. İlerleyen dönemlerde bu sararan kısımlar kuruyup dökülecek ve yerine yeni yapraklar çıkacak diyebiliriz. Şu anda çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil, donla ilgili" dedi.








"Mısırda hasat nemi 15 ve altında olmalı"

Mısırda hasat zamanlamasının ürünün değerini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Kırkgöz, hasat neminin yüzde 15 ve altında olmasının üretici açısından önemli olduğunu belirterek, "Özellikle mısır bitkisinde şu anda hasadı tamamlanmamış mısırlar söz konusu tarlalarda. Bu ürünlerde de bu yıl nem problemi oldukça yüksek. Nemlerin düşme oranları çok yavaş. Şu anda çiftçilerimiz nemlerin yüksekliğinden kaynaklı ürünlerini hasat edemiyorlar. Bu don olayı mısır bitkisinde özellikle nemin biraz daha düşmesini sağlayacak. Bir yandan da mısır için mısır tarımı yapan, mısır üretimi yapan çiftçimiz için de bu don olayı olumlu oldu diyebiliriz. Mısırda önemli olan hasat nemi hasat neminin 15 ve altında olması çiftçilerimiz için ve alım yapan tüccarlar için makul değerler. O yüzden hasat neminin 15'e düşmesi beklenmeli mutlaka. Yüksek nemde hasat edilen mısırlar maalesef değerinde satılamıyor. Biraz daha düşük değerlerde satılıyor ama tabii, ilerleyen dönemlerde yağışlar da arka arkaya gelebilir. Çiftçilerimizin bunu dikkate alarak en makul dönemde, en uygun nemde hasatlarını gerçekleştirmelerini öneriyoruz. Çünkü yağmur yağdığı zaman maalesef tarlaya girip hasat sürecini tamamlayamayabiliriz. Ürünlerin tarlada kalması oldukça sıkıntı oluşturabilir. Çünkü yatmalar ve ürünlerdeki koçanların dökülmesi gibi, koçanların düşmesi gibi birtakım problemler söz konusu olabilir. Bu yüzden çok fazla yağışlara denk getirmeden bu aylarda artık mısırın nemi kaçtıysa, düştüyse hasadını gerçekleştirmelerini söyleyebiliriz" şeklinde konuştu.








"Kar yağmadan yaşanacak don zarar verebilir"

Hububat açısından ilerleyen dönemde yaşanabilecek don olaylarına da dikkat çeken Kırkgöz, kar yağışının koruyucu bir etki oluşturabileceğini söyledi. Kırkgöz, "Hububatta ilerleyen dönemlerde kar yağmazsa don olayı sıkıntı olabilir. İnşallah bu yıl kar yağışı da geçtiğimiz yıl gibi bereketli olur. Özellikle nisan yağışları oldukça iyiydi geçtiğimiz yıl. Bu yıl da kar yağışı iyi olursa, kar yağdıktan sonra don olayının olması hububatlarda herhangi bir sıkıntı yaşatmaz ama kar yağmadan, hububatların biraz daha büyüdüğü dönemde don olayı yaşanırsa o birtakım zararlar verebilir. Şu anda yeni çıkış yapan ürünlerde belki birtakım sıkıntılar olabilir ama çıkışını tamamlamış hububatlarda herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Yeni ekecek çiftçilerimizin şu anda ekmelerinde de herhangi bir mahsur söz konusu değil. Havaların soğuk gitmesi, ekili işlerle ilgili herhangi bir problem ortaya koymaz. Çiftçilerimiz, hububat ekimlerini yapmayan çiftçilerimiz, bu dönemde de yapabilirler" diye konuştu.




















Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı

Karabük merkezli 4 ilde düzenlenen operasyonda, firmaları 55 milyon TL zarara uğrattıkları tespit edilen 11 şüpheli yakalandı. Şüphelilerin, usulsüz çek bozdurma yöntemiyle yaklaşık 55 milyon TL'lik para trafiği oluşturdukları belirlendi

14.11.2026 11:39:00
İHA
 
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Karabük Cumhuriyet Başsavcılığınca "nitelikli dolandırıcılık" ve "resmî belgede sahtecilik" suçları kapsamında yürütülen soruşturma çerçevesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.






Bir ihbarı değerlendiren ekipler, Karabük'te faaliyet gösteren bir firmanın muhasebe çalışanının, 800 bin TL ile 1,5 milyon TL arasında değişen tutarlarda çekler düzenlediğini ve bu çekleri anlaşmalı olduğu faktoring çalışanları aracılığıyla usulsüz şekilde bozdurduğunu tespit etti. Elde edilen paraların farklı kişilerin hesaplarına gönderildiği ve şüpheliler arasında paylaşıldığı öne sürüldü.

