Sağlık Vitrini
01.03.2002 00:00:00
Safra kesesi iltihabıAkut Kolesistit
Alternatif isimler:
Kolesistit akut, akut safra kesesi iltihabı, safra kesesi iltihabı...
Tanım
Safra kesesinin akut iltihabıdır.
Nedenleri, görülme sıklığı, risk faktörleri
Nedenleri :
* Safra taşları: Vakaların % 90-95'inde.
* Akalkülöz (taşsız) kolesistit: Vakaların % 5'ini oluşturur. Kalp cerrahisi, multipl travma gibi yoğun stres durumlarında gelişir. Safra kesesi duvarında iskemik hasar sözkonsudur.
* Bakteriler
* Koledok tümör ve darlıkları
* İskemi
* Torsiyon
İnsidans/prevalans: Yaşla birlikte artar. Safra kesesinde taş olanların yarısında yakınmalar ortaya çıkar.
Yaş: 40-50 en sık.
Cinsiyet: Kadınlarda erkeklerden iki kat daha sık görülmektedir.
Risk faktörleri:
* Kalp cerrahisi
* Travma
* Safra yoları parazitleri
* Safra taşları
Belirtiler
* Asemptomatik (belirtisiz) kalabilir.
* Karın ağrısı: Ani başlar şiddetlidir; epigastrium veya sağ üst kadrandadır; bele, omuza veya sırta yayılır. Tanı koydurucu şekli ise 2-3 dakikada bir gelen, 20 dakika kadar süren bilyer koliktir.
* Bulantı ve kusma: Yemeklerden 1-6 saat sonra gelir, 12 saat kadar sürer; 2-3 günde bir tekrarlar.
* Hafif veya orta derecede ateş yükselmesi
* Lokal hassasiyet
* Murphy belirtisi: Bir yandan sağ üst kadran palpe edilirken, hastaya derin soluk alması söylenir. Hasta ağrı nedeniyle soluğunu yarıda keser
* Vakaların % 5'inde safra kesesi palpe edilebilir.
Tanı/Teşhis Laboratuar:
* Lökositoz (beyaz kan hücreleri artmıştır).
* Karaciğer testleri genellikle anormal sonuç verir. Serum amilazı yükselebilir.
Görüntüleme:
* Ayakta direkt batın grafisi
* Ultrasonografi
* Oral kolesistografi
* Bilgisayarlı tomografi
* ERCP (Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi)
* PTC (Perkütan transhepatik kolanjiografi)
* HIDA (99 m TC iminodiasetikasit) sintigrafisi: Akut kolesistitte % 97 oranda hassastır. HIDA türevleri karaciğer hücreleri tarafından alınır ve safra ile atılır, safra kesesinde yoğunlaştırılır. 1 saat içinde safra kesesinin görüntülenememesi akut kolesistit lehinedir. Akalkülöz (taşsız) kolesistitte de anormal sonuç verir.
İyileştirme
* Akut kolesistitte öncelikle erken dönemde kolesistektomi (safra kesesinin cerrahi olarak alınması)
* Laparoskopik kolesistostomi yüksek riskli hastalarda görülür.
Alternatif isimler:
Kolesistit akut, akut safra kesesi iltihabı, safra kesesi iltihabı...
Tanım
Safra kesesinin akut iltihabıdır.
Nedenleri, görülme sıklığı, risk faktörleri
Nedenleri :
* Safra taşları: Vakaların % 90-95'inde.
* Akalkülöz (taşsız) kolesistit: Vakaların % 5'ini oluşturur. Kalp cerrahisi, multipl travma gibi yoğun stres durumlarında gelişir. Safra kesesi duvarında iskemik hasar sözkonsudur.
* Bakteriler
* Koledok tümör ve darlıkları
* İskemi
* Torsiyon
İnsidans/prevalans: Yaşla birlikte artar. Safra kesesinde taş olanların yarısında yakınmalar ortaya çıkar.
Yaş: 40-50 en sık.
Cinsiyet: Kadınlarda erkeklerden iki kat daha sık görülmektedir.
Risk faktörleri:
* Kalp cerrahisi
* Travma
* Safra yoları parazitleri
* Safra taşları
Belirtiler
* Asemptomatik (belirtisiz) kalabilir.
* Karın ağrısı: Ani başlar şiddetlidir; epigastrium veya sağ üst kadrandadır; bele, omuza veya sırta yayılır. Tanı koydurucu şekli ise 2-3 dakikada bir gelen, 20 dakika kadar süren bilyer koliktir.
* Bulantı ve kusma: Yemeklerden 1-6 saat sonra gelir, 12 saat kadar sürer; 2-3 günde bir tekrarlar.
* Hafif veya orta derecede ateş yükselmesi
* Lokal hassasiyet
* Murphy belirtisi: Bir yandan sağ üst kadran palpe edilirken, hastaya derin soluk alması söylenir. Hasta ağrı nedeniyle soluğunu yarıda keser
* Vakaların % 5'inde safra kesesi palpe edilebilir.
Tanı/Teşhis Laboratuar:
* Lökositoz (beyaz kan hücreleri artmıştır).
* Karaciğer testleri genellikle anormal sonuç verir. Serum amilazı yükselebilir.
Görüntüleme:
* Ayakta direkt batın grafisi
* Ultrasonografi
* Oral kolesistografi
* Bilgisayarlı tomografi
* ERCP (Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi)
* PTC (Perkütan transhepatik kolanjiografi)
* HIDA (99 m TC iminodiasetikasit) sintigrafisi: Akut kolesistitte % 97 oranda hassastır. HIDA türevleri karaciğer hücreleri tarafından alınır ve safra ile atılır, safra kesesinde yoğunlaştırılır. 1 saat içinde safra kesesinin görüntülenememesi akut kolesistit lehinedir. Akalkülöz (taşsız) kolesistitte de anormal sonuç verir.
İyileştirme
* Akut kolesistitte öncelikle erken dönemde kolesistektomi (safra kesesinin cerrahi olarak alınması)
* Laparoskopik kolesistostomi yüksek riskli hastalarda görülür.
