Türkiye'den 14 bin kilometre uzakta, dondurucu soğukların hüküm sürdüğü Horseshoe Adası'ndaki Türk Bilimsel Araştırma Kampı, bu yıl sadece buzul erimesini değil, insanlığın geleceğini kurtarabilecek iki kritik bilimsel çalışmayı ağırladı.
TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda 17 kişilik ekibin yürüttüğü 15 projeden ikisi; kutup bitkilerinden üretilecek yeni nesil antiviral ilaç adayları ve uzaydan gelen kozmik müon parçacıklarının gizemi üzerine odaklandı.
Ekstrem soğuğun hayatta kalma sırrı ilaç olacak
Antarktika'daki zorlu koşullarda donmadan hayatta kalmayı başaran kutup ekosistemine özgü makroalg ve bitki türleri, Türk bilim insanlarının merceğine girdi. Doğanın bu sert koşullara karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarının insan sağlığı için yeni bir umut olup olamayacağı araştırılıyor.
Sahadan toplanan özel numunelerdeki doğal bileşiklerin, virüslerin çoğalmasını sağlayan "viral proteazlar" üzerindeki durdurucu etkisi inceleniyor.
Elde edilen bulgular, gelecekte küresel salgınlara veya tedaviye dirençli virüslere karşı geliştirilecek yerli ve etkili antiviral ilaç adaylarının temelini oluşturacak.
Beyaz Kıta'da kozmik radyasyon dedektifliği
Seferin en dikkat çeken bir diğer ayağı ise parçacık fiziği ve uzay hava durumu üzerine kurgulandı. Prof. Dr. Sertaç Öztürk tarafından yürütülen "Antarktika'da Kozmik Müon Akısı Ölçümü" projesiyle, uzaydan atmosferimize çarpan yüksek enerjili parçacıkların yarattığı müon akısı kıtanın en temiz ve doğal ortamında ölçüldü.
Antarktika'nın manyetik konumu ve çevresel şartları, bu tür ölçümler için dünyadaki en kusursuz doğal laboratuvarı sunuyor. Toplanan verilerle Güneş patlamalarının ve aktivitelerinin Dünya'daki kozmik radyasyon miktarını nasıl değiştirdiği bilimsel olarak haritalandırılıyor.
Kalıcı üs hedefinde kritik viraj
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında elde edilen numune ve veriler Türkiye'deki laboratuvarlarda analiz edilmeye başlanırken, bölgedeki kampın kalıcı bilim üssüne dönüştürülmesi ve Türkiye'nin Antarktika Antlaşmalar Sistemi'nde "Danışman Ülke" statüsüne geçmesi yolunda önemli bir aşama daha geride bırakıldı.