Tarımın durumu içler acısı

RECEP BAHAR / HABER ANALİZ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Dış Ticaret Verileri baz alınarak hazırlanan TGDF Dijital Veri Paneli'ne göre 2022 yılının ilk 10 ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 20.2 milyar dolar ihracat, 17 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. 2022 yılının ilk 10 ayında sektörün dış ticaret fazlası önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28.2 düşüşle 3 milyar 170 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın ilk 10 ayında ihracat 18 milyar 130 milyon dolar, ithalat ise 13 milyar 470 milyon dolardı. Dış ticaret fazlası 4 milyar 660 milyon dolara ulaşmıştı.
Öte yandan 2022 yılının ilk aylarında dış ticaret fazlası önceki yılın yüzde 50 üzerindeydi. Mart ayında bu oran yüzde 101.5'e ulaştı. Ancak Nisan, Mayıs ve özellikle Haziran aylarındaki yüksek aylık ithalat rakamları ve Mayıs ayında aylık bazda dış ticaret açığı verilmesi, dış ticaret fazlasını aşağıya çekti.

İthalatta Rusya ve Ukrayna önde

Yılın ilk 10 ayında ithalatta ilk sırada yer alan buğdayın (2.6 milyar dolar) en fazla ithal edildiği ilk iki ülke şu anda savaşta olan Rusya (1.9 milyar dolar) ve Ukrayna (0.7 milyar dolar) oldu. Yılın ilk 10 ayındaki buğday ithalatında bu 2 ülkenin payı yüzde 90'ın üzerinde yer aldı. İthalatta 3. sırada yer alan ham ayçiçeği yağında yılın ilk 10 ayında 1.3 milyar dolarlık ithalat yapıldı. Burada da ilk 2 sırada Rusya (760 milyon dolar) ve Ukrayna (540 milyon dolar) yer aldı.


Hayvan yemi ithalatı 5 milyar dolara dayandı

Bu yılın ilk 10 ayında 4.9 milyar dolarlık hayvan yemi, 3 milyar 360 milyon dolarlık bitkisel yağ (ay çiçek yağı, palmiye yağı vesaire), 2 milyar 888 milyon dolarlık buğday ithalatı yapıldı.


İhracatta Irak, ithalatta Rusya önde

2022 yılının ilk 10 ayına ait dış ticaret verileri ülkeler bazında incelendiğinde en çok ihracat yaptığımız 5 ülke Irak (3 milyar 69 milyon dolar), Rusya (1 milyar 343 milyon dolar), Almanya (1 milyar 331 milyon dolar), ABD (1 milyar 183 milyon dolar) ve İtalya (594 milyon dolar) oldu. Ülkelere göre en çok ihraç ettiğimiz ürünler Irak için un, dondurulmuş tavuk eti, domates salçası; Rusya için alabalık, şeftali ve mandalina; Almanya için fındık içi, ambalajlı fındık, kiraz oldu. Ülke bazında ithalat verileri incelendiğinde, 2022 yılının ilk 10 ayında en fazla ithalat yaptığımız ülkeler Rusya (4 milyar 40 milyon dolar), Ukrayna (2 milyar 324 milyon dolar), Brezilya (1 milyar 836 milyon dolar), Malezya (950 milyon dolar, ağırlıklı olarak palmiye yağı) ve ABD (825 milyon dolar) oldu. Oysa geçen yılın ilk 10 ayında Rusya'dan ithalat 2 milyar 861 milyon dolar, Brezilya'dan ithalat 1 milyar 408 milyon dolar, Ukrayna'dan ithalat ise 908 milyon dolardı. İthalatta öne çıkan ürünler Rusya için buğday, ham ayçiçeği yağı ve dane mısır; Ukrayna için ham ayçiçeği yağı, buğday ve dane mısır; Brezilya için soya fasulyesi, kahve ve şeker oldu. Maalesef söz konusu ülkelerden ithalat kalemleri yıllardır değişmiyor!