BDDK denetiminde soygun

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Uzanlar'ın İmar Bankası'ndaki tüm yolsuzluklarını kitap gibi bir rapor haline getirdi. Raporda Uzanlar'ın nasıl çifte kayıt yaparak devleti dolandırdığı şemalarla anlatılıyor.

İmar Bankası'nda resmi mevduat 753 trilyon lira gösterilirken, el koymadan sonra yapılan tespitte gerçek mevduatın bonolar hariç 8.5 katrilyon olduğu tespit edilmiş... Bu bilinen bir şey.

BDDK'nın raporunda, kayıt dışı mevduat soygununun sadece bir kaç kişinin kullanım yetkisi bulunan GMO4 programı kullanılarak gerçekleştirildiği açıklanıyor. Hintli bilgisayar uzmanlarının ürettiği GM04 adlı program kullanılarak, mevduat rakamı skont bazında (310 - vadeli tasarruf mevduatı) azaltılıyor, istenilen tarih, tutar, skont ve şube için ters kayıtlar veriliyordu.

Genel müdürlükçe şubelere gönderilen muavin defterlere GM04 ile oluşturulan kayıtlar için "hesap kapama", "ödenen" gibi kayıtlar düşüldü veya hiçbir açıklama yapılmadı. Ters kayıtlar için 290 numaralı şubeler cari hesabı kullanıldı. Bu işlemin muhasebesel anlamda karşı bacağının ne şekilde oluşturulduğu tespit edilemedi. (290 numaralı hesabın banka bilançosunda bakiye vermemesi, bankacılık tekniği açısından ancak karşı şubenin yapacağı ters kayıtla mümkün).

İmar Bankası, izinsiz 728 trilyon liralık bono satmış... BDDK bunu görmemiş.

Adım adım

İmar soygunu

BDDK'nın 'İmar Bankası'na ilişkin tarihçe' adıyla hazırladığı 46 sayfalık raporda bugüne kadar yaşanan süreç şöyle özetleniyor:

Uzan Grubu'nun 1984'te satın aldığı İmar Bankası 20 Haziran 1994'te Bankalar Kanunu'nun 64'üncü maddesi kapsamına gözetime alındı ve Uzan Grubu risklerinin azaltılarak, sermaye yapısının güçlendirilmesi istendi.

Banka verilen talimatlara uygun davranmayınca, BDDK 12 Temmuz 2001'de veto yetkisine sahip bir yönetim kurulu üyesi atadı. 26 Aralık 2001'de üye sayısını ikiye çıkardı.

Denetim sürecinde; 910 milyon dolar olan grup riskinden 284 milyon dolar tahsilat sağlandı.

Grup kredileri için teminatlar alındı. (ÇEAŞ tahsilatlarından 50 trilyon liralık temlik), Uzan Grubu banka sermayesini 70 trilyon lira artırdı.

Bu adımlar sonrasında bankanın ek sermaye ihtiyacının olmadığı tespit edildi.

12 Haziran 2003'de Uzan Grubu'nun ÇEAŞ ve Kepez imtiyaz sözleşmeleri iptal edildi. Aynı gün BDDK yönetim kurulundaki mevcut üyeyi veto yetkisiyle donatıp, hiçbir şekilde gruba kaynak aktarılmaması talimatı verdi. 12 - 25 Haziran döneminde bankadan 89.8 trilyon ve 24.7 milyon dolar mevduat çekildi. Net likidite 41.9 trilyondan 6.6 trilyon liraya indi. Talimatlara aykırı şekilde, off - shore hesapların mevduata dönüştürüldüğüne ilişkin emareler görüldü. Bunun üzerine, bankalar yeminli murakıplarından yerinde inceleme yapması istendi.

26 Haziran'da banka BDDK'ya bilgi ve belge göndermeyi kesti ve BDKK'nın atadıkları dışındaki yönetim kurulu üyeleri istifa etti.

BDDK, 13 Haziran - 2 Temmuz döneminde eksik üyeliklere atama yapılmadığı için karar alamadı.

2 Temmuz'da kurul üyesi atanınca, bankaya yeni yönetim kurulu atandı.

3 Temmuz'ta, tasarruf mevduatına uygulanan 50 milyar liralık güvence bir yıl süreyle sınırsız hale getirildi.

Aynı tarihte İmar Bankası'nın bankacılık işlemleri yapma etme izni kaldırıldı, yönetim ve denetimi TMSF'ye devredildi.

ëBöylece bankanın tüm yükümlükleri yerine, sadece, tasarruf mevduatının ödenmesi ve buna istinaden TMSF'nin bankanın iflasını istemesi öngörüldü.