Rusya'nın Kilikya siyaseti

Rusya, İstanbul ve boğazları almak için, Kilikya'yı Fransa'ya vermeye razı olur. Ama Ermenileri kullanarak Fransızların, Kilikya'ya yerleşmesini önlemek ister. Rusya bu konuda, Fransa'ya karşı  Dr. Zavrief'i ve Nubar Paşa'yı kullanır. Bu iki Ermeni ileri geleni, Üçlü  Anlaşma gurubuna (İngiltere, Fransa, Ruya), Kilikya için üç öneride bulunurlar:1-Kilikya üçlü Anlaşma devletlerinin müşterek himayesinde Muhtar olsun.2-Osmanlı Padişahına bağımlı kalarak, yine üç devletin himayesinde muhtar eyalet olsun.3-Doğu Anadolu illeri ile birleştirilerek üç devletin himayesinde, Osmanlı devletine bağlı kalsın.Birinci ve ikinci maddeler, Kilikya'nın Fransa'ya verilmesinden çok daha iyidir. Üçlü Anlaşma himayesi bozulacak olursa, Rusya, Ermenilerin isteği ile önce Kilikya'nın koruyuculuğunu, sonra da topraklarını kazanacaktır. Neticede Kilikya yöresinden Akdeniz'e inecektir.Ermeni ileri gelenlerinin yukarıdaki faaliyet ve düşünceleri, Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey zamanından beri Türklerle beraber yaşamlarını Rus egemenliğine tercihlerinin ifadesidir. Bu durumları tarihte okudukça, bugün aramızda yaşayan azınlıkların davranışlarından her an şüphe içerisinde olabiliyoruz.Rusya İstanbul ve Boğazları almakla Akdeniz'e ilk adımı atmıştır. İkinci adımını da, Ermeniler sayesinde Kilikya'yı alarak atacaktır.Bu düşüncenin gelişmesi şöyle olmuştur. Dr. Zavrief ve Nubar Paşa Paris ve Londra'ya giderek yukarıdaki üç öneriyi yetkili kişilere anlatarak Ermenilerin haklarının korunmasını isterler. Fakat bu önerilerden Rusya'nın hiç bilgisi yokmuş gibi davranacaklar.17 nisan 1915'de Rusya dışişleri bakanı Yardımcısı Nuretof Londra ve Paris Rus Büyükelçiliklerine takip edilecek siyasa hakkında bilgi verir. "Rus tebası, Ermeni müteşebbisi Dr. Zavrief, Hariciye nezaretinin müsaadesiyle ve Fransa ve İngiltere hükümet ve efkar-ı umumiyesini Ermeni müddeiyatının fiiliyatla isali hususunda celp maksadı ile Fransa ve İngiltereye hareket eylemiştir. Zavrief kendisinin siyasi mehafile sevkini ve himaye edilmesini rica ediyor."