logo
12 MART 2026


MEM’in Milli Para sistemi, milli egemenliği korumak için bir zorunluluk

28.02.2026 00:00:00

11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nden bugün aktaracağımız bölümde bilim insanları Milli Ekonomi Modeli'nin Milli Para sisteminin, ülkeler için bir tercih değil, milli egemenliği korumak için bir zorunluluk olduğunu vurguluyorlar.

Ayrıca Milli Ekonomi Modeli'nin, dış şoklara karşı ülkelerin kırılganlıklarını azalttığını ve sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkıda bulunduğunu vurguluyorlar.

Modelin temel anlayışının, ekonomiyi, sürdürülebilir, tüketim merkezli ve toplumsal refah odaklı bir sistem haline getirdiğini ifade ediyorlar.

Bizzat kendi açıklamalarından aktaralım:

"MEM'in sunduğu bağımsız finansal yapı, milli egemenliği korumak adına bir zorunluluktur"

Prof. Dr. Vineeta Kumari (Magadh Üniversitesi – Hindistan):

"Neoliberal politikaların hakim olduğu küresel finansal sistemde, gelişmekte olan ülkeler için dış borçlanma bir kalkınma yolu olarak sunulsa da, 1990-2022 dönemini kapsayan panel veri analizimiz, bu sürecin aslında matematiksel bir kriz tuzağı olduğunu ispatlamaktadır.

On seçilmiş ülke üzerinden elde ettiğimiz bulgular, dış borç stokundaki artışın finansal olasılığı ile pozitif ve güçlü bir korelasyona sahip olduğunu, yani aşırı borçlanmanın ekonomileri iyileştirmediğini, aksine doğrudan kırılganlaştırarak çöküşe sürüklediğini göstermektedir.

Çalışmalarımızın en çarpıcı verilerinden biri olan Rusya Federasyonu örneği, bu teorik yaklaşımın pratik başarısını kanıtlamaktadır. Rusya, küresel finans sistemine entegre olduğu dönemde 728 milyar dolara ulaşan borç yükünü, Milli Ekonomi Modeli (MEM) perspektifine uygun bir stratejiyle, altın rezervlerini artırarak ve milli paralarla ticarete yönelerek, 2025 yılına gelindiğinde %58 oranında azaltmayı başarmıştır.

Bu durum, Rusya için zorunlu bir daralma değil, neoliberal vesayetten kurtulmayı hedefleyen bilinçli bir finansal bağımsızlık stratejisidir.

Araştırmamız, Milli Ekonomi Modeli'nin sunduğu bağımsız finansal yapının, gelişmekte olan ülkeler için bir tercih değil, milli egemenliğini korumak adına bir zorunluluk olduğunu göstermektedir."

"MEM, dış şoklara karşı kırılganlığı azaltır"

Prof. Dr. Bisharat Hussain Chang (Sukkur IBA Üniversitesi – Pakistan):

"Milli Ekonomi Modeli, giderek daha fazla birbirine bağlanan küresel bir ortamda üye ülkelerin karşılaştığı çağdaş ekonomik zorlukların ele alınması için önemli bir entelektüel ve politika odaklı çerçeveyi temsil etmektedir.

Finansal dalgalanmalar, yapısal dengesizlikler, artan eşitsizlikler ve dışa bağımlılıkla karakterize edilen bir dönemde Milli Ekonomi Modeli, reel sektörün genişlemesi ve ulusal ekonomik dayanıklılık merkezli alternatif bir kalkınma modeli sunmaktadır.

Yerli değer yaratma, endüstriyel kendine yeterlilik ve dengeli ticaret yapılarına vurgu yapan Milli Ekonomi Modeli, dış şoklara karşı kırılganlığı azaltırken sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkıda bulunur. 

Milli Ekonomi Modeli'nin uygulanması, daha yüksek istihdam artışını, iyileştirilmiş gelir dağılımını ve artan sosyal refah sonuçlarını destekler.

Para, maliye ve sanayi politikalarını ulusal kalkınma hedefleriyle uyumlu hale getiren MEM, ekonomik istikrar, refah ve kapsayıcı büyüme sağlamak için tutarlı bir çerçeve sunar."

Kıtlık dogmasından sınırsız kaynaklara…

Prof. Dr. Jamoliddin Kambarov Khimatillayeviç (Kokand Üniversitesi – Özbekistan):

"Prof. Dr. Haydar Baş'ın yaklaşımı, paranın üretim ve emekle doğrudan ilişkili olduğunu, sadece tüketim ve ticaret aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini gösterir. Bu anlayış, ekonomiyi sürdürülebilir, tüketim merkezli ve toplumsal refah odaklı bir sistem haline getirir. Paranın tahrik edici fonksiyonu, hem üretim artışını, hem de kaynakların etkin kullanımını mümkün kılar. 

Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli, modern ekonominin klasik paradigmalarını temelinden değerlendiren bir sistem olarak öne çıkmaktadır. 

Modelin temel ilkelerinden biri, kaynakların sonsuz, insan ihtiyaçlarının ise sınırlı olduğu tezidir.

Bu temel varsayım, ekonominin yalnız sınırlı kaynaklar ve üretim sorunlarıyla ilişkili olmadığını; aynı zamanda insan potansiyelini ve etik sorumluluğu da dikkate alan bütüncül bir yaklaşım sunduğunu göstermektedir."

 
 
Murat Çabas / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.