Şüpheliler arasındaki yazışma ve sesli mesajların da soruşturma dosyasına girdiği öğrenilirken, incelemelerde ilk etapta yaklaşık 55 milyon TL'ye yakın para trafiği bulunduğu belirlendi. Soruşturma kapsamında firmaların toplam 55 milyon TL zarara uğratıldığı tespit edildi.

4 ilde eş zamanlı operasyon

KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince 45 personelin katılımıyla aralarında faktöring çalışanlarınında bulunduğu Karabük, Ankara, İstanbul ve Bartın'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda Karabük'te 6, Ankara'da 3, İstanbul'da 1 ve Bartın'da 1 olmak üzere toplam 11 şüpheli yakalandı.

Karabük Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamada, kent genelinde vatandaşların huzur ve güvenliğini tehdit eden suç ve suç odaklarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği bildirildi.



























Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti

Sağlık Bakanlığınca hayata geçirilen Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) ile vatandaşlar aile hekimliği randevularına online olarak katılabilecek

13.11.2026 13:53:00
İHA
 
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve sağlık hizmetlerinde dijital imkanların etkin kullanılması amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) geliştirildi. UHDS; vatandaşların bulundukları ortamdan ayrılmadan, randevu aldıkları hekim ve ilgili sağlık personeliyle çevrim içi ve görüntülü görüşme gerçekleştirmelerine imkan sağlayan Bakanlığın dijital sağlık uygulaması sağlık hizmetlerinin niteliğine uygun olarak uzaktan görüşme, danışmanlık, bilgilendirme, izlem ve takip hizmetleri sunuyor.






UHDS hakkında bilgiler veren Dr. Okşan Serpil Can, "Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir" dedi.








Aile Hekimi Dr. Okşan Serpil Can, UHDS ile vatandaşların uzaktan kolay bir şekilde danışmanlık alabileceklerini vurgulayarak "Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi, yani UHDS, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran ve vatandaşlarımızın hekimleriyle görüntülü görüşme yoluyla sağlık hizmeti almasını sağlayan önemli bir uygulamadır. Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir. Aile hekimliği hizmetlerinin yanı sıra; gebelik ve lohusalık takibi, kanser tarama sonuçlarının değerlendirilmesi, sigara bırakma danışmanlığı ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinin danışmanlık hizmetleri de uzaktan sunulabilecektir" diye konuştu.








UHDS ile sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin ve erişilebilirliğinin sağlanması amaçlandığını söyleyen Can, "UHDS ile amacımız yalnızca sağlık hizmetine erişimi kolaylaştırmak değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, hasta takibini güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan durumlarda vatandaşlarımızı doğru sağlık kuruluşlarına zamanında yönlendirmektir. Unutulmamalıdır ki uzaktan sağlık hizmetleri, yüz yüze muayenenin yerine geçmesi gereken her durumda değil, uygun olduğu durumlarda tamamlayıcı bir hizmet olarak sunulacaktır. Vatandaşlarımızı bu sistemi etkin kullanmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.








Vatandaşlar aile hekimliği randevularına MHRS web sitesi, MHRS mobil uygulaması veya e-Nabız uygulamasındaki 'Randevularım' bölümünde yer alan kamera simgesi aracılığıyla katılabilecek. Ayrıca MHRS'de kayıtlı doğrulanmış telefon numaralarına gönderilen SMS bağlantıları üzerinden de görüşmeye erişim sağlanabiliyor.

Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?

Türkiye’nin batı ve güney kıyılarında yaşayanların özellikle sonbahar ve kış aylarında yakından tanıdığı lodos, yalnızca bir rüzgâr türü değil; günlük yaşamı, deniz ulaşımını ve hatta insan sağlığını doğrudan etkileyen güçlü bir meteorolojik olaydır

13.11.2026 12:49:00
Hasan Gündoğdu
 
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Halk arasında "lodosun gözü yaşlı olur" deyişiyle bilinen bu rüzgâr, hem getirdiği ılık hava dalgaları hem de zaman zaman felakete varan şiddetli fırtınalarla dikkat çeker.






Lodos Nedir?

Lodos, güney ve güneybatı yönlerinden esen, genellikle beraberinde ılık hava ve yağış getiren yerel bir rüzgâr türüdür. Adını, antik dönemde denizcilik kültüründen alan lodos, Türkiye'de özellikle Marmara Denizi, Ege kıyıları ve Akdeniz'in batısında etkili olur.

Özellikle İstanbul ve çevresinde deniz ulaşımını aksatması, soba zehirlenmelerine (karbonmonoksit) yol açması ve çatı uçmalarına neden olması nedeniyle "gözü yaşlı" ve tehlikeli bir rüzgâr olarak anılır.






Lodos Nasıl Oluşur?

