ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde büyük bir zafer kazanan Demokratlar, Kongre'de çoğunluğu ele geçirmelerinin ardından Başkan Donald Trump ve ailesinin ticari faaliyetlerine yönelik soruşturma hazırlıklarına başladı.

NYT'nin haberine göre, yeni Kongre'nin göreve başlamasıyla birlikte Demokratlar, soruşturma açma, kamuya açık oturumlar düzenleme, belge talep etme ve ilgili kişileri ifade vermeye çağırmak için mahkeme celbi çıkarma yetkisine sahip olacak.

Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi'nin başkanlığını üstlenmesi beklenen Kaliforniyalı Demokrat Robert Garcia, seçim sonuçlarının ardından Beyaz Saray yetkililerine ve Trump'ın yakın çevresine seslenerek, "Avukatlarınızı hazırlayın" uyarısında bulunmuştu.

Garcia, çarşamba günü yaptığı açıklamada, sözlerinin özellikle Beyaz Saray'da görev yaparken yolsuzluğa karıştığını ve kişisel servet elde ettiğini öne sürdüğü kişileri hedef aldığını belirtti. Trump ailesini suç örgütü olarak nitelendiren Garcia, ailenin mali faaliyetlerinin soruşturmalarda öncelikli hedef olacağını söyledi.

Demokratların Kongre'de çoğunluğu ele geçirmesi, soruşturmaların mutlaka sonuç vereceği anlamına gelmediği ifade edilirken, Trump'ın iş ortaklarının ve müttefiklerinin bazı belge ve ifade taleplerine mahkemede itiraz etmesinin sürecin uzamasına yol açabileceği de belirtiliyor.

NYT'nin makalesinde Trump ailesinin yürüttüğü ticari faaliyetlerin herhangi bir yasayı ihlal ettiğine ilişkin şu ana kadar kesin bir bulgu bulunmamasının da soruşturmaların ilerleyen aşamalarda başkana yönelik olası bir azil sürecine dönüşmesini de zorlaştırabileceği ifade ediliyor.

Seçmenlerin gündeminde yolsuzluk vardı
Associated Press'in (AP) sandık çıkış anketine göre, hükümetteki yolsuzluk iddiaları seçimlerde birçok seçmen açısından belirleyici konular arasında yer aldı. Ankete katılan seçmenlerin yaklaşık yüzde 70'i, Kongre'nin başkanlık makamının yetkilerini denetlemek ve sınırlandırmak konusunda yeterince çaba göstermediğini belirtti.

Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde Denetim ve Yargı komiteleri aracılığıyla soruşturmaları yürütecek. Senato'da ise İç Güvenlik ve Hükümet İşleri Komitesi'nin başkanlığını üstlenmesi beklenen New Hampshire Senatörü Maggie Hassan'ın benzer incelemeler başlatması öngörülüyor.

Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi'nin başına geçmesi beklenen Marylandli Demokrat Jamie Raskin, kamu kaynaklarının kötüye kullanılmasına ve siyasi nüfuz karşılığında ekonomik çıkar sağlandığı iddialarına öncelik vereceklerini açıkladı.

1,4 milyar dolarlık kripto para geliri incelenecek
Demokratların öncelikli soruşturma başlıklarından birini Trump ailesinin kripto para yatırımları oluşturuyor.

Trump'ın ikinci başkanlık döneminde ailesinin kripto para faaliyetlerinden elde ettiği gelir önemli ölçüde arttı. Söz konusu girişimlerin yalnızca geçen yıl en az 1,4 milyar dolar gelir sağladığı belirtiliyor.

Soruşturmaların merkezinde, Trump ailesinin başlıca kripto para şirketi World Liberty Financial'ın bulunması bekleniyor. Geçen yıl Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile bağlantılı bir yatırım şirketinin World Liberty Financial'dan büyük miktarda hisse satın alması dikkat çekmişti.

Bu yatırımın yaklaşık dört ay ardından BAE yönetimi, bazı ulusal güvenlik yetkililerinin itirazlarına rağmen Trump yönetimiyle gelişmiş bilgisayar çiplerinin ihracatına yönelik bir anlaşmaya vardı. Demokratlar, yatırım ile söz konusu anlaşma arasında herhangi bir çıkar ilişkisi bulunup bulunmadığını araştırmayı planlıyor.

Trump'ın kendi adını taşıyan $TRUMP adlı kripto para biriminin satışından da yüz milyonlarca dolar gelir elde ettiği belirtiliyor. World Liberty Financial'ın dijital varlık satışlarında ise yabancı kuruluşların ve Trump yönetiminden çeşitli talepleri bulunan şirketlerin alıcılar arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Donald Trump Jr.'ın Rus iş insanıyla bağlantıları araştırılacak
Trump'ın büyük oğlu Donald Trump Jr.'ın ticari faaliyetleri de Demokratların öncelikli soruşturma konuları arasında bulunuyor.

