Zenginlik nedir?

Bugün insanlara "Zengin olmak ister misin?" diye sorulduğunda çoğumuzun cevabı bellidir.

Daha büyük bir ev… Daha iyi bir araba… Daha yüksek bir gelir… Daha büyük bir yatırım… Daha fazla birikim…

Peki bütün bunlara sahip olan insan gerçekten zengin midir?

Asıl mesele belki de burada başlıyor. Çünkü insan, sahip olduklarının miktarı arttıkça kendisini daha güvende hissedebilir. Fakat mal ve para çoğaldıkça huzur da aynı oranda artmıyorsa, ortada yeniden düşünülmesi gereken bir durum vardır. Demek ki zenginliği yalnızca rakamlarla ölçmek, insanın gerçek durumunu anlatmaya yetmemektedir.

Çok para, çok zenginlik midir?

İnsan hayatını sadece sahip oldukları üzerinden ölçerse hiçbir zaman yeterli noktaya ulaşamaz. Çünkü her zaman daha fazlası vardır.

Daha büyük ev vardır. Daha lüks otomobil vardır. Daha pahalı tatil vardır. Daha yüksek kazanç vardır.

Böylece insanın ihtiyaçları ile arzuları birbirine karışır. Bir süre sonra sahip olduklarıyla değil, sahip olamadıklarıyla yaşamaya başlar. İşte burada zenginlik kavramı değişir.

Çünkü zenginlik yalnızca sahip olmak değil, sahip olduklarının esiri olmamaktır.

Malın insana hükmetmesi

İmam Ali'nin (a.s.) mal konusundaki yaklaşımı bize önemli bir ölçü verir: "Mal insanın elinde bulunabilir; fakat insanın kalbine hükmetmemelidir."

Bu ölçü, ekonomik hayatımız açısından da son derece önemlidir.

Prof. Dr. Haydar Baş'ın ortaya koyduğu ekonomik anlayışta mesele yalnızca daha çok üretmek veya daha çok kazanmak değildir. Asıl mesele, insanın emeğinin karşılığını alması, ürettiğinin değerini bulması ve ekonomik düzenin insanı ezmemesidir.

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Sayın Hüseyin Baş'ın güncel ekonomik değerlendirmelerinde de çözümün adresi olarak Milli Ekonomi Modeli öne çıkmaktadır. Çünkü bu modelin temelinde insan vardır; üretim, tüketim, paylaşım ve sosyal devlet anlayışı insanın refahını merkeze alır.

Böyle bakıldığında zenginlik, birkaç kişinin servetini büyütürken toplumun büyük bölümünü ekonomik sıkıntıya mahkûm eden bir düzen değil; toplumun tamamına refah sağlayan adil bir ekonomik yapı meselesidir.

En büyük kazanç

Bugün yatırım dünyasında herkes kazancın oranını konuşuyor. Yüzde kaç? Ne kadar arttı? Ne kadar getirdi?

Fakat Müslüman için başka sorular da vardır: Helal mi? Hakkaniyetli mi? Bir başkasının zararına mı dayanıyor? Kazancım beni Allah'ın rızasına yaklaştırıyor mu, uzaklaştırıyor mu? İşte bu sorular paranın ötesine geçer.

Çünkü insan dünyaya sadece bir hesap bakiyesi bırakmak için gelmedi.

Geride bir aile bırakacak. Bir toplum bırakacak. Bir eser bırakacak. Bir iyilik bırakacak. Ve bütün bunların ötesinde Allah'ın huzuruna çıkacak.

Son hesap

Dünyada zengin görünen insan, ahirette fakir çıkabilir. Dünyada imkânları sınırlı olan bir insan ise Allah katında büyük bir servete sahip olabilir. Çünkü oradaki ölçü hesabın büyüklüğü değil, hesabın nasıl kazanıldığıdır.

Bu nedenle parayı hayatımızın merkezine yerleştirirken yalnızca "Ne kadar kazandım?" sorusunu sormak yeterli değildir.

Bir de: "Bu kazanç beni nasıl bir insana dönüştürüyor?" diye sormalıyız. Çünkü insan parasını kaybedebilir ve yeniden kazanabilir. Fakat para uğruna kaybettiği ahlakı, güveni ve vicdanı yeniden kazanması çok daha zordur.

Gerçek zenginlik, insanın sahip olduğu malın çokluğu değil; malın insanın gönlüne sahip olamamasıdır.

Belki de en büyük servet, insanın dünyada kazandıklarıyla değil, Allah'ın huzuruna götürebileceği iyiliklerle ölçülecektir.