logo
16 KASIM 2026

Kapitalizmde devlet 3: Amaca ulaşmak için her araç yasaldır

Makyavel’in IL Principe isimli eserindeki bazı genel kurallar şunlardır:

07.07.2026 00:56:00
Haber Merkezi
 
Kapitalizmde devlet 3: Amaca ulaşmak için her araç yasaldır
Kapitalizmde devlet 3: Amaca ulaşmak için her araç yasaldır
Makyavel'in IL Principe isimli eserindeki bazı genel kurallar şunlardır:

– Amaca ulaşmak için her araç yasaldır.

– Kötülükleri birden yap çabuk unutulsun; iyilikleri azar azar yap, vatandaşlar sana bağlı kalsın.

– Vatandaşları kendine muhtaç et.

– Seçilinceye kadar cömert, seçildikten sonra cimri ol.

– İnsanlara merhametli, dindar, bilge, doğru ve adil gözük ki, halk seni zaten uzaktan tanıyamaz; senin gerçek yüzünü az bir kesim anlar. Onlar da çoğunluk arasında seslerini duyuramaz.

– Verdiğin sözün sana zararı varsa tutma.

– İktidara gelmek için kurnaz ol.

– İnsanlar senden korksun.

İşte bu ve benzeri görüşler, üzerine oturan kapitalist devlet anlayışı, bugün de Makyavelist sıfatları fazlası ile korumaktadır.







Kapitalist anlayışta, Fukuyama'nın Tarihin Sonu teorisi, aslında Yeni Dünya Düzeni'nin de başlangıcıdır. Çünkü ABD Başkanı G. W. Bush'un Körfez Savaşı sırasında dile getirdiği yeni dünya düzeni, "insan hakları ve piyasa–pazar ekonomisi" olarak ifade edilebilecek devlet ve ekonomi anlayışlarını bundan sonra silah zoruyla tüm dünyaya kabul ettireceğinin ilk sinyalleriydi.  

Bu düzene yönelik tepkiler nedeniyle, hiçbir devlet yetkilisinin kapitalizm dememesi de ayrıca dikkat çekicidir. Bundan sonra ideoloji olarak kapitalizmden değil, dünya halklarına tek süper güç olarak kalan ABD tarafından zorla dayatılan demokrasi ve insan haklarından bahsedilecektir.

Körfez Savaşı sonrasında Somali, Bosna ve Kosova müdahaleleri ile devam eden "yeni düzen", 11 Eylül saldırılarının arkasından Afganistan ve Irak'ta sürmüş; silah zoruyla demokratikleştirme çalışmaları BOP adı altında tüm dünyada meşruiyet zemini aramaya çalışmaktadır.

BOP ve Ilımlı İslam projeleri ile 22 İslam devletinin sınırlarını, sistemlerini ve hatta inançlarını kendi koyduğu kurallara göre değiştireceğini ilan eden ABD yaklaşımı, Batının 21. Yüzyılda adına açıkça "kapitalizm" demediği sisteminin demokrasi anlayışının vahşice hayata geçirilmesidir.







Bush'un binlerce masum Iraklıyı katlettiği saldırı için, Irak savaşına yol açan kitle imha silahları istihbaratının büyük ölçüde yanlış çıktığını itirafı, Batının sırf kendi menfaatleri için binlerce insanı katletmekten çekinmeyen devlet politikasıdır. Bu itirafa rağmen Irak'tan çekilmeyeceklerini söyleyen Bush, "Dünyaya ABD'nin sözünü tutamadığı mesajını veririz, bölgedeki diktatörler bize gülerler..." diyebilmektedir.  

BOP örneğinde gördüğümüz gibi demokrasi uygulamalarının asıl amacı devletlerin parçalanarak küçültülmesidir.

Küreselleşen dünyada sınırların kalkmasından bahsedenler, artık büyük ve güçlü devletlere değil, küçük devletlere ihtiyaç olduğundan bahsetmektedirler. Bunun uygulanmasında yürürlükteki sitemin bazı kuralları veya işleyişiyle ilgili konular, söz konusu küresel talepler doğrultusunda bizzat devlet eliyle değiştirilmektedir.

Devlet mekanizmasının faydasını, gelişmiş ülkeler, çokuluslu şirketler ve AB gibi geniş ölçülü kuruluşlar görürler. Kuralları koyanlar, ülkelere ve devletlere kaidenin bozulmaması için demokratik rejimleri en geniş ölçüde yerleştirmek, insan haklarına yaygın biçimde uyulması ve serbest piyasa ekonomisinin piyasalarda uygulanmasını şart koşarlar.







