MB yangını söndürmek için 5 milyar dolar harcadı
Finansal İstikrar Komitesi acil toplandı, SPK 131 fonun kapısına kilit vurdu. Yatırımcı dalgası durdurulmaya çalışılırken TCMB'nin kamu bankaları eliyle piyasaya milyarlarca dolarlık gizli likidite sağladığı verilerle ortaya çıktı
Haber Merkezi





Düşük işlem hacimli (sığ) hisselerde suni fiyat hareketleriyle milyarlarca liralık hacim yaratan serbest fonların peş peşe temerrüt açıklamasıyla başlayan kriz, sistemi kilitlenme noktasına getirdi.
Krizin toplam finansal boyutu 827 milyar TL ile 891 milyar TL (yaklaşık 17-20 milyar dolar) arasında gösterilirken, panik dalgasını dindirmek için ekonomi yönetimi adeta seferberlik başlattı.
Çöküşü getiren zincir
Krizin merkezinde yer alan Pusula Portföy ve Tera Portföy başta olmak üzere bazı portföy şirketlerinin, özellikle Destek Finans Faktoring, Katılımevim ve Gündoğdu Gıda gibi sığ hisse senetlerinde devasa yoğunlaşmalara gittiği anlaşıldı. Yatırımcılardan gelen paralarla bu sığ hisseleri yukarı taşıyarak yıllık %1500'leri aşan suni getiriler ilan eden fonlar, sosyal medyanın da etkisiyle yüz binlerce yeni yatırımcıyı içeri çekti.Ancak Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 28 Ağustos'ta yayımladığı ve fonların tek bir hissede aşırı yoğunlaşmasını engelleyen yeni "Fon Rehberi", bu suni döngünün sonunu getirdi.
Fonların pozisyon azaltmak zorunda kalmasıyla sığ hisseler arka arkaya taban serilerine başladı. Değer kaybını gören yatırımcıların panikle "paramı verin" diyerek fon satışına geçmesiyle sistem tıkandı. Elindeki sığ hisseleri satıp nakit yaratamayan Pusula Portföy 15 Eylül'de, Tera Portföy ise 16 Eylül'de "katılma payı ödemelerinde temerrüde düştüğünü" yani paraları ödeyemediğini resmen ilan etti.
Merkez Bankası arka kapıdan devreye girdi
Çarşamba günü Borsa İstanbul'un yüzde 5,54 değer kaybederek devre kesmesi ve yatırımcıların panikle dövize yönelmesi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası (TCMB) acil koduyla devreye girdi.Ekonomi yönetiminin Finansal İstikrar Komitesi'ni sabah saat 08:00'de acil toplantıya çağırdığı süreçte, TCMB analitik bilançolarına yansıyan veriler dikkat çekici bir gerçeği ortaya koydu.
Krizin yarattığı kur baskısını ve panik kaynaklı döviz talebini bastırmak amacıyla, Merkez Bankası'nın kamu bankaları kanalıyla piyasaya 5 ila 5,2 milyar dolar (bazı haftalık hesaplamalara göre brüt 5,5 milyar dolar) seviyesinde "arka kapı satışı" gerçekleştirerek likidite enjekte ettiği hesaplandı.
Bankacılık kaynakları, bu hamlenin döviz kurunda yaşanabilecek sistemik bir patlamayı engellemek adına yapılan bir "finansal triage (acil müdahale)" olduğunu belirtiyor.
Ayrıca TCMB, piyasaya nefes aldırmak için 7 milyar liralık tahvil ihalesi açarak ve bankaların borçlanma limitlerini güncelleyerek TL likidite kanallarını sonuna kadar açtı.
131 fonda kapılar kapatıldı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), piyasaya sirayet eden bulaşma riskini sınırlandırmak adına radikal bir kararla 7 portföy yönetim şirketine ait (Tera, Pusula, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus) 131 yatırım fonunun faaliyetlerini durdurarak tasfiye sürecini başlattı.SPK'nın belirlediği yol haritasına göre, yüz binlerce yatırımcının kaderini belirleyecek tasfiye sürecini kamu adına T. İş Bankası A.Ş. ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş. yürütecek.
Operasyonun adli boyutu: Kelepçeler vuruldu
Finansal piyasaları sarsan bu operasyonun ardından yargı da jet hızıyla hareket geçti. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturmada, Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız tutuklanırken, Hedef Holding Yönetim Kurulu Başkanı Namık Kemal Gökalp ve Tera Portföy yöneticisi İbrahim Bekci'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda isim gözaltına alındı.Piyasa dolandırıcılığı ve manipülasyon şüphesiyle aralarında ünlü iş insanlarının da olduğu 48 kişiye yurt dışına çıkış yasağı konuldu.
Yatırımcı paralarını ne zaman alacak?
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve yetkili bankalar, fonlardaki pay adetlerini, rehin ve haciz durumlarını 2 iş günü içinde netleştirecek. Tasfiye edilen fonların elindeki varlıklar, piyasa dengelerini bozmamak adına tek seferde değil, 3 aylık bir zaman dilimine yayılarak parça parça nakde çevrilecek. Elde edilen bakiye, yatırımcılara fondaki payları oranında dağıtılacak.Ancak uzmanlar uyarıyor, fonların içindeki sığ hisseler taban fiyatlardan ve zararına satılmak zorunda kalacağı için, yatırımcıların hesaplarında görecekleri nihai rakam, kriz öncesindeki "parlak" ekran getirilerinin çok altında kalabilir. Kesin net zarar, tasfiye sürecinin tamamlanmasıyla ortaya çıkacak.











































































