Kaza riski yüzde 30

Çin'in Ukrayna'dan satın aldığı hurda uçak gemisinin Boğaz geçişi için yapılan hesaplamalar tehlikenin düşürülemediği yönünde

Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürü Hücum Tulgar, Varyag adlı geminin İstanbul Boğazı'ndan geçişinde kaza riskinin yüzde 30'un altında olmadığını belirterek, olası bir kaza durumunda da İstanbul Boğazı'nın en az 6 ay kapatılabileceğini bildirdi.

Tulgar yaptığı açıklamada, kamuoyunun sürekli olarak Varyag'ın boğazlardan ne zaman geçeceğini öğrenmek istediğini vurgulayarak, şunları söyledi:

"Bu bizi hiç ilgilendirmiyor. Biz, 'bu gemi geçmek istiyorsa, şunları yerine getirirsin' dedik. Gerekli şartlar yerine getirildikten sonra biz gemiyi tekrar kontrol edeceğiz. Şartlar yerine getirilmiş mi, yapılanlar uygun mu, değil mi? Ona bakacağız. Bu yarın da olur, 2 sene sonra da olur. Tabii bir de hava, akıntı ve görüş mesafesinin uygun olması gerekiyor."

Varyag'ın Türk karasularından uzakta römorkör eşliğinde Karadeniz'de dolaştığını anlatan Tulgar, yakında bir Çin heyetinin gemiye gideceğini belirtti.

Türk ve Çin heyetinin incelemesi

Hücum Tulgar, 11 Eylül Salı günü, Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürü Ruhan Çakıroğlu, Kıyı Emniyeti'nden Gemi Kurtarma Daire Başkanı Arslan Dede ile bir kaptan, Türkiye Denizcilik İşletmeleri'nden 2 baş kılavuz ve bir uzman ile Çin Halk Cumhuriyeti'nden geminin sahibi firma yetkilisi, sigorta şirketi ve 2 uzmandan oluşan heyetin, Varyag'da inceleme yaptığını hatırlattı.

Türk uzmanların, gemideki eksiklikleri belirlerken öncelikle plan ve projeler üzerindeki bilgilere göre çalıştığını ifade eden Tulgar, "Gemiye çıkıldığında başka eksiklikler de görüldü ve bunlar Çin heyetine iletildi. Daha önce mekanik olması düşünülen bazı kısımların hidrolik olmasının gerektiği görüldü. İstanbul Boğazı'ndan geçiş 9-10 saat sürebilir. Bu da karanlığa kalacak demektir. Bunun için geminin ışıklandırılması da gerekiyor" dedi.

Tulgar, Varyag'a yapılması gereken ilavelerin Karadeniz'in ortasında yapılamayacağına da dikkati çekerek, "Geminin tersaneye ya da bir rıhtıma yanaşması lazım" diye konuştu.

Kaza ihtimali yüksek

Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürü Tulgar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Varyag'ın İstanbul Boğazı'ndan geçişinde kaza riski yüzde 30'un altında değil. Ama gemiyi geçirecek arkadaşlar uzman kişiler. Römorkör kaptanları, riskin biraz daha azaltılabileceğini söylüyorlar.

Ben Kandilli dönüşünden çok rahatsızım. Çünkü burası akıntının en yüksek olduğu, iki kıyı arasındaki genişliğin 700 metreye indiği, 80 derecelik bir rota değişikliği ve tamamen ucu ucuna dönmenin olacağı bir nokta. Bu kütlenin konvoy boyu da zaten 500 metre civarında olacak.

"Diğer gemilere göre kaza riski yüzde yüz fazla"

Hücum Tulgar, denizde ne kadar emniyet tedbiri alınırsa alınsın kaza riskinin yüzde 3 olduğunu, boğazlarda ise bunun yüzde 5'lere ulaştığını vurgulayarak, "Ama bunlar dümeni, makinesi ve tüm donanımı olan gemiler için söz konusu. Varyag'da ne dümen, ne donanım, ne makine var. Tamamen yüzen çelik bir kütle. Sadece iterek ve çekerek hareket ettirilebiliyor. Bu da diğer gemilere göre kaza riskini yüzde 100 artırıyor" dedi.

Varyag'ın İstanbul Boğazı'ndan geçişinde meydana gelebilecek kazanın "çarpma ya da karaya oturma" şeklinde olacağını ifade eden Tulgar, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kaza halinde İstanbul Boğazı asgari 6 ay kapatılır. Karaya oturma durumunda, böyle bir kütlenin çekilerek alınması son derece güçtür. Çektiğinizde, boşaldığı anda karşı yakaya vurursunuz. Kuvvetli asılıyorsunuz, kurtulup boşladı mı fren yok duramazsınız. Ancak kesilerek, sökülerek oturduğu mahalden çıkarılabilir. O da 6 ay İstanbul Boğazı'nın kapatılmasına neden olur."