Akıllı telefonlara vergide otomobil muamelesi

AHMET SAFA TERZİ / İSTANBUL
Bilgi ve iletişim çağında cep telefonu ile internet, bireylerin kişisel ihtiyaç listelerinin üst sıralarında yer alıyor. Türkiye'de giderek büyüyen ve neredeyse her cebe giren akıllı telefon pazarı, satış rakamları nedeniyle sık sık tartışma konusu oluyor. Vergi danışmanlık şirketi KPMG Türkiye, akıllı telefonlardaki vergi yükünü analiz etti. Buna göre tüketici, 1000 TL'lik telefon için bayi kârı hariç 1563.5 TL ödüyor. KPMG'nin verdiği bilgiye göre Türkiye'de cep telefonu piyasasının serüveni şöyle: 
- Resmi istatistiklere göre 1993 yılında Türkiye'de hiç 'cep telefonu abonesi' yoktu. 1994'te 81 bin olan cep telefonu abonesi sayısı, 2000'de 15 milyona, 2010'da 61.8 milyona ve 2016 Haziran sonunda da 73.6 milyona ulaştı. Artış rakamları bizlere cep telefonu piyasasının büyüme trendi konusunda ciddi bir fikir veriyor. 
- İnternet aboneliği konusunda da benzer bir tablo var. 1997'de ülkemizde hiç internet abonesi yokken; abone sayısı 2000'de 1.6 milyon, 2010'da 14.4 milyon ve 2016 Haziran sonunda ise 55.3 milyona ulaştı. 
- Bilgi toplumu olma hedefinde gelişmiş ülkelerle aynı ligde olmasak da hem internetin ülke üzerinde penetrasyonunu arttırmak hem de akıllı cep telefonlarını yaygınlaştırmak için izlenecek stratejiler önem kazanıyor. Elbette bu stratejiler tartışılırken hem internet hizmeti hem de akıllı telefonlar üzerinden alınan vergiler önem kazanıyor.
- Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetinin yüzde 5 Özel İletişim Vergisi'ne (ÖİV) tabi. 
- Cep telefonlarında ise farklı bir mali yükümlülük tablosu var. Buna göre 1000 liralık cebin 563.5 lirası vergi. Satın alınan herhangi bir cep telefonu üzerinden TRT Bandrolü, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) alınıyor. Oranlar şöyle: Yüzde 6 TRT Bandrolü, yüzde 25 ÖTV, yüzde 18 KDV. TRT bandrolü önce ÖTV'nin sonra da ÖTV ile birlikte KDV'nin matrahına giriyor. 
Verginin vergisinin vergisi!

Çıplak fiyatı 1000 TL olan bir akıllı telefon üzerindeki vergi ve mali yükümlülükler şöyle:
TRT bandrolü için ilk aşamada sadece 60 TL ödeniyor. Ancak bandrol ücreti için ayrıca 28.5 TL ÖTV ve KDV ödeniyor.
 Yani verginin vergisinin vergisi alınıyor! Çünkü TRT bandrolü önce ÖTV'nin; sonra da ÖTV ile birlikte KDV'nin matrahına da giriyor. TRT bandrolü özetle çıplak fiyatı 1000 TL olan bir telefonda 563.5 TL'lik mali yükün içinde toplamda 88.5 TL'ye yer tutuyor.
Yurtdışından almak daha cazip

TRT bandrolü, ÖTV, KDV'ler özellikle Samsung Galaxy serisi ile iPhone gibi pahalı telefonların fiyatını artırıyor. Yüksek vergiler, Türkiye'yi dünyada akıllı telefonların en pahalı satıldığı ülkelerden biri haline getiriyor. Yüksek vergileri aşmanın bir yolu yurtdışından telefon satın almak? Devletimiz, pasaport sahiplerine iki yılda bir yurtdışından telefon satın alma imkânı sağlıyor. Alınan telefonu e-devlet üzerinden yaklaşık 138 TL vergi ödeyerek üzerinize kaydedebiliyorsunuz. Bu işlemi yurtdışından dönüşten 3 ay içinde yapmak gerekiyor. Bir örnekle açıklarsak Türkiye'de henüz satışa sunulmayan "Apple iPhone 7 Plus 32 GB" bir telefon Hollanda'da 909 Euro'ya satılıyor. 
Bu telefonu yetkili satıcıdan alırsanız dönüşte havalimanında yaklaşık 92 Euro vergi iadesi alırsınız ve telefonunuzu 817 Euro'ya (yaklaşık 2 bin 712 TL) mal edersiniz. Vergi iadesi alabilmek için satıcıya bunu belirtin! Buna telefonu Türkiye'de açtırmak için e-devlet üzerinden kredi kartıyla 138 TL (2 TL de banka alıyor) ödediğinizde toplam maliyet mevcut kurla 2 bin 852 TL olarak karşınıza çıkıyor. Yukarıda bahsi geçen telefonun Türkiye'deki muhtemel satış fiyatı en az 4099 TL olacaktır. Bu durumda 1247 TL cebinizde kalır.