IMF, Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler gibi kuruluşların gelişmekte olan ülkelerden kalkınma adına istediklerine baktığımızda bu hakikat açıkça görülecektir.

Zorla kabule dayanan bu sistemde, devleti var eden vatandaşların hak ve menfaatleri diye bir düşünce tarzına rastlamak mümkün değildir. Küresel mantığa göre devlet denilince, sistemin ve hedef aldığı kesimin devamıdır önemli olan...

Batı felsefesinin önde gelen düşünürü Platon, Devlet isimli eserinde, adaleti şöyle tarif etmiştir: "Adalet, güçlünün işine gelendir. Sonuna kadar varan bir adaletsizlik, hür adama adaletten daha çok yakışır."







16. yüzyılda Thomas More, Ütopya adlı eserinde Batı medeniyetinin hayalindeki devleti yazmıştır. Her şeyin maddeye dayalı olduğu bu devlette, 54 büyük şehri bulunan hilal biçimindeki bir adadan, evlerden, çiftliklerden, zirai alanlardan ve çalışan insanlardan bahsetmektedir.

Çalışma saatleri, şehirlerdeki ev sayıları, aile bireylerinin sayısı vb. her şeyin matematiksel rakamlara bağlandığı bu devlette, duyguya ve inanca yer yoktur. Yönetim sistemlerine baktığımızda aynı maddeci anlayışın devamı olarak kurallar oluşturulduğunu görmekteyiz. Liberal ve kapitalist anlayışlarda devlet, genel manada, sermayeyi elinde bulunduran zümrenin haklarını koruyan bir misyon üstlenmiştir.

"Zira kapitalizm, tarihsel olarak özel mülkiyet ve yarışma mekanizmalarından geçen bir zenginleşme tekniğidir" 

Bu yönüyle kapitalizm, doğal seleksiyon fikrine, yani güçlünün hayatta kalacağı, zayıfların ise ezilip yok olacağı fikrine dayanan Darvinizm'in iktisadi ve siyasi yansımasıdır. Kapitalizm sermaye egemenliğine dayanır. Özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra ve 20. yüzyılın içerisinde serbest piyasa ekonomisi yoluyla, faiz başta olmak üzere başka bir takım yöntemlerle sermayenin tekelleşmesinin önünü açan kapitalizm, fertler arasında ciddi bir gelir dengesizliğine sebep olmuştur.







Bugün, ABD ve AB ülkelerinde mutlu küçük azınlıklara karşın, yoksul ve mutsuz insan kitlelerinin varlığı bu uygulamanın neticesidir. Böyle bir ortamda devlet, sadece sermaye sahiplerinin hâmisi konumundadır. Oysa devletin fonksiyonu, sermayenin belli ellerde birikiminin önünü açmak değil, toplumun bütün birey ve sınıflarının mevcut imkânlardan adaletli bir biçimde yararlanmasını sağlamaktır.

Ancak kapitalizmde;

– Faiz yoluyla tekelleşen sermaye, zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapmıştır. Kapitalizmin hakim olduğu toplumda kimse bu labirenti aşamaz.

– Bu uygulamanın sosyal bir yansıması olarak, söz konusu toplumlarda tabana inildikçe refah seviyesi düşer. İnsanlar eğitim hakkını, yönetime katılma, seçme, seçilme hakkını zengin sınıflarınki gibi kullanamaz. Sağlık vb. gibi en temel hizmetlerden olması gerektiği gibi yararlanamaz.

– Kapitalist toplumda para stoklanmıştır. Piyasalarda elden ele dolaşmaz. İşçi hakları, sendika hakları vs. sık sık gündem edilse bile bir işçi hiçbir zaman işçi olmaktan kurtulamaz.

Sosyal Devlet projemizde ise, bunun tam tersi olarak, en alt kademedeki bir işçinin dahi, çalışkanlığı ve kabiliyeti nispetinde bir işveren olması mümkündür. Çünkü para, faiz yoluyla stoklanmayacak, piyasalarda dolaşacak, herkese proje mukabili kredi imkanı tanınacaktır. Zira, Sosyal Devletin en önemli görevlerinden biri budur." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)

Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi

Tekirdağ'ın Hayrabolu ilçesinde etkili olan şiddetli rüzgar, günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Kuvvetli rüzgar sebebiyle ilçenin bazı noktalarında ağaçlar devrilirken, yetkililer vatandaşları dikkatli ve tedbirli olmaları konusunda uyardı

13.11.2026 14:12:00
İHA
 
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Hayrabolu'da etkisini artıran kuvvetli rüzgar, ilçede çeşitli olumsuzluklara sebep oldu. Zaman zaman şiddetini artıran rüzgar nedeniyle bazı bölgelerde ağaçlar devrilirken, yaşanan olaylar vatandaşlarda tedirginliğe yol açtı.






Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Marmara Bölgesi için yaptığı kuvvetli rüzgar ve fırtına uyarısında, Tekirdağ genelinde rüzgarın saatte 60 ila 90 kilometre hızla esmesinin beklendiği bildirildi. Uyarıda, ağaç ve direklerin devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda yaşanabilecek aksaklıklara karşı dikkatli olunması istendi.








Yetkililer, kuvvetli rüzgarın etkisini sürdürmesi sebebiyle vatandaşların zorunlu olmadıkça riskli alanlarda bulunmamalarını istedi. Özellikle ağaçların, elektrik direklerinin, reklam tabelalarının ve çatıların yakınında durulmaması gerektiği vurgulandı.






Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı

Van'ın Gürpınar ilçesinde kar ve buzlanma nedeniyle yolda kalan çiftçiler, iş makinelerinin desteğiyle kurtarıldı

13.11.2026 13:58:00
İHA
 
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da geçtiğimiz günlerde etkili olan kar yağışı ve buzlanmaya karşı çalışmalar devam ediyor. Gürpınar ilçesine bağlı Sıcaksu Mahallesi yolundan ilçe merkezine gitmeye çalışan çiftçiler, kar ve buzlanma nedeniyle traktör ve römorklarıyla yolda kaldı. Durumun Kırkgeçit Şantiye Şefliğine bildirilmesi üzerine ekipler hızla harekete geçti.






Bölgeye sevk edilen iş makineleriyle başlatılan çalışma ile yolda kalan traktör ve tarım makineleri halat yardımıyla iş makinelerine bağlanarak bulundukları yerden çıkarıldı. Ekiplerin çalışmasıyla çiftçilerin ana yola güvenli şekilde ulaşmaları sağlandı.








Karla mücadele ekipleri, ayrıca Sıcaksu Mahallesi'ne bağlı Tüzek Mezrası yolunda da kar temizleme çalışması yaptı.

Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti

Sağlık Bakanlığınca hayata geçirilen Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) ile vatandaşlar aile hekimliği randevularına online olarak katılabilecek

13.11.2026 13:53:00
İHA
 
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve sağlık hizmetlerinde dijital imkanların etkin kullanılması amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) geliştirildi. UHDS; vatandaşların bulundukları ortamdan ayrılmadan, randevu aldıkları hekim ve ilgili sağlık personeliyle çevrim içi ve görüntülü görüşme gerçekleştirmelerine imkan sağlayan Bakanlığın dijital sağlık uygulaması sağlık hizmetlerinin niteliğine uygun olarak uzaktan görüşme, danışmanlık, bilgilendirme, izlem ve takip hizmetleri sunuyor.






UHDS hakkında bilgiler veren Dr. Okşan Serpil Can, "Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir" dedi.








Aile Hekimi Dr. Okşan Serpil Can, UHDS ile vatandaşların uzaktan kolay bir şekilde danışmanlık alabileceklerini vurgulayarak "Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi, yani UHDS, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran ve vatandaşlarımızın hekimleriyle görüntülü görüşme yoluyla sağlık hizmeti almasını sağlayan önemli bir uygulamadır. Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir. Aile hekimliği hizmetlerinin yanı sıra; gebelik ve lohusalık takibi, kanser tarama sonuçlarının değerlendirilmesi, sigara bırakma danışmanlığı ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinin danışmanlık hizmetleri de uzaktan sunulabilecektir" diye konuştu.








UHDS ile sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin ve erişilebilirliğinin sağlanması amaçlandığını söyleyen Can, "UHDS ile amacımız yalnızca sağlık hizmetine erişimi kolaylaştırmak değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, hasta takibini güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan durumlarda vatandaşlarımızı doğru sağlık kuruluşlarına zamanında yönlendirmektir. Unutulmamalıdır ki uzaktan sağlık hizmetleri, yüz yüze muayenenin yerine geçmesi gereken her durumda değil, uygun olduğu durumlarda tamamlayıcı bir hizmet olarak sunulacaktır. Vatandaşlarımızı bu sistemi etkin kullanmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.








Vatandaşlar aile hekimliği randevularına MHRS web sitesi, MHRS mobil uygulaması veya e-Nabız uygulamasındaki 'Randevularım' bölümünde yer alan kamera simgesi aracılığıyla katılabilecek. Ayrıca MHRS'de kayıtlı doğrulanmış telefon numaralarına gönderilen SMS bağlantıları üzerinden de görüşmeye erişim sağlanabiliyor.

Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?

Otomobil güvenliğinin zincirleme halkaları arasında lastikler, yere basan tek ve en kritik temas noktasıdır

13.11.2026 12:00:00
Hasan Gündoğdu
 
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Havaların soğumasıyla birlikte sürücülerin gündemine giren kış lastikleri, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda zorlu iklim koşullarında hayat kurtaran hayati bir mühendislik ürünüdür.






Kış Lastiği Nedir?

Kış lastiği, hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü durumlarda; karla kaplı, buzlu, ıslak ve çamurlu zeminlerde üstün tutunma (yol tutuş) sağlamak üzere özel olarak tasarlanmış bir pnömatik (havalı sistem) lastik türüdür.

Yapımında kullanılan zengin silika bileşenleri ve özel sır tıp tasarım teknolojileri sayesinde, soğuk hava şartlarında bile esnekliğini kaybetmez ve yola tutunma kabiliyetini maksimum seviyede tutar.






Kış Lastiğinin Öne Çıkan Özellikleri

Kış lastiklerini sıradan lastiklerden ayıran ve zorlu koşullarda performans göstermesini sağlayan başlıca yapısal özellikleri şunlardır:

Özel Sırt Hamuru (Silika Teknolojisi): Yaz lastikleri sıcak havada esnek kalacak şekilde üretilirken, soğukta sertleşir. Kış lastikleri ise yüksek oranda silika içeren özel kauçuk hamuru sayesinde dondurucu soğuklarda dahi yumuşak ve esnek kalır. Bu esneklik, lastiğin zemin üzerindeki mikro pürüzlere tamamen tutunmasını sağlar.

Kılcal Kanallar (Sipe Teknolojisi): Kış lastiklerinin sırt blokları üzerinde "sipe" adı verilen binlerce mikro kılcal kanal bulunur. Bu kanallar zeminle temas ettiğinde vantuz etkisi yaratır, su tabakasını yutarak suyu dışarı atar ve buzlu zeminlerde kaymayı önler.

Derin ve Geniş Tahliye Kanalları: Kar, çamur ve suyun lastik oluklarından hızla uzaklaştırılmasını sağlayan derin ve geniş sırt bloklarına sahiptir. Bu sayede kızaklama riski en aza indirgenir.

Diş Derinliği: Yasal sınır yaz lastiklerinde 1.6 mm iken, kış lastiklerinde güvenli sürüş ve kar performansının sürdürülebilmesi için bu sınırın en az 4 mm olması önerilir.






Kış Lastiği ile Yaz Lastiği Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yaz lastiği ve kış lastiği birbirinin alternatifi değil, tamamen farklı mevsimsel koşulların fiziksel gereksinimlerine göre üretilmiş iki farklı üründür. Aralarındaki temel farklar şunlardır:






Kış Lastiği Niçin Önemlidir?

Kış lastiği kullanımının hayati önem taşımasının ardında hem fiziksel hem de pratik güvenlik gerekçeleri yatar:

Fren Mesafesini Kısaltır: 50 km/s hızla giden bir araçta yapılan testler, kış koşullarında kış lastiğinin yaz lastiğine kıyasla fren mesafesini metrelerce kısalttığını kanıtlamaktadır. Bu metreler, bir kazayı önlemek ile kaçınılmaz bir felaket yaşamak arasındaki farkı belirler.

Kızaklamayı Engeller: Eriyen kar suları ve yağmur, yollarda su birikintileri oluşturur. Yaz lastikleri bu suyu yeterince hızlı tahliye edemez ve araç su üstünde kaymaya başlar (kızaklama). Kış lastikleri ise suyu hızla yoldan uzaklaştırarak direksiyon hakimiyetini elde tutmanızı sağlar.

Çekiş Gücünü ve Viraj Güvenliğini Artırır: Karlı yokuşlarda kalkış yapabilmek, patinajı önlemek ve virajlarda aracın arka kısmının savrulmasını engellemek tamamen kış lastiğinin zemini kavrama gücüne bağlıdır.






Ekonomik ve Güvenli Sürüş Konforu Sunar: Doğru lastik seçimi, zorlu kış şartlarında yolda kalma riskini sıfıra indirir; kaza masraflarını, zaman kaybını ve stresli yolculukları engeller.

Kış lastiği kullanımı, yalnızca trafik cezalarından kaçınmak için yerine getirilen mevsimsel bir formalite değil; sürücünün, sevdiklerinin ve trafikteki diğer insanların can güvenliğini koruyan en temel tedbirdir.

Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü anda aracınıza kış lastiklerini takmak, kış mevsimini güven, huzur ve konfor içinde atlatmanızı sağlayacaktır.

