Ukrayna-Rusya savaşında NATO üyesi Türkiye'nin izlediği politika Rusya'yı rahatsız ediyor. Rusya, Türkiye'den Ukrayna'ya silah vermemesini resmen talep etti. Bu aşamada Türkiye'nin önünde tarafsız kalmaktan başka seçenek görünmüyor
Ukrayna-Rusya savaşındaki en kritik durumdaki ülke, taraf ülkelerle Karadeniz'de sınırdaş olan Türkiye. Hem NATO üyesi, hem de Rusya'yla ekonomik ilişkileri olan bir Ankara'nın izlediği çizgi Rusya'yı rahatsız ediyor. Bu bağlamda Rusya, Türkiye'den Ukrayna'ya silah vermemesini resmen talep etti
20.08.2024 16:01:00 / Güncelleme: 20.08.2024 17:06:22
Yenal Arman
Yenal Arman
Rusya ile Ukrayna tam 908 gündür savaş halinde. 24 Şubat 2022'de ilk kurşunun atıldığı savaşta Ukrayna, başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin tam desteğini alarak savaşıyor. Ukrayna'ya her türlü silah ve mühimmat desteğini artırarak devam ettiren Batılı ülkeler Kiev'e her geçen ay daha etkili silah sağlıyor. Son olarak NATO ülkeleri aylar süren tartışmaların ardından Ukrayna'ya F-16 sevkiyatına başladı. Ukrayna'ya F-16 veren ilk ülkeler Hollanda ve Danimarka oldu. ABD, Belçika ve Norveç başta olmak üzere NATO üyesi diğer birçok ülke de Ukrayna'ya F-16 savaş uçağı göndereceğini açıkladı. ilk parti F-16 savaş uçaklarının Ukrayna'ya teslim edilmesinden sonra Ukrayna ordusu savaşın başından beri ilk kez Rusya sınırları içerisndeki Kursk Bölgesi'ne operasyon yaparak bir miktar toprağı ele geçirdi. Kiev yönetiminin burada bir tampon bölge kurmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Karadeniz'in kuzeyinde devam eden Ukrayna-Rusya savaşındaki en kritik durumdaki ülke şüphesiz Türkiye. Zira her iki ülkeyle de Karadeniz sınırlarını paylaşan Türkiye, NATO üyesi bir devlet. Bu durum Türkiye'yi zorluyor. Zira NATO ülkeleri Ukrayna'ya sınırsız destek sağlıyor. Aynı zamanda Ukrayna'yı işgalinden ötürü Rusya'ya uygulanan yaptırımlara uyulması için de Türkiye'ye baskı her geçen gün yoğunlaşıyor. Bir taraftan çoğu NATO'daki ortakları Batılı ülkeler tarafından baskı altında tutulan ülkemiz, Karadeniz'deki kıyıdaş ülke Rusya tarafından da sıkıştırılıyor. Bu bağlamda Ukrayna savaşında Türkiye'nin köşeye sıkışmış bir durumu var. Krizde izlediği politikayla NATO'daki müttefik ülkeleri memnun edemeyen Ankara, vazgeçilmesi neredeyse imkansız ticari ilişkileri olan Rusya'yı da memnun edemiyor.
Böyle bir konjonktürde Rusya'dan Türkiye'ye kritik bir uyarı geldi. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin'in, Türkiye'nin Rusya Büyükelçisi Tanju Bilgiç ile yaptığı görüşmede, "Kiev'e Batı silahlarının pompalanmasının kabul edilemezliği konusundaki tutumunu vurguladığı" bildirildi. Rusya Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, "Türkiye Cumhuriyeti'ne, kolektif Batı ülkelerinin bu tür yıkıcı politikalarına katılmayı reddetme çağrısı yapıldı. Rusya ile Türkiye arasındaki yapıcı ilişkilerin daha da geliştirilmesine yönelik karşılıklı kararlılık teyit edildi" denildi. Haberi, "Dışişleri Bakanlığı Türkiye'den Ukrayna'ya silah sağlamamasını istedi" başlığıyla duyuran Rusya merkezli haber ajansları, bu yılın Şubat ayında Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Aleksey Yerhov'un yaptığı açıklamada, "Ankara'nın Ukrayna'ya silah tedarikinin devam ettiğini ve listenin genişlediğini" söylediğini hatırlattı. Ayrıca, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın bir yetkilisinin 27 Mayıs'ta verdiği demeçte, "Ankara'nın Kiev'e silah ve teçhizat tedarikinin Türkiye'nin ateşkesi sağlama niyetleriyle çeliştiğini ve arabuluculuk rolüyle uyumlu olmadığını" söylediğini kaydedildi.
