Ekonomik özgürlük endeksinde Türkiye 83'üncü sırada
12.02.2007 00:00:00
Wall Street Journal ve The Heritage Foundation'ın ortak çalışması olan Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi'nin 2007 yılı sıralamasında Türkiye, 157 ülke arasında 83'üncü oldu. Ülkelerin 1'den 100'e kadar değişen özgürlük puanlarına göre 80 puan ve üzerinin "özgür", 70-80 puan arasının "büyük ölçüde özgür", 60-70 puan arasının "orta seviyede özgür", 50-60 puan arasının "çok az özgür" ve 50 puan altının "baskı altında" kabul edildiği endekste Türkiye'deki ekonomik özgürlüğe 59,33 puan verildi. Endekste "ekonomik özgürlük" puanının hesaplanmasında 10 faktör dikkate alındı. Söz konusu alt faktörler arasında bir yatırımcının kaç günde işe başlayabileceğini, ne kadar zamanda gerekli izinleri alabileceğini ve şirketini ne kadar kolaylıkla kapatabileceğini ölçen iş özgürlüğünde Türkiye'nin puanı 67,4 olarak belirlendi. Endekste verilen dünya ortalamalarına göre bir şirket 48 günde kuruluyor. Şirket faaliyetleri için gerekli tüm yasal izinlerin alınması 215 günde gerçekleşiyor. Şirketlerin ortalama iflas işlemleri ise 3 yılı buluyor. Türkiye'de ise bir şirketin kurulması ortalama 9 günde kurulabildiği belirtilirken, aşırı bürokrasi nedeniyle gerekli yasal izinlerin alınmasının ve şirketin kapatılmasının zor olduğu, bürokrasinin yavaş işlediği ve gecikmelerle sıkça karşılaşıldığı vurgulanıyor. Gümrük vergileri, kotalar ve gümrüklerdeki hızı dikkate alan ticaret özgürlüğünde Türkiye'ye, 64 olan dünya ortalamasının hayli üzerinde, 76 puan verildi. Vergi oranlarının belirleyici olduğu vergi özgürlüğünde Türkiye 79,4 ile en yüksek puanını almasına rağmen, 82,2 olan dünya ortalamasının gerisinde kaldı. Vergilerin "ağır" olduğu Türkiye'de en yüksek gelir vergisi oranının yüzde 35, en yüksel kurumsal vergi oranının yüzde 30 olduğu ve vergi gelirlerinin gayri safi yurt içi hasılaya oranının yüzde 31,1 olarak ölçüldüğü belirtildi. Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi'nde enflasyon ve kamunun belirlediği fiyatların incelendiği parasal özgürlük başlığında Türkiye'ye dünya ortalamasının 5 puan altında 70,2 puan verildi. Yabancı yatırımcılara uygulanan kısıtlamaların ele alındığı yatırım özgürlüğünde Türkiye için 49,6 olan dünya ortalamasının az üzerinde, 50 puan belirlendi. Mali sektör özgürlüğünde Türkiye, 100 üzerinden 50 puan alırken dünya ortalaması 52 oldu. 2000 ve 2001 yıllarındaki mali krizin ardından Türkiye'nin bankacılık sistemini güçlendirdiği vurgulanırken, kamunun 3 büyük bankasının sektörün toplam aktifinin yüzde 30'undan fazlasını oluşturmasına ve sermaye piyasalarının zayıflığına dikkat çekildi. Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi'nde 89 puanla Hong Kong ilk sırada yer alırken Singapur 86, Avustralya 83, ABD, Yeni Zelenda ve İngiltere 82, İrlanda 81 puanla "özgür" ülkeler gurubunu oluşturdular. Lüksemburg, İsviçre ve Kanada 79, Şili, Estonya ve Danimarka 78, Hollanda, İzlanda ve Finlandiya 77, Belçika 75, Japonya ve Almanya 74, Kıbrıs Rum kesimi ve İsveç 73, Litvanya 72, Trinidad Tobago, Bahamalar, Avusturya, Tayvan, İspanya ve Barbados 71, El Salvador, Norveç ve Çek Cumhuriyeti 70 puanla "büyük ölçüde özgür" kabul edildiler.