Lodosun oluşumu, atmosferdeki basınç merkezlerinin konumuna ve hava kütlelerinin hareketine dayanan fiziksel bir süreçtir:

Basınç Farkı: Kuzey Afrika çölleri üzerinden veya Akdeniz havzasından gelen sıcak ve nemli hava kütleleri ile kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla basınç gradyanı oluşur.

Alçak ve Yüksek Basınç Etkileşimi: Genellikle ülkemizin batısında veya Balkanlar üzerinde etkili olan derin bir alçak basınç merkezi ile Doğu Avrupa ya da İç Anadolu üzerindeki yüksek basınç merkezi arasında kalan coğrafyada hava akımı başlar.

Kanal Etkisi ve Topoğrafya: Güney ve güneybatı yönünden esen bu hava akımı, Türkiye'nin dağ silsileleri ve boğaz coğrafyası (özellikle Çanakkale ve İstanbul boğazları gibi doğal koridorlar) nedeniyle sıkışarak hız kazanır. Dağ yamaçlarından aşağıya doğru inerken (Fön etkisi benzeri bir mekanizmayla) sıcaklığı daha da artar ve kurutucu, bunaltıcı bir karaktere bürünür.






Ülkemizde Son Zamanlarda Şiddetinin Artmasının Nedenleri Nelerdir?

Son yıllarda lodos fırtınalarının hem sıklığında hem de yıkıcı şiddetinde belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu durumun arkasında yatan temel etkenler şunlardır:

İklim Değişikliği ve Küresel Isınma: Akdeniz havzası, küresel iklim değişikliğinden en hızlı etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, atmosferdeki enerji miktarını artırarak daha güçlü alçak basınç sistemlerinin ve ani fırtınaların oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Jet Akımlarındaki Sapmalar: Atmosferin üst katmanlarında, yüksek hızlı rüzgâr tünelleri olan jet akımlarında son yıllarda görülen zayıflama ve dalgalanmalar, hava sistemlerinin daha uzun süre aynı bölgede takılı kalmasına veya çok ani, sert geçişler yapmasına neden olmaktadır.

Kentsel Isı Adaları ve Betonlaşma: Büyük şehirlerdeki yoğun betonlaşma ve dikey mimari, rüzgâr koridorlarını değiştirmekte ve rüzgârın sokaklar arasında sıkışarak (tünel etkisiyle) yerel olarak daha yıkıcı hamleler yapmasına yol açmaktadır.






Şiddetli Lodoslar İçin Ne Tür Önlemler Alınmalıdır?

Lodosun getirdiği tehlikeler (çatı uçması, ağaç devrilmesi, karbonmonoksit zehirlenmesi, deniz ulaşımının aksaması) can ve mal kaybına yol açabileceği için bireysel ve kurumsal düzeyde şu önlemlerin alınması hayati önem taşır:

Bina ve Çatı Güvenliği:

Binaların çatı kaplamaları, kiremitler ve baca şapkaları düzenli olarak kontrol edilmeli, gevşek malzemeler sabitlenmelidir.

Balkonlarda ve pencerelerde rüzgârın savurabileceği saksı, tabela, mobilya gibi eşyalar içeri alınmalıdır.






Karbonmonoksit (Soba ve Doğalgaz) Zehirlenmelerine Karşı:

Lodos, bacalarda geri tepmeye (ters akıma) neden olarak soba ve kombi gazlarının içeri sızmasına yol açar. Lodoslu havalarda sobalar yatmadan önce mutlaka söndürülmeli veya kontrollü yakılmalıdır.

Menfezler asla kapatılmamalı, evlerde karbonmonoksit dedektörleri kullanılmalıdır.

Ulaşım ve Trafik Tedbirleri:

Yüksek profilli araçlar (kamyon, tır, minibüs) ile motosiklet sürücüleri şiddetli lodos anlarında köprü ve viyadük geçişlerinde son derece dikkatli olmalı, zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamalıdır.

Ağaç ve reklam panolarının altında araç park edilmemelidir.

Deniz ve Hava Ulaşımı Planlaması:

Şehir hatları vapurları, feribotlar ve deniz otobüsleri fırtına uyarılarını dikkate alarak seferlerini önceden iptal etmeli veya güvenli limanlarda beklemelidir.

Kış lastiği yoğunluğu başladı

Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle lastikçilerde yoğunluk yaşanıyor

13.11.2026 11:54:00
İhlas Haber Ajansı
 
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle Düzce'deki lastik bakım merkezlerinde yoğunluk yaşanıyor.






Düzce'de hava sıcaklıklarının düşmesi ve yüksek kesimlerde kar yağışının etkili olmasıyla birlikte sürücüler kış lastiği değişimi için lastik bakım merkezlerine yöneldi. 15 Kasım'da başlayacak zorunlu kış lastiği uygulaması öncesinde işletmelerde yoğunluk oluşurken, uzmanlar sürücülerin kar yağışını beklemeden lastiklerini değiştirmeleri gerektiğine dikkat çekti.

