88 yıldır bitmeyen Atatürk sevgisi neden rahatsız ediyor?

10 Kasım sabahı saat 09.05…

Türkiye'nin dört bir yanında milyonlarca insan, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı ve minnetle andı.

Vefatının üzerinden tam 88 yıl geçti. Nesiller değişti, dünya değişti, siyasi iktidarlar değişti. Ancak milletimizin Atatürk'e duyduğu sevgi yaşamaya devam ediyor.

Bu yıl da vatandaşlarımızın bir kısmı araçlarından indi, öğrenciler okullarında, çalışanlar iş yerlerinde, insanlar meydanlarda saygı duruşunda bulundu.

Ne var ki bu anma geleneği, sosyal medyada yeniden bir tartışmanın konusu oldu. Bir yorumcu, 10 Kasım'da araçlardan inilerek yolların kesilmesini ve Atatürk anıtları önündeki saygı duruşlarını eleştirerek bunları "cebir ve dayatma" olarak nitelendirdi.

Burada üzerinde durulması gereken önemli bir ayrım var.

Trafik güvenliği elbette korunmalıdır. Hiç kimsenin can güvenliği tehlikeye atılmamalı, acil yardım araçlarının geçişi engellenmemelidir.

Ancak trafik düzenine ilişkin bir eleştiriyle milyonlarca insanın Atatürk'e duyduğu saygıyı aynı tartışmanın içine yerleştirmek doğru değildir.

Vefatından 88 yıl sonra bile milletimizin aynı sevgi ve heyecanla Atatürk'ü anmasını neden bir sorun olarak görüyoruz?

Özgürlük herkes için aynı ölçüde geçerli olmalı

Geçmişte konser ve festival iptallerinin yaşam biçimine müdahale olarak değerlendirilmesine itiraz eden bir yorumcunun, bugün 10 Kasım'daki saygı duruşunu "cebir ve dayatma" olarak nitelendirmesi dikkat çekiyor.

Elbette iki olayın hukuki ve fiilî koşulları aynı değildir. Ancak özgürlük kavramının hangi ölçütlerle kullanıldığını sorgulamak gerekir.

Bir vatandaşın saygı duruşuna katılmama hakkı olduğu gibi, başka bir vatandaşın Atatürk'ü saygıyla anma hakkı da vardır.

Somut bir zorlamadan söz ediliyorsa bunun ortaya konulması gerekir. Gönüllü olarak gerçekleştirilen bir anma davranışını ise yalnızca katılmadığımız için dayatma olarak değerlendiremeyiz.

Atatürk, birleştirici harcımızdır

Muhterem Hocamız Prof. Dr. Haydar Baş, 2017 yılında kaleme aldığı Atatürk Vatandır başlıklı yazısında Atatürk'ün milletimiz açısından taşıdığı anlamı şu sözlerle ifade etmişti:

"Atatürk vatandır, Atatürk bayraktır, Atatürk tam bağımsızlıktır, Atatürk birleştirici harçtır."

Bu tespit, Atatürk'ün yalnızca tarihî bir şahsiyet olarak değil, milletimizin ortak değerleri bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini anlatmaktadır.

Atatürk, işgal altındaki Anadolu'da yürütülen Millî Mücadele'nin önderidir.

Manda ve himayeyi reddeden bağımsızlık anlayışının temsilcisidir.

Millî egemenlik ilkesini Cumhuriyet'in temeline yerleştiren kurucu liderdir.

Bugün farklı siyasi görüşlere, inançlara ve hayat tarzlarına sahip milyonlarca vatandaşımızın Atatürk'e duyduğu ortak saygı, bu tarihî mirasın toplumumuzdaki yerini göstermektedir.

Birlik ve bütünlüğümüzü korumak

Türkiye'nin geleceği, farklılıklarımızı ortadan kaldırmakta değil, ortak değerlerimiz etrafında birlikte yaşayabilmektedir.

Cumhuriyetimizin kurucusuna duyulan saygı da bu ortak değerlerden biridir.

Bu nedenle 10 Kasım'daki anma törenlerini tartışırken yalnızca bir dakikalık saygı duruşunu değil, milletimizin ortak hafızasını da dikkate almalıyız.

Prof. Dr. Haydar Baş'ın Atatürk'ü "birleştirici harç" olarak tanımlaması, bugün de üzerinde düşünülmesi gereken bir yaklaşımdır.

Atatürk'ü sevmek veya onun bütün tarihî kararlarını aynı biçimde değerlendirmek zorunda değiliz. Ancak birbirimizin tarihî değerlerine gösterdiği saygıyı anlayabilmek, toplumsal birlik açısından önemlidir.

Bu millet, Atatürk'ün temsil ettiği bağımsızlık ve millî egemenlik değerlerinde buluşarak birlik ve bütünlüğünü ilelebet korumalıdır.

Bu ortak hafızanın zayıflaması kimseye fayda sağlamaz.

Son söz

10 Kasım'da milyonlarca insanın Atatürk'ü anması, milletimizin tarihî hafızasının hâlâ canlı olduğunu gösteriyor.

Bu sevginin neden sürdüğünü anlamaya çalışmak, onu yalnızca bir dayatma tartışmasına indirgemekten daha anlamlıdır.

Elbette herkesin eleştirme ve farklı düşünme hakkı vardır. Aynı şekilde vatandaşlarımızın Atatürk'e duydukları sevgiyi ve saygıyı ifade etme hakkı da korunmalıdır.

Prof. Dr. Haydar Baş'ın ifade ettiği gibi Atatürk, bu milletin birleştirici harcıdır.

Bugün sorulması gereken soru şudur:

Milletimizin 88 yıldır koruduğu bu ortak sevgi ve tarihî bağın güçlenmesini mi istiyoruz, yoksa zayıflamasını mı?

Benim temennim açıktır: Bu millet, Cumhuriyet'in kurucu değerlerinde buluşmaya, farklılıklarına rağmen birlikte yaşamaya ve bağımsızlığını ilelebet korumaya devam etmelidir.