Kimse farkında değil, çok zor günlerden geçiyoruz. Bütün gün çalıştıktan sonra kuru ekmeğe talim edip, akşam yorganı üstümüze çektiğimize şükrediyoruz. Neyi, neden ve niçin yaşadığımızı yorumlayacak halimiz kalmıyor. Hoş, yorumlasak ta ne işe yarıyor ki?
Görünen o ki, 1881 yılına geri döndük. Dış borçları çeviremiyoruz. Borcu borçla kapatıyoruz. 200'lük banknotlarla artık bir çorba bile içemiyorsunuz. Ancak bir ailenin sabah akşam yiyeceği ekmek alacak parası kadar kaldı. Ekmekler de sandviç boyutuna ve kabartma tozu ile içi boş mağaralara döndüğü için bir öğünde bitiyor.
O çok sevilen ve savunulan Abdülhamid, 1880 yılında dış borçları ödeyemez duruma düşünce pek çok temel ürünün gelirini borç aldığı şirketlere tahsis etmiş ve otuz yıl boyunca bu şirketler üretici ile karşı karşıya getirilmişti. Hatta Anadolu'da ürününü onlara vermek istemeyen üreticinin karşısına kendi kurduğu ve hükümet onaylı kolluk kuvvetleri ile çıkmış, depoları basmış, ürünlere el koymuştu.
Atatürk'ün neden "köylü milletin efendisidir…" dediğini araştırmayan şimdiki okumuş cahiller, üreticinin neler çektiğini anlamamakta haklıdırlar. Bir ürünün üretilmesinde çekilen zorluklara bakınca limonun ağaçta, ürünün tarlada kalması, birde üstüne üstlük hava olayları eklenince üretici için tam bir felaket oluyor. Düne kadar tarladan kırk liraya alınan ürün bugün dört liraya kadar düştü. Tarım bakanının ne iş yaptığını bilmiyorum ama dış güçler Türkiye üzerindeki oyunlarını ustalıkla oynuyor, ekilmeyen topraklar yaratarak bunların maden şirketlerine peşkeş çekilmesine katkı koyuyorlar.
Sökülen zeytin ağaçlarından, yağmalanan köylerden bahsetmek bir işe yaramıyor. Çünkü öyle bir düzen kurulmuş ki, kimsenin gıkını çıkartma şansı yok. Üretici malını kurtarma, tarlasını çiftini çubuğunu kaybetmeme derdinde. Ziraatı geliştirmek için kurulan Ziraat Bankası bile tam bir tefecilik örneği sergiliyor. Çiftçiyi desteklemekten uzak uygulamalar içinde. Kendini ayakta tutmaya sermayesini korumaya çalışıyor. Bankadan borç almak için vergi, sigorta borcunun olmaması, üzerinizde haciz bulunmaması gerekiyor. Bankalar öncelikle anaparayı değil, faizlerini tahsil eden bir düzen kurmuşlar. İsteseniz de anaparayı ödeyip faizleri durduramıyorsunuz. Faizin faizini istiyor.
Görüştüğümüz bazı işletmeler otuz yıldır borç içinde çalıştıklarını, bankaları zengin etmeye devam ettiklerini bir türlü bu borç batağından kurtulamadıklarını, hükümetin ekilmeyen daha doğrusu ekilemeyen arazileri devletleştirerek başkalarının işletmesine vermelerinden korktuklarını açık açık söylüyorlar. Bu da, her ekim öncesi tohum, gübre, ilaç ve işçilik borçlanması olarak çift-çubuk uğraşında olan köylü-çiftçi vatandaşın daha da borçlanmasını arttırıyor. Tek yol kalıyor, topraklarını öldüm fiyatına satıp, köyden kente göçmek, rençberliği bırakıp bir kapıya kul olarak ölümü beklemek…
Bana yine kötü yorumlar yapıyorsun demeyin. Okuryazar iseniz lütfen 1880'li yılları, Abdülhamid dönemini bir araştırın. Muharrem kararnamesini bir okuyuverin.
Türkiye'de üretilen ürünlerin satın alınması ve üreticinin kime ve nasıl satılacağını bilemediği bir dönemden geçiyoruz. Anadolu toprakları üzerine yapılan gizli pazarlıklar olduğu söylencesini her gün bir başka kanaldan işitiyoruz.
Kısacası Üreticinin satış yapması engellendiği gibi ürünlerin devlet ofislerince önerilen ve maliyetinin altındaki fiyatlar ile alınması da mümkün değil. Bankalar dün verdikleri borçların tahsil hakkını devlet eli ile tarım araçlarına ve tarlalara el koyarak tahsil ediyor. Vergi memurlarından çok köylünün kapısını bankacılar çalıyor.
Dünyada borçsuz ülke yok. Ancak tahsil etme hakkı dış ülkelerin, dış sermayeli bankalarına verilemez. Denetim yaptırılamaz.
Neyi kaça satacağımıza artık biz karar veremiyoruz. Sahibi olduğumuz topraklarda üç kuruş için çalışan olduk.
Üreticinin pazarlık gücü değil, satın alacak olanın pazarlık gücü devrede iken, yabancı şirketler yerli şirketleri satın alarak sızma harekâtını gerçekleştirdiler. Fiyatları da, satılacak ülke ve ürünleri de onlar belirliyorlar.
Üzüldüğüm şey, Cumhuriyetin kazanımları yok edildi.
Okuyup araştırmaz ve büyük bir ekonomik bağımsızlık mücadelesi vermez isek diğer kazanımlar gibi ekonomik özgürlüğümüzü de kaybedeceğiz.
O zaman mücadele edecek ne sağlığımız ne de geleceği düşünecek halimiz kalacak.
Teslim olacağız.
- Ölümsüzlük / 10.11.2026
- Arkadaşlık ve vefa / 07.11.2026
- Silifke'de acele mi, ecele mi? / 04.11.2026
- Cumhuriyete giden yol: Unutmayın! / 28.10.2026
- Sadakat / 25.10.2026
- Yeniden oyun kurmak / 20.10.2026
- Paris’in rezervuarları, Londra’nın bariyerleri / 18.10.2026
- Yazının acelesi var / 15.10.2026
- Oy emanet midir? / 10.10.2026



























