"Kar yağmasını beklememek lazım"

Lastik Bakım Merkezi Müdürü Ümit Sel, kış lastiği değişimlerinde yoğunluğun başladığını belirterek, "Öncelikle hepinize iyi yayınlar diliyorum. Malum, yoğunluk başladı. 15 Kasım geldi. Ticari araçlarda kış lastiği zorunlu. Sürücüler de can güvenlikleri için buna uyuyor. Bu nedenle yoğunluğumuz var. Aslında mantıklı olan sadece kar yağmasını beklememek. Hava sıcaklığında sihirli bir rakam var, biliyorsunuz. Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü zaman kış lastiğinin mutlaka takılması lazım. Biz de sürekli bu konuda uyarılarda bulunuyoruz" dedi.







"15 Kasım'ı beklememekte fayda var"

Son günlerde hava sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğünü hatırlatan Sel, kış lastiği değişiminin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Mesela bugün sabah uyandığımızda hava sıcaklığı eksilerdeydi. Yani kış lastiğini takma zamanı artık gelmiş demektir. İlla 15 Kasım'ı beklememekte fayda var. Çünkü 15 Kasım'da her sene yoğunluk oluyor. Hem biz sorun yaşıyoruz hem de insanlar mağdur oluyor. Bu durum bizi de mahcup ediyor. Mağduriyet oluşmaması ve sıkıntı yaşanmaması için sürücülerin daha erken gelmesinde fayda var" ifadelerini kullandı.






Sürücülere erken değişim çağrısı

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte lastik bakım merkezlerindeki hareketlilik artarken, Ümit Sel, sürücülerin hem kendi can güvenlikleri hem de yoğunluk nedeniyle mağduriyet yaşamamaları için kış lastiği değişimlerini son güne bırakmamalarını tavsiye etti.

2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor

İstanbul'da 2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'in bulunmasına yönelik Çekmeköy Alemdağ Ormanı ve çevresinde kadavra köpekleri destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'i arama çalışmaları havadan görüntülendi

12.11.2026 14:21:00
İHA
 
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Kayıp Şahıslar Büro Amirliği ekipleri tarafından 2019 yılında kaybolan Sefa Soyalp'in bulunmasına ve olayın aydınlatılmasına yönelik çalışma başlatıldı.






Bu kapsamda kayıp şahsın olay öncesinde ve sonrasında irtibat kurduğu kişilerle kullandığı cep telefonu hatlarına ilişkin HTS kayıtları incelendi. Yapılan incelemelerde Sefa Soyalp'in Kırıkkale, İstanbul ve Ankara'da bulunduğu ve bazı kişilerle ortak baz istasyonu kayıtlarının olduğu belirlendi. 






Özbekistan uyruklu Sırojıddın A. ile İstanbul'da aynı evde kaldığı tespit edilen Sefa Soyalp'in 20 Ekim 2019'da telefonunun kapandığı ortaya çıktı. Yaşanan gelişme üzerine Sefa Soyalp'in kaybolmadan önceki son günlerde irtibat kurduğu kişiler tespit edildi daha sonra yakalanarak gözaltına alındı. Sefa Soyalp'in ev arkadaşı olduğu öğrenilen Özbekistan uyruklu Sırojıddın A.'nın da aralarında olduğu 6 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Öte yandan, Sırojıddın A.'nın, Soyalp'in kaybolmasından hemen sonra araç ile Çekmeköy Alemdağ Ormanlarına gidip bir süre burada kaldığı tespit edilirken; ilgili noktada kayıp şahsın bulunmasına yönelik kadavra köpekli destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'e ait bir iz bulabilmek için yürütülen arama çalışmaları dronla havadan görüntülendi.






Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen trafik kazasında kontrolden çıkan minibüs, fabrika duvarına ve ağaca çarptı. Kazada 1'i ağır olmak üzere 4 kişi yaralandı

10.11.2026 12:38:00
İHA
 
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Kaza, saat 09.00 sıralarında Süleymaniye Mahallesi Babacan Caddesi'nde meydana geldi. Cadde üzerinde seyir halinde olan Baran Y. (23) yönetimindeki 03 LB 279 plakalı minibüs, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıktı.






Savrulan minibüs, önce fabrika duvarına, ardından ağaca çarparak durabildi. Kazada sürücü Baran Y. ile araçta yolcu olarak bulunan Fırat T. (16), Enes K. (21) ve Sait S. (21) yaralandı. 






Araçta bulunan yaralılar, çevredeki vatandaşların ve sağlık ekiplerinin yardımıyla çıkarıldı. Olay yerine sevk edilen ambulanslarla İnegöl Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne kaldırılan yaralılar tedavi altına alındı. 






Yaralılardan Fırat T.'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi. Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.













logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.