Kalbî hastalıklarımız

Bugüne kadarki tecrübelerimize göre insanların çoğu iyilikler yapmaya eğilimlidir. Ancak insanların iyilik yapmalarını engelleyen hatta kötülüğe yaklaştıran kibir, riya, ucub (kendini beğenme), haset, gıybet, öfke gibi kalbi hastalıkları vardır. Kendimizde böyle hastalıkları teşhis etmemiz, onları gönlümüzden söküp atmanın başlangıcıdır denebilir.Seyr-ü süluk etmek yani ruhu gerçek safiyetine ulaştırmak için insanın kendi derununa yolculuk yapması bu gibi kalbî hastalıkların teşhisi ve tedavisi için gereklidir. Yine tasavvuftaki ihvan kardeşliği dediğimiz bağ, kalbî hastalıkları fark etme, kardeşine ayna olma, kendini kardeşinde seyretme gibi halleri sağlar.Salik yani seyreden kişi yeterince anlayışlı ve kavrayışlı ise kendinde var olan bir kalbî hastalığı kardeşinde teşhis ettiğini fark edebilir."Kem söz sahibine aittir" diye güzel bir söz vardır. Yeterli içgörüye sahip olan salik her türden hastalığın kendinde olabileceğini bilir. Bu nedenle her zaman uyanık olmaya, ne düşündüğünü, ne dediğini, ne yaptığını tahlil etmeye gayret sarfeder.Tasavvuf ehli aynı zamanda sükut ehli bir insandır. Gerekmediği halde sarfedilen sözler sonraları büyük pişmanlıklar getirebilir.Salik bazen bütün kalbî hastalıkları kendinde teşhis edebilir, aldığımız duyumlara göre bu hal de seyr-i sülukda bir aşamadır. Salik endişeye kapılmamalı, bu halde de virdine devam etmeli, seyrin gerektirdiği teslimiyet, mahviyet ve hizmet gibi halleri de yaşamaya devam etmelidir.Bir kalbî hastalığı teşhis etmek onu yenmenin ilk aşaması olabilir. Ancak tasavvuf büyükleri kalbî hastalıkları yenmenin çok zor olduğunu belirtirler. Hatta derler ki kalpteki kibri söküp atmak, iğne ile bir dağı delmek kadar zordur. Hele riya ve nifaktan kurtulmak ona keza?Kalbî hastalıkları yenebilmek için kamil insanlarla birlikte olmalı, onların sözlerini paha biçilmez cevher bilmelidir. Zikirlerin efdali olan "La ilahe ilallah" lafzı, nefs-i emmare'yi, "Allah" lafzı ise nefs-i levvameyi aşmak için çokça zikredilmesi gereken lafızlardır.