Donald Trump Jr.'ın bu yıl Bahamalar'da düzenlenen düğün sonrası kutlamalarının yüz binlerce dolarlık masrafının, Kremlin ile bağlantıları olduğu belirtilen Rus iş insanı Umar Kremlev tarafından karşılanması tepki çekmişti.

Başkan Trump, oğlunun söz konusu parayı Kremlev'e geri ödediğini açıklamıştı. Ancak Robert Garcia, konunun yine de soruşturulacağını belirtti. Demokratlar ayrıca Donald Trump Jr.'ın üst düzey ortaklarından biri olduğu 1789 Capital adlı girişim sermayesi şirketini de incelemeye hazırlanıyor.

Şirketin yatırım yaptığı bazı kuruluşların kamu kaynaklarından finansman sağladığı, bazılarının ise Trump yönetiminin politikalarından ekonomik fayda elde ettiği belirtiliyor.

Donald Trump Jr.'ın sözcüsü ise yaptığı açıklamada, Trump Jr.'ın herhangi bir kamu görevi bulunmayan özel bir vatandaş olduğunu ve hiçbir yasayı ihlal etmediğini savundu. Sözcü, Trump Jr.'ın kişisel ticari çıkarları için hükümet politikalarını veya resmi kararları etkilemeye çalışmadığını, yasal yatırım ve iş fırsatlarını değerlendirme hakkına sahip olduğunu belirtti.

Jared Kushner'ın diplomatik rolü gündemde
Trump'ın damadı Jared Kushner da Demokratların incelemeyi planladığı isimler arasında yer alıyor.

Kushner, yönetimde resmi bir görevi bulunmamasına rağmen ABD'nin İran'la yürüttüğü savaşın sona erdirilmesi ve Rusya-Ukrayna savaşının çözümüne yönelik diplomatik müzakerelerde önemli bir rol üstlendi. Demokratlar, Kushner'ın özel sermaye şirketi Affinity Partners'ın söz konusu çatışmalarda çıkarları bulunan yabancı ülkelerden yatırım almasının çıkar çatışmasına yol açabileceğini öne sürüyor.

Jamie Raskin, bu gerekçeyle Kushner'ın müzakerelerdeki görevinden çekilmesi gerektiğini savunmuştu. Kushner'ın avukatı Chad Mizelle ise siyasi tartışmalar bir kenara bırakıldığında, Kushner veya Affinity Partners'ın ihlal ettiği somut bir hukuki ya da etik kuralın bugüne kadar ortaya konulmadığını açıkladı.

Trump ailesinin yurt dışı gayrimenkul anlaşmaları
Demokratların gündemindeki bir diğer konu, Trump ailesinin gayrimenkul şirketi Trump Organization'ın yabancı ülkelerle yürüttüğü ticari faaliyetler.

Trump'ın ilk başkanlık döneminde şirket yeni yabancı yatırım anlaşmaları yapmaktan kaçınacağını taahhüt etmişti. Ancak ikinci döneminde benzer kısıtlamalar uygulanmadı. Bunun sonucunda Trump Organization, Katar ve Suudi Arabistan dahil çeşitli ülkelerde yeni gayrimenkul projeleri açıkladı. Şirket, bu projelerde Trump markasının kullanılmasına izin vererek gelir elde ediyor.

Söz konusu anlaşmaların ABD dış politikasıyla bağlantılı olduğuna ilişkin henüz herhangi bir bulgu bulunmazken, gayrimenkul projelerinin Trump'ın geçen yıl elde ettiği toplam gelir içindeki payının görece düşük olması nedeniyle bu faaliyetlerin diğer başlıklara kıyasla daha sınırlı incelenebileceği değerlendiriliyor.

Trump'ın 3 bin 600'ü aşkın borsa işlemi incelenecek
Başkan Trump'ın yatırım hesaplarından gerçekleştirilen hisse senedi işlemleri de soruşturma başlıkları arasında yer alıyor.

Yılın ilk üç ayında Trump'a ait yatırım hesaplarında 3 bin 600'den fazla alım satım işlemi gerçekleştirildiği, bunlardan bazılarının zamanlamasının dikkat çektiği belirtiliyor.

Şubat ayında Trump'ın yatırım hesabından teknoloji şirketi Dell'in 1 milyon doların üzerinde hisse senedi satın alındı. Bu işlemden dokuz gün sonra Trump, Georgia'daki bir etkinlikte Dell şirketini ve kurucusu Michael Dell'i övdü. Daha sonra ABD Savunma Bakanlığı, Dell ile 9,7 milyar dolarlık bir sözleşme yapıldığını duyurdu.

Ancak söz konusu sözleşmenin Trump'ın şirketteki yatırımıyla bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt bulunmuyor. Ayrıca bu yatırım, başkanın toplam portföyünün küçük bir bölümünü oluşturuyor.

Trump Organization ise başkanın ve ailesinin hisse senedi alım satım işlemlerini yönlendirme yetkisine sahip olmadığını, bütün işlemlerin bağımsız aracı kurumlar tarafından yürütüldüğünü açıkladı. Buna rağmen Demokrat Senatör Elizabeth Warren, söz konusu işlemlerin araştırılması gerektiğini daha önce dile getirmişti.