Rusya'nın Ankara'ya uyarısı savaş kızıştıkça Moskova'nın daha da agresifleşebileceğinin gösteriyor. Bu durum Türkiye'nin Ukrayna savaşında izlediği politikanın yeniden gösden geçirilmesi gerektiğini de gözler önüne seriyor. Zira Türkiye ne olursa olsun Rusya'yla karşı karşıya gelmemesi gerekli. Başta doğalgaz enerjisi olmak üzere ekonomik olarak birçok alanda Rusya'ya bağımlı bir ekonomiye sahip olan Türkiye'nin NATO ve ABD istiyor diye Rusya'nın uyarılarına kulak tıkaması, Rusya'yı elindeki kozları Türkiye'ye karşı kullanmaya itebilir. Bu yüzden uzmanlara göre Türkiye, bir an önce Ukrayna savaşında tarafsız olduğunu tüm tatraflara deklere etmesi gerekiyor. Aynı zamanda her iki ülkeye de silah ve mühimmat satışının yapılmayacağı da açıklanmalı. Uzmanlara göre ancak böyle bir tarafsızlık politikası Türkiye'yi bu krizden en az zararla sıymılmasını sağlayabilir.
Türkiye iki arada bir derede...
Karadeniz'in kuzeyinde devam eden Ukrayna-Rusya savaşındaki en kritik durumdaki ülke şüphesiz Türkiye. Zira her iki ülkeyle de Karadeniz sınırlarını paylaşan Türkiye, NATO üyesi bir devlet. Bu durum Türkiye'yi zorluyor. Zira NATO ülkeleri Ukrayna'ya sınırsız destek sağlıyor. Aynı zamanda Ukrayna'yı işgalinden ötürü Rusya'ya uygulanan yaptırımlara uyulması için de Türkiye'ye baskı her geçen gün yoğunlaşıyor. Bir taraftan çoğu NATO'daki ortakları Batılı ülkeler tarafından baskı altında tutulan ülkemiz, Karadeniz'deki kıyıdaş ülke Rusya tarafından da sıkıştırılıyor. Bu bağlamda Ukrayna savaşında Türkiye'nin köşeye sıkışmış bir durumu var. Krizde izlediği politikayla NATO'daki müttefik ülkeleri memnun edemeyen Ankara, vazgeçilmesi neredeyse imkansız ticari ilişkileri olan Rusya'yı da memnun edemiyor.
Ankara'ya kritik bir uyarı
Böyle bir konjonktürde Rusya'dan Türkiye'ye kritik bir uyarı geldi. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin'in, Türkiye'nin Rusya Büyükelçisi Tanju Bilgiç ile yaptığı görüşmede, "Kiev'e Batı silahlarının pompalanmasının kabul edilemezliği konusundaki tutumunu vurguladığı" bildirildi. Rusya Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, "Türkiye Cumhuriyeti'ne, kolektif Batı ülkelerinin bu tür yıkıcı politikalarına katılmayı reddetme çağrısı yapıldı. Rusya ile Türkiye arasındaki yapıcı ilişkilerin daha da geliştirilmesine yönelik karşılıklı kararlılık teyit edildi" denildi. Haberi, "Dışişleri Bakanlığı Türkiye'den Ukrayna'ya silah sağlamamasını istedi" başlığıyla duyuran Rusya merkezli haber ajansları, bu yılın Şubat ayında Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Aleksey Yerhov'un yaptığı açıklamada, "Ankara'nın Ukrayna'ya silah tedarikinin devam ettiğini ve listenin genişlediğini" söylediğini hatırlattı. Ayrıca, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın bir yetkilisinin 27 Mayıs'ta verdiği demeçte, "Ankara'nın Kiev'e silah ve teçhizat tedarikinin Türkiye'nin ateşkesi sağlama niyetleriyle çeliştiğini ve arabuluculuk rolüyle uyumlu olmadığını" söylediğini kaydedildi.
Türkiye ne yapmalı?
Rusya'nın Ankara'ya uyarısı savaş kızıştıkça Moskova'nın daha da agresifleşebileceğinin gösteriyor. Bu durum Türkiye'nin Ukrayna savaşında izlediği politikanın yeniden gösden geçirilmesi gerektiğini de gözler önüne seriyor. Zira Türkiye ne olursa olsun Rusya'yla karşı karşıya gelmemesi gerekli. Başta doğalgaz enerjisi olmak üzere ekonomik olarak birçok alanda Rusya'ya bağımlı bir ekonomiye sahip olan Türkiye'nin NATO ve ABD istiyor diye Rusya'nın uyarılarına kulak tıkaması, Rusya'yı elindeki kozları Türkiye'ye karşı kullanmaya itebilir. Bu yüzden uzmanlara göre Türkiye, bir an önce Ukrayna savaşında tarafsız olduğunu tüm tatraflara deklere etmesi gerekiyor. Aynı zamanda her iki ülkeye de silah ve mühimmat satışının yapılmayacağı da açıklanmalı. Uzmanlara göre ancak böyle bir tarafsızlık politikası Türkiye'yi bu krizden en az zararla sıymılmasını sağlayabilir.
