Çocukların dijital dünyadaki güvenliğini artırmak ve sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korumak amacıyla hazırlanan yeni yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak uygulamaya konuldu.
Türkiye'deki yaklaşık 67 milyon kullanıcıyı ve 330 milyon aktif hesabı doğrudan etkileyen düzenleme, platformlara giriş yaparken e-Devlet üzerinden dijital yaş doğrulama belirteci alınmasını zorunlu kılıyor.
Peki, sosyal medyada kartları yeniden dağıtan bu sistem nasıl işleyecek, ne zamana kadar yapılması gerekecek ve kişisel verilerimiz güvende mi? İşte yeni düzenlemenin tüm detayları:
15 yaş altına tam yasak, gençlere sıkı kısıtlama
Yeni yönetmelikle birlikte 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında yeni hesap açması tamamen engellendi. 15-17 yaş grubundaki gençler ise sosyal medyayı "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" kuralları çerçevesinde kullanabilecek.
Bu yaş grubundaki hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, canlı yayın açamayacak, kişiselleştirilmiş reklamlara kapatılacak ve yabancılardan mesaj alamayacak. Ayrıca gençlerin bağımlılık riskini azaltmak amacıyla 'sonsuz kaydırma' gibi bazı tasarım özellikleri de sınırlandırılacak.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden nasıl yapılacak?
Kullanıcıların yaş doğrulama işlemleri için sosyal medya şirketlerine kimlik belgesi göndermesi gerekmeyecek. Süreç tamamen devlet güvencesiyle e-Devlet Kapısı üzerinden yürütülecek. Doğrulama adımları ise şu şekilde gerçekleşecek:
1. e-Devlet'e Giriş: Kullanıcılar, resmi e-Devlet Kapısı internet sitesine (turkiye.gov.tr) veya e-Devlet mobil uygulamasına güvenli giriş yapacak.
2. Belirteç Oluşturma: Sistem üzerinde yer alan Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı hizmeti aracılığıyla dijital bir "yaş doğrulama belirteci" (kod) oluşturulacak.
3. Platforma Yükleme: Kullanıcı, e-Devlet'ten aldığı bu şifreli dijital kodu sosyal medya platformunun hesaba giriş öncesi açacağı doğrulama alanına girecek.
4. Onay Süreci: Platform, kodun geçerliliğini e-Devlet üzerinden kontrol ederek kullanıcının yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını doğrulayacak.
Kimlik bilgileri sosyal medya şirketlerine verilecek mi?
Kullanıcıların en çok endişe ettiği konulardan biri olan veri güvenliği konusunda düzenleme kesin sınır çiziyor. e-Devlet üzerinden üretilen kod, kullanıcının T.C. kimlik numarası, ad, soyad ve tam doğum tarihi gibi kişisel bilgilerini kesinlikle içermeyecek. Sosyal medya şirketlerine yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş sınırlarını geçip geçmediği bilgisi ("Evet" veya "Hayır" şeklinde) iletilecek.
Son tarih ne zaman? Süreç nasıl işleyecek?
Düzenleme kapsamında takvim iki farklı şekilde ilerleyecek:
• Yeni Hesaplar: 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren açılacak tüm yeni hesaplar için e-Devlet yaş doğrulaması ilk andan itibaren zorunlu olacak.
• Mevcut Hesaplar: Halihazırda sosyal medya hesabı kullanan tüm vatandaşlara yaş doğrulamalarını yapmaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihe kadar bir kereye mahsus doğrulama yapmayan hesaplar platformlar tarafından kapatılacak.
Siber Güvenlik Başkanlığı'ndan kritik "dolandırıcılık" uyarısı
Düzenlemenin yürürlüğe girmesini fırsat bilen siber dolandırıcılar da anında harekete geçti. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı ve İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), vatandaşları sahte mesajlara karşı uyardı.
Yapılan açıklamada; "Hesabınız kapatılacak, acilen yaş doğrulaması yapın" diyerek SMS, e-posta ya da sosyal medya üzerinden gönderilen bağlantılara kesinlikle tıklanmaması gerektiği vurgulandı. Yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca ve yalnızca resmi e-Devlet kanalları üzerinden ücretsiz olarak yapılacağı, e-Devlet şifresi, banka kartı bilgisi veya SMS kodu talep eden hiçbir üçüncü taraf siteye itibar edilmemesi gerektiği hatırlatıldı.
