Denizi kirletene af yok

İstanbul'da deniz kirliliğiyle mücadele etkin bir şekilde sürdürülürken, kirliliğe neden olan gemilere caydırıcı miktarlarda para cezası uygulanıyor.

Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma Daire Başkanı Mustafa Öztürk, 1988 yılından bu yana deniz kirliliği konusunda kontrol ve denetimler gerçekleştirdiklerini söyledi.

Yabancı dil bilen, uluslararası gemilerde çalışmış kişilerin de aralarında bulunduğu 30 kişilik bir ekip ve 4 adet motorla Yenikapı, Tuzla ve Boğaz bölgesinde 24 saat süreyle izleme yaptıklarını anlatan Öztürk, işlerine ciddi şekilde sarıldıkları için başarılı olduklarını bildirdi.

Öztürk, 1988 yılında, deniz kirliliğine neden olan 50 Türk ve 10 yabancı gemiye 235 bin 459 dolar ceza kesildiğini, 1995'te 12 Türk ve 72 yabancı gemiye 748 bin dolar, 1996'da da 10 Türk ve 68 yabancı gemiye 378 bin 940 dolar tutarında ceza uygulandığını kaydetti.

Kendileri için 1999 yılının çok önemli olduğunun altını çizen Öztürk, o yıl cezaların yaklaşık 5 kat artarak, uluslararası standartlara yükseldiğini, bunun da gemiler ve nakliyat firmaları için caydırıcı bir etken olduğunu anlattı.

Geçen yıl ve bu yıl

Mustafa Öztürk, deniz kirliliğiyle mücadelede geçen yıl ve bu yıl da önemli mesafeler alındığını ifade ederek, yapılan denetimler sonucunda 2000 yılında 12 Türk ve 33 yabancı gemiye toplam 2 milyon 42 bin 492 dolar, bu yıl Kasım ayı sonu itibariyle de 13 Türk ve 22 yabancı gemiye toplam 1 milyon 420 bin 470 dolar ceza uygulandığını söyledi.

Öztürk, denetimlere başladıkları 1988 yılından bugüne kadar deniz kirliliğine neden olan 213'ü Türk ve 425'i yabancı toplam 640 gemiye, 10 milyon 688 bin 787 dolar ceza kestiklerini ifade etti.

1995 yılında 72, 1996'da da 68 yabancı gemiye ceza uygulandığını belirten Öztürk, 1997-2001 yılları arasında ceza kesilen gemilerin ait olduğu ülkelere bakıldığında, 75 Türk gemisini, 29 gemiyle Malta, 18 gemiyle Rusya ve 15 gemiyle Ukrayna'nın izlediğini bildirdi.

Öztürk, gemilerin neden olduğu deniz kirliliği türleriyle ilgili olarak da şunları söyledi:

"1997 ile 2001 yılları arasına baktığımızda 76 gemiye yağ sızdırma nedeniyle, 71 gemiye de kirli su dolayısıyla ceza kesmişiz. Bunları yakıt taşırma, kirli balast, sintine, raspa/boya ile katı atık/çöp izliyor. Tersanelerin bulunduğu Tuzla bölgesinde, bakımdaki gemiler boyanmadan önce üzerlerindeki kirlilik kum tanecikleriyle çıkarılıyor ve bu kum tanecikleri direkt olarak denize dökülüyor. Raspa dediğimiz bu olay, Tuzla bölgesindeki gemilerin denizkirletme nedenlerinin başında geliyor."

Ceza miktarları

Mustafa Öztürk, deniz kirliliğine neden olan gemilere uygulanacak cezanın her yıl Bakanlar Kurulu'nca belirlendiğini vurgulayarak, bu yılki ceza miktarının 18-45 milyar lira olduğunu ve kendilerinin ağırlıklı olarak 45 milyar liralık ceza uyguladıklarını belirtti.

Öztürk, kestikleri cezaların yüzde 80'ini Çevre Bakanlığı fonuna aktardıklarını bildirdi.

Uygulanan sıkı denetimler ve para cezalarının caydırıcı miktarlara yükseltilmesi sonucu deniz kirliliğiyle mücadele konusunda önemli mesafeler katedildiğini ifade eden Öztürk, Çevre Koruma Daire Başkanlığı olarak çalışmalarını aralıksız sürdüreceklerini sözlerine ekledi.