Nükleer: Kriz, gerilim, ya da..?

ABD ile İran arasındaki nükleer gerilimin nereye ve ne dereceye kadar gideceği belirsizliğini koruyor. Ortada iki gerçek var. Birincisi; ABD'nin kolay kolay vazgeçmeyeceği, İkincisi: İran'ın üretime devam etmekte kararlı olduğu. Kriz, savaşa gebe mi dersiniz? İran'ın uranyum zenginleştirme denemesini başarıyla gerçekleştirdiğini duyurması, uluslararası camiada tepki topladı. ABD'den, İran'ın yanlış yolda ilerlediği açıklaması geldi. AB ise diplomatik çabaların süreceğini bildirdi.  İran'ın yeni nükleer gelişmelerini duyuran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad'ın, "Biz de artık nükleer kulübe dahil olduk" açıklaması, Washington'da büyük tepkiyle karşılandı. ABD'den en önemli açıklama Beyaz Saray sözcüsü Scott Mcclellan'dan geldi. Tahran'ın uluslararası topluluğun taleplerini hiçe saydığını kaydeden Mcclellan, "İran yanlış yolda ilerliyor" dedi.  Şahin tutumuyla tanınan Savunma Bakanı Donald Rumsfeld ise, İran'ın açıklamasıyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı; nükleer kriz konusunda diplomatik sürecin devam ettiğini belirtti.ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, İran'ın uranyum zenginleştirmesinin, BM Güvenlik Konseyi'nin güçlü adımlarını gerektireceğini söyledi. Rice, Dışişleri Bakanlığı'nda yaptığı açıklamada, İran'ın uranyum zenginleştirmesinin, uluslararası toplumun belirlediği gereklere bağlılık göstermediğinin kanıtı olduğunu belirterek, "Güvenlik Konseyi'nin İran'ın bu hareketini göz önünde bulundurması gerektiğini düşünüyorum" dedi.Condoleezza Rice, BM Güvenlik Konseyi'ne, konuyla ilgili olarak uluslararası toplumun güvenilirliğinin sürdürülmesini kesinleştirecek güçlü adımlar atması çağrısında bulundu.ABD'nin, nükleer yayılmanın önlenmesinden sorumlu dışişleri bakan yardımcısı Stephen Rademaker, İran'ın 15 aya dek nükleer bomba üretecek duruma geleceğini bildirdi. Stephan Rademaker, Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlediği basıntoplantısında, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na (UAEK) sonbahara dek 3 bin santrifüj inşa etmek niyetinde olduğunu bildirdiğini belirterek, "Hesapladığımızda, 3 bin santrifüj 271 günde(9 ay) bir nükleer silah üretmek için yeterli miktarda uranyum zenginleştirebilir" diye konuştu. Durumun benzerlik gösterdiğini ve endişeli olunması gereken nedenlerin açık olduğunu söyleyen ABD'li yetkili, Tahran'ın açıklamalarına karşın diplomatik sürece uygun biçimde çalışmayı sürdüreceklerini, hükümetinin kesinlikle İran'a karşı askeri güç kullanımı yönünde bir karar almadığını kaydetti. Öte yandan Çin'in BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Vang Guangya, İran'ın BM Güvenlik Konseyi'nin isteğine karşın uranyum zenginleştirdiğini açıklamasından endişe duyduğunu, ancak bir askeri harekat veya yaptırımların "yararlı olmayacağı" yönündeki ülkesinin bilinen görüşünü yineledi. Vang, New York'taki BM Genel Merkezi'nde yaptığı açıklamada, olup bitenlerden endişe duyduğunu, çünkü bunun uluslararası toplumun isteğine uygun olmadığını belirtirken, "İranlılar'ın daha çok işbirliği yapmalarını istiyoruz, ancak bu anki koşullarda yaptırımlardan, askerlerden veya diğerlerinden konuşmak yararlı olmaz" diye konuştu.İran'a bir tepki de AB'den geldi. AB Komisyonu'nun dış ilişkiler sözcüsü Emma Udwin, İran'ın açıklamalarının üzücü olduğunu belirterek AB'nin diplomatik çözüm arayışını sürdüreceğini söyledi. İran ise çalışmaların durdurulmasının sözkonusu olmadığını açıkladı. İran Savunma Bakanı Mustafa Muhammed Neccar, "Batılı ülkelerin, İran'ın uranyum zenginleştirme başarısı karşısındaki tepkileri bizim için önemli değil. İran halkı, seçtiği yola devam edecek" dedi.