'Tırnak mantarı'na dikkat!

Daha çok kozmetik bir problem gibi görülen, oysa bulaşıcı bir mantar infeksiyonu olan tırnak mantarı hastalığı (onikomikoz), tedavi edilmediği takdirde, diğer tırnaklara, vücudun diğer bölgelerine ve diğer aile bireylerine bulaşabiliyor. Türkiye'de yaklaşık 4 milyon tırnak mantarı hastası olduğu tahmin ediliyor. Ancak bu hastaların çok büyük bir bölümü hastalığından habersiz.

Tırnak mantarı bulaşıcı

Genellikle ayak parmaklarında rastlanan tırnak mantarı, tırnakların altında çoğalan ve ancak mikroskop ile görülebilecek küçük organizmalar olduğu için erken dönemde farketmek oldukça zordur. Bu organizmalar bütün çevremizde özellikle ayakkabı ve terliklerde, havlularda, bahçede, genel kullanıma açık duşlar, jimnastik salonları, yüzme havuzlarının basamakları gibi ortamlarda bulunurlar. Tüm mantar hastalıkları gibi tırnağın mantar hastalığı da oldukça bulaşıcıdır ve kolaylıkla yayılabilir.

Belirtiler gözardı edilmemeli

Kalınlaşmış, rengi değişmiş, kötü görünümlü ve kokulu, acı veren tırnakların yaklaşık yüzde 50'sinde neden tırnak mantarı olarak açıklanıyor. Kendi kendine iyileşmesi mümkün olmayan bu mantar enfeksiyonu için mutlaka bir doktora muayene olunması gerekiyor.

Kimler risk altında?

Oldukça yaygın bir hastalık olan tırnak mantarının ilerleyen yaşlarda görülme olasılığı daha da artıyor. Yapılan araştırmalara göre, 16-24 yaş grubundakilere oranla 55 yaşın üzerindeki bireylerde tırnak mantarı gelişme olasılığı 3,5 kat daha fazla.

Nasıl bulaşır?

Tırnak mantarı genellikle basit bir yaralanma ile başlar. Örneğin, el ve ayak tırnaklarının kırılması, tırnakların çok kısa kesilmesi, dar ayakkabının tırnağı sıkıştırması gibi durumlarda, yaralanan tırnağa mantar adı verilen organizmaların yerleşmesi daha kolay olur. Tırnak mantarı doğrudan insan teması olmadan da ortak kullanım alanlarından bulaşabilir.

Sıcak ve nemli alanlarda gelişen mantarlar havuzlardaki dezenfekte edilmiş ayak banyolarında bile yaşayabiliyor. Bu nedenle özellikle tatil yaparken havuz başında geçirilen uzun zamanlarda çok dikkatli olmak gerekiyor. El ve ayakları özellikle de parmak aralarını sürekli temiz ve kuru tutmak, sentetik ya da yün çoraplar yerine yüzde 100 pamuklu çorap giymek, sık sık değiştirmek ve yıkamak, ayakkabı, terlik, havlu ve bornozları başkalarına vermemek, ortaklaşa kullanılan duş ve soyunma odalarında çıplak ayakla dolaşmamak gerekiyor.

Tedavisi

Yaklaşık 10 yıl öncesine kadar etkili bir tedavisi bulunmayan tırnak mantarı hastalığında eski ilaçlar, örneğin merhemler ve losyonlar mantarı öldürmüyor sadece üremesini durduruyorlardı. Tırnak mantarı tırnağın altında yerleştiğinden bu ilaçlar çoğunlukla etkisiz kalıyorlardı. Ancak günümüzde ağızdan alınarak kan yoluyla tırnağın altına nüfuz edebilen ve mantarlar üzerinde öldürücü etkisi olan ilaçlarla kesin sonuç alınabiliyor.