Bataklıklar karbon savaşında ormanları geride bıraktı!
İklim krizine karşı yürütülen küresel mücadelede gözler uzun süredir ormanlara çevrilmiş durumda
15.11.2026 00:28:00
Yaşar Cebesoy
Yaşar Cebesoy
İklim krizine karşı yürütülen küresel mücadelede gözler uzun süredir ormanlara çevrilmiş durumda. Ancak son bilimsel veriler, doğanın en gizemli ve göz ardı edilen ekosistemlerinden biri olan bataklıkların, karbon yutak alanı olarak ormanları katbekat geride bıraktığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, yeryüzünün sadece küçük bir kısmını kaplayan bu sulak alanların, iklim dengesini korumada hayati bir rol oynadığını vurguluyor.
Yüzölçümleri Küçük, Karbon Depoları Devasa
Yapılan araştırmalara göre, dünya üzerindeki turbalıklar ve bataklıklar, karasal yüzeyin yalnızca %3'lük bir kısmını kaplıyor. Buna rağmen, tüm dünya ormanlarının toplamından iki kat daha fazla karbonu bünyelerinde hapsetmeyi başarıyorlar.
Ormanlar karbonu ağaç gövdelerinde ve yapraklarda depolar ve bu süreç yangınlar veya kesimlerle hızla tersine dönebilirken; bataklıklar ve turbalıklar binlerce yıldır su altında kalmanın getirdiği oksijensiz ortam sayesinde organik maddeleri çürütmeden, adeta birer "zaman kapsülü" gibi derinliklerinde saklıyor.
Kuruyan Bataklıklar Tehlike Saçıyor
Bataklıkların bu eşsiz gücü, yanlış arazi kullanımı, tarım için kurutma faaliyetleri ve iklim değişikliğinin getirdiği kuraklıkla birlikte büyük bir tehditle karşı karşıya. Su katmanını kaybeden ve oksijenle temas eden bataklık toprakları (turba), binlerce yıldır sakladığı devasa karbon stoklarını hızla karbondioksite dönüştürerek atmosfere salıyor.
Bilim insanları, kurutulan bataklıkların saldığı sera gazı miktarının küresel emisyonlar içinde küçümsenemeyecek kadar büyük bir paya sahip olduğuna dikkat çekiyor. Örneğin geçmişte kurutulan bataklıkların yarattığı karbon salınımının, sanayi tesislerinin ve büyük kömür santrallerinin yıllık emisyonlarıyla yarışır boyutta olduğu belirtiliyor.
Çözüm Net: Bataklıkları Yeniden Suyla Buluşturmak
İklim krizinin doruğa çıktığı bu dönemde uluslararası çevre örgütleri ve iklim politikası belirleyicileri, orman afforistasyonu (ağaçlandırma) kadar sulak alanların ve bataklıkların restorasyonuna da ağırlık verilmesi çağrısı yapıyor. Tahrip olmuş bataklıkların yeniden suyla buluşturulması (re-wetting), karbon salınımlarını hızla durdururken, bu alanların milyarlarca tonluk karbonu yeniden tutma kapasitesini canlandırıyor.
Uzmanların ortak kararı net: Doğanın en güçlü iklim savunucularını korumak, geleceğimiz için ormanlar kadar bataklıkları da yaşatmak zorundayız.
Uzmanlar, yeryüzünün sadece küçük bir kısmını kaplayan bu sulak alanların, iklim dengesini korumada hayati bir rol oynadığını vurguluyor.
Yüzölçümleri Küçük, Karbon Depoları Devasa
Yapılan araştırmalara göre, dünya üzerindeki turbalıklar ve bataklıklar, karasal yüzeyin yalnızca %3'lük bir kısmını kaplıyor. Buna rağmen, tüm dünya ormanlarının toplamından iki kat daha fazla karbonu bünyelerinde hapsetmeyi başarıyorlar.
Ormanlar karbonu ağaç gövdelerinde ve yapraklarda depolar ve bu süreç yangınlar veya kesimlerle hızla tersine dönebilirken; bataklıklar ve turbalıklar binlerce yıldır su altında kalmanın getirdiği oksijensiz ortam sayesinde organik maddeleri çürütmeden, adeta birer "zaman kapsülü" gibi derinliklerinde saklıyor.
Kuruyan Bataklıklar Tehlike Saçıyor
Bataklıkların bu eşsiz gücü, yanlış arazi kullanımı, tarım için kurutma faaliyetleri ve iklim değişikliğinin getirdiği kuraklıkla birlikte büyük bir tehditle karşı karşıya. Su katmanını kaybeden ve oksijenle temas eden bataklık toprakları (turba), binlerce yıldır sakladığı devasa karbon stoklarını hızla karbondioksite dönüştürerek atmosfere salıyor.
Bilim insanları, kurutulan bataklıkların saldığı sera gazı miktarının küresel emisyonlar içinde küçümsenemeyecek kadar büyük bir paya sahip olduğuna dikkat çekiyor. Örneğin geçmişte kurutulan bataklıkların yarattığı karbon salınımının, sanayi tesislerinin ve büyük kömür santrallerinin yıllık emisyonlarıyla yarışır boyutta olduğu belirtiliyor.
Çözüm Net: Bataklıkları Yeniden Suyla Buluşturmak
İklim krizinin doruğa çıktığı bu dönemde uluslararası çevre örgütleri ve iklim politikası belirleyicileri, orman afforistasyonu (ağaçlandırma) kadar sulak alanların ve bataklıkların restorasyonuna da ağırlık verilmesi çağrısı yapıyor. Tahrip olmuş bataklıkların yeniden suyla buluşturulması (re-wetting), karbon salınımlarını hızla durdururken, bu alanların milyarlarca tonluk karbonu yeniden tutma kapasitesini canlandırıyor.
Uzmanların ortak kararı net: Doğanın en güçlü iklim savunucularını korumak, geleceğimiz için ormanlar kadar bataklıkları da yaşatmak zorundayız.
