Mekke Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi Komisyon'da kabul edildi
Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi
27.10.2026 16:05:00 / Güncelleme: 27.10.2026 16:15:59
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Komisyon'da yapılan oylamada Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi kabul edildi.
Görüşme öncesi Komisyon Başkanı Fuat Oktay ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü komisyonda anlaşmaya yönelik değerlendirmelerde bulundu.
"Savaşın kazananı, adil bir barışın kaybedeni olmaz.' inancıyla, krizlerin sonlandırılması için tüm diplomatik imkanlarımızı kullanmaktayız. Çevremizdeki tüm coğrafyalarda, 'bölgesel sahiplenme' ilkesiyle güvenliği ve refahı artırmayı hedefliyor; meselelere ayrıştırıcı değil, birleştirici bir vizyonla yaklaşıyoruz. Zira sorunların dış müdahalelerle değil, bölge ülkelerinin kendi meselelerinde ortak sorumluluk üstlenmesiyle çözüleceğine inanıyoruz." mesajını veren Fuat Oktay şunları söyledi:
"İşte bugün Komisyonumuzda görüşeceğimiz "Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması", bahsettiğim bu bölgesel sahiplenme irademizin ve coğrafyamızda caydırıcılığı artırarak barışı tahkim etme kararlılığımızın somut ve son derece önemli bir adımını oluşturmaktadır."
"Yıllardır Orta Doğu ve çevre coğrafyalar, dışarıdan dayatılan müdahalelerin, ithal güvenlik formüllerinin ve vekalet savaşlarının bedelini ağır bir şekilde ödemiştir. Bu gidişata dur denilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilebilmesi büyük önem taşımaktadır."
"Mekke Anlaşması ile "stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü büyüterek, Orta Doğu'da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa edilmesi" kayda değer bir gelişmedir. Dün Tahran'da yapılan görüşmeler bu anlamda kıymetlidir."
Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, "Mekke Anlaşması, üç ülke arasındaki özel dostluk ilişkilerinin bir uzantısı olmanın yanısıra, bölgemizde ihtiyacı giderek daha fazla hissedilen bölgesel sahiplenme anlayışının da somut bir üründür" ifadelerini kullandı.
Gümrükçü değerlendirmelerine şöyle devam etti:
"Nitekim bölgemizdeki sorunların daha da çetrefil bir hale geldiği günümüzde, Anlaşmanın tarafı üç ülke, bu sorunlara dışardan çözüm bulunmasını beklemek yerine, kendileri sorumluluk üstlenerek, işbirliği ve kolektif savunma anlayışına dayalı bir bölgesel güvenlik mimarisinin ilk adımını atmış ve bu yönde oluşturulacak kurumsal yapının hukuki zeminini ortaya koymuştur."
"Mekke Anlaşması'yla zemini oluşturulan bu yapının, sadece taraf üç ülkenin değil, tüm bölgenin güvenliğine katkı yapması; karşılıklı güven temelinde diyalog ve işbirliğini güçlendirerek, bölgede kalıcı ve öngörülebilir istikrar ortamı yaratması; esasen büyük bir potansiyele sahip olmakla birlikte on yıllardır devam eden çeşitli kriz ve ihtilaflar nedeniyle bu potansiyelini hayata geçirememiş bulunan bölgemizde, bizzat bölge ülkelerinin kendi sorumluluğu ve sahipliğinde bir barış istikrar ve refah vizyonu ortaya koyması hedeflenmektedir."
"Tamamen savunma odaklı olan Mekke Anlaşması herhangi bir ülkeyi hedef almamaktadır. Bölgesel barış ve güvenliğin sağlanması hedefini gözeten ve devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı, meşru müdafaa hariç güç kullanmama ve içişlerine müdahale etmeme ilkeleri başta olmak üzere, uluslararası hukuka saygı gösteren tüm bölge ülkelerinin katılımına açıktır."
Mekke Savunma Anlaşması
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma ortaklığının mimarı olan anlaşma, 16 maddeden oluşuyor. Anlaşmaya göre, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırı, hepsine yapılmış sayılacak.
Taraflar, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan "meşru müdafaa hakkı" çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere destek sağlayacak.
Anlaşma, taraflar arasında savunma sanayii ve güvenlik alanında da derin bir işbirliğini şart koşuyor. Buna göre, savunma yeteneklerini geliştirmek amacıyla, savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim ve tatbikatlar yapılabilecek.
Taraflar, yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. 10 yılın ardından ise en az 3 ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.
