logo
17 KASIM 2026

Bütçede karadelik büyüyor

17.11.2026 00:00:00
 

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 yılı Ekim ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri, kamu maliyesindeki gelir-gider dengesizliğinin derinleştiğini ortaya koydu. 

Ekim ayında bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,2 artışla 1 trilyon 298 milyar 285 milyon lira olurken, giderler yüzde 29,9 artarak 1 trilyon 779 milyar 376 milyon liraya ulaştı. 

Harcamalardaki artışın gelirlerdeki yükselişin iki katını aşmasıyla birlikte bütçe, ekim ayında 481 milyar 91 milyon lira açık verdi. 

Yılın ilk 10 aylık dönemine bakıldığında ise tablo daha da ağırlaşıyor; 13 trilyon 406 milyar 85 milyon liralık gelire karşılık 15 trilyon 727 milyar 506 milyon lira harcama yapıldı ve toplam bütçe açığı 2 trilyon 321 milyar 421 milyon liraya yükseldi.

Gelir-gider makası açılıyor, yıl sonu hedefi zor görünüyor

Son üç yılın verileri karşılaştırıldığında bütçedeki açığın kartopu gibi büyüyerek kronik bir hal aldığı net biçimde görülüyor. 

2024 yılının ilk 10 ayında 1 trilyon 260,3 milyar lira, 2025'in aynı döneminde 1 trilyon 440,5 milyar lira olan bütçe açığı, 2026'nın aynı döneminde yüzde 61,2'lik bir sıçramayla 2,32 trilyon liranın üzerine çıktı. 

Geçmiş yılların yıl sonu kapanış rakamları olan 2024'teki 2,11 trilyon lira ve 2025'teki 1,8 trilyon liralık açıklar, 2026'nın henüz bitimine iki ay kala aşılmış durumda. 

Orta Vadeli Program'da (OVP) 2026 yılı tamamı için öngörülen 2 trilyon 719 milyar liralık bütçe açığı sınırının yüzde 85'inden fazlası şimdiden dolarken, son aylarda harcamaların geleneksel olarak hızlandığı dikkate alındığında yıl sonu hedefinin tutturulması oldukça güç görünüyor.

Faiz ödemeleri bütçeyi kilitledi

Bütçe açığındaki bu hızlı tırmanışın arkasındaki en belirleyici unsur, faiz giderlerindeki rekor artış oldu. 

Ekim ayında faiz dışı harcamalardaki artış yüzde 21,9 ile sınırlı kalırken, faiz ödemeleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 91,4 oranında artarak 301 milyar 315 milyon liraya fırladı. 

Ekim ayındaki 481,1 milyar liralık toplam açığın 301,3 milyar liralık kısmı doğrudan faiz ödemelerinden kaynaklandı. 

Ocak-Ekim dönemindeki toplam faiz faturası ise yüzde 40,3 artışla 2 trilyon 552 milyar 445 milyon lirayı buldu. 

Bu rakamla birlikte, 2026 yılı bütçesinde faiz ödemeleri için ayrılan 2 trilyon 741,6 milyar liralık yıllık ödeneğin yüzde 93,1'i yıl bitmeden tüketilmiş oldu. 

Vatandaştan ilk 10 ayda toplanan 11 trilyon 543,1 milyar liralık vergi gelirinin yüzde 22,1'inin doğrudan faiz ödemelerine gitmesi, kamu kaynaklarının üretim ve refah yerine borç maliyetine aktığını gösteriyor.

Çözüm üretim, gelir dağılımı adaleti ve milli kaynaklarda

Ortaya çıkan bu tablo, bütçe açıklarının faizli borçlanma ile kapatılmaya çalışılmasının sürdürülemez bir kısır döngü yarattığını kanıtlıyor. 

Gelir kalemlerinin neredeyse tamamının vatandaşın sırtındaki vergi ve cezalara dayandırıldığı mevcut yapıda, harcamaları karşılayacak sağlıklı ve kalıcı bir gelir üretilemiyor. 

Kârlı kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirme politikalarıyla elden çıkarılması, yeraltı ve yerüstü zenginliklerinin devlet eliyle millet yararına işletilmemesi ve senyoraj hakkının milli üretim karşılığı devreye sokulmaması, ekonomiyi vergi-zam-faiz kıskacına hapsediyor. 

Merhum Prof. Dr. Haydar Baş'ın yıllar önce özelleştirmeler karşısında yaptığı "Altın yumurtlayan tavukları kesiyorsunuz, geriye gelir olarak vergiler, cezalar ve zamlar kalacak" uyarısı, bugün bütçe rakamlarıyla birebir doğrulanıyor. 

Milli Ekonomi Modeli'nin öngördüğü üzere, vergi dışı milli gelir kaynakları harekete geçirilmedikçe ve üretilen katma değer adil bir şekilde paylaşılmadıkça bütçedeki bu kan kaybının durdurulması mümkün görünmüyor.

Bunun için de bu eşsiz modeli ülkemizde uygulayarak Bağımsız Türkiye Partisi'ne (BTP) ve lideri Hüseyin Baş'a fırsat vermeliyiz.

 
 
Murat Çabas / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.