Trump'a sağlanan vergi denetimi muafiyeti araştırılacak
NYT'de yer alan makaleye göre Demokratların incelemeyi planladığı bir başka konu ise ABD Gelir İdaresi'nin (IRS) Trump ve ailesine yönelik vergi denetimlerinin durdurulması.

Bu yıl ilkbaharda dönemin Adalet Bakanı Vekili Todd Blanche, IRS'ye Trump, iki oğlu ve aile şirketleri hakkında devam eden vergi incelemelerini durdurma talimatı verdi. Blanche'ın kararı, Trump ailesinin o tarihe kadar sunmuş olduğu vergi beyannameleri hakkında yeni denetimler başlatılmasını da engelledi.

ABD'de görevdeki başkanların vergi beyannamelerinin her yıl denetlenmesi, uzun yıllardır uygulanan bir gelenek olarak biliniyor. Bu uygulamayla başkanın da diğer vatandaşlar gibi vergi yasalarına tabi olduğu vurgulanıyor.

Demokratların, Trump'ın vergi beyannamelerinin sızdırılması nedeniyle IRS'ye dava açmasının ardından verilen bu kararın hukuki dayanağını ve hangi koşullarda alındığını araştırması bekleniyor.

Beyaz Saray bağışları ve Epstein dosyası da masada
NYT'nin haberine göre Demokratlar, soruşturmaları yalnızca Trump ailesinin ticari faaliyetleriyle sınırlandırmayı planlamıyor.

Robert Garcia, Beyaz Saray'da inşa edilen balo salonu gibi projelere bağış yapan şirketlerin, bu katkıları karşılığında hükümet kararlarından veya kamu ihalelerinden avantaj sağlayıp sağlamadıklarını incelemek istediğini açıkladı. Garcia'nın gündemindeki bir diğer konunun ise 2019 yılında cezaevinde ölen Jeffrey Epstein hakkındaki federal soruşturmanın yürütülme biçimi olduğu ifade edildi.

Demokratlar, Epstein dosyalarının kamuoyuna açıklanması sürecini ve Epstein'ın Trump ile olası bağlantılarını araştırmayı planlıyor. Garcia, dosyaların yayımlanmasını denetleyen Todd Blanche'ın Kongre'de ifade vermeye çağrılması için mahkeme celbi çıkarılmasını talep etmişti. Cumhuriyetçiler ise bu girişime karşı çıkmıştı.

Jamie Raskin de Trump yönetimi çevresinde ortaya çıktığını öne sürdüğü, başkanlık affı elde etmek isteyen kişilerden yüksek ücretler alınmasına dayanan faaliyetleri araştıracağını duyurdu.

Kamu ihaleleri ve göçmenlik operasyonları incelenecek
Senatör Maggie Hassan ise Trump yönetiminin ihale açmadan, doğrudan başkanın bağışçılarına ve siyasi müttefiklerine verdiği kamu sözleşmelerini incelemeyi planlıyor.

Özellikle eski İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem döneminde sınır dışı operasyonlarında kullanılacak uçaklar için onaylanan yüksek tutarlı bir sözleşme tartışma konusu olmuştu. Demokratların bu tür anlaşmaların hangi koşullarda yapıldığını ve siyasi bağlantıların karar süreçlerinde etkili olup olmadığını araştırması bekleniyor.

Temsilciler Meclisi ve Senato'daki Demokratlar ayrıca federal göçmenlik görevlilerinin müdahaleleri sırasında hayatını kaybeden Amerikalılarla ilgili soruşturma yürütmeyi hedefliyor. Bu kapsamda yılın başında Minneapolis'te meydana gelen ve iki kişinin vurularak öldürülmesiyle sonuçlanan olaylar da incelenecek.

İran savaşı ve Savunma Bakanı Hegseth de gündemde
Demokratlar, Trump yönetiminin İran'a karşı yürüttüğü savaşı da Kongre denetiminin başlıca konularından biri haline getirmeyi amaçladıklarını duyurdu. Bu çerçevede, hakkında halihazırda azil girişimi bulunan Savunma Bakanı Pete Hegseth'in kararlarının ve faaliyetlerinin araştırılması planlanıyor.

Bununla birlikte Demokrat Parti yönetimi, Trump'ın görevden alınmasına yönelik yeni bir azil süreci başlatılması konusunda henüz kesin bir tutum ortaya koymadı. Parti içindeki birçok isim, Trump'ın ilk başkanlık döneminde gerçekleştirilen iki azil girişiminin de başkanın görevden alınmasıyla sonuçlanmadığını hatırlatarak yeni bir sürece temkinli yaklaşıyor.

NYT'ye göre Demokratların önceliğinin, yeni Kongre'nin göreve başlamasının ardından elde edecekleri denetim yetkilerini kullanarak Trump yönetiminin mali faaliyetleri, kamu ihaleleri ve olası çıkar çatışmalarını ayrıntılı biçimde incelemek olması bekleniyor.