Kış lastiği yoğunluğu başladı

Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle lastikçilerde yoğunluk yaşanıyor

13.11.2026 11:54:00
İhlas Haber Ajansı
 
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle Düzce'deki lastik bakım merkezlerinde yoğunluk yaşanıyor.






Düzce'de hava sıcaklıklarının düşmesi ve yüksek kesimlerde kar yağışının etkili olmasıyla birlikte sürücüler kış lastiği değişimi için lastik bakım merkezlerine yöneldi. 15 Kasım'da başlayacak zorunlu kış lastiği uygulaması öncesinde işletmelerde yoğunluk oluşurken, uzmanlar sürücülerin kar yağışını beklemeden lastiklerini değiştirmeleri gerektiğine dikkat çekti.

"Kar yağmasını beklememek lazım"

Lastik Bakım Merkezi Müdürü Ümit Sel, kış lastiği değişimlerinde yoğunluğun başladığını belirterek, "Öncelikle hepinize iyi yayınlar diliyorum. Malum, yoğunluk başladı. 15 Kasım geldi. Ticari araçlarda kış lastiği zorunlu. Sürücüler de can güvenlikleri için buna uyuyor. Bu nedenle yoğunluğumuz var. Aslında mantıklı olan sadece kar yağmasını beklememek. Hava sıcaklığında sihirli bir rakam var, biliyorsunuz. Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü zaman kış lastiğinin mutlaka takılması lazım. Biz de sürekli bu konuda uyarılarda bulunuyoruz" dedi.







"15 Kasım'ı beklememekte fayda var"

Son günlerde hava sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğünü hatırlatan Sel, kış lastiği değişiminin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Mesela bugün sabah uyandığımızda hava sıcaklığı eksilerdeydi. Yani kış lastiğini takma zamanı artık gelmiş demektir. İlla 15 Kasım'ı beklememekte fayda var. Çünkü 15 Kasım'da her sene yoğunluk oluyor. Hem biz sorun yaşıyoruz hem de insanlar mağdur oluyor. Bu durum bizi de mahcup ediyor. Mağduriyet oluşmaması ve sıkıntı yaşanmaması için sürücülerin daha erken gelmesinde fayda var" ifadelerini kullandı.






Sürücülere erken değişim çağrısı

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte lastik bakım merkezlerindeki hareketlilik artarken, Ümit Sel, sürücülerin hem kendi can güvenlikleri hem de yoğunluk nedeniyle mağduriyet yaşamamaları için kış lastiği değişimlerini son güne bırakmamalarını tavsiye etti.

Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey

HTS kayıtları, İngilizce "Historical Traffic Search" (Geçmiş Trafik Araması veya Arama Trafiği Geçmişi) kavramının kısaltmasıdır. Adli soruşturmalarda, ceza davalarında ve hatta bazı hukuk davalarında (örneğin boşanma dosyalarında) sıklıkla karşımıza çıkan HTS kayıtları, cep telefonlarının ve hatların geçmişte gerçekleştirdiği iletişim trafiğinin teknik dökümüdür

12.11.2026 14:33:00
Hasan Gündoğdu
 
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Halk arasında sıklıkla "telefonların dinlenmesi" ile karıştırılsa da HTS kayıtları tamamen farklı bir niteliğe sahiptir. Bu yazıda, HTS kayıtlarının kapsamını, neleri içerip içermediğini, nasıl elde edildiğini ve hukuki boyuttaki yerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.






HTS Kayıtları Tam Olarak Neleri İçerir?

GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) altyapısında saklanan bu veriler, iletişimin kiminle, ne zaman ve nereden yapıldığını gösteren meta verilerden (veri özetlerinden) ibarettir. Bir HTS raporunda yer alan temel başlıklar şunlardır:

• Arayan ve Aranan Numaralar: İletişim kuran tarafların telefon numaraları.

• Tarih ve Saat Bilgisi: Aramanın, mesajlaşmanın veya veri bağlantısının tam olarak ne zaman gerçekleştiği.

• Görüşme Süresi: Yapılan telefon görüşmesinin saniye cinsinden uzunluğu.

• İletişim Türü: Arama (sesli görüşme), SMS, MMS veya internet (data) bağlantısı türü.

• Baz İstasyonu Bilgisi (Konum Verisi): Görüşmenin gerçekleştirildiği esnada telefonun sinyal aldığı baz istasyonunun adresi, konumu ve sektörü.

• IMEI Numarası: Hattın hangi cihazda (telefon modelinde) takılı olarak kullanıldığı.






HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler BULUNMAZ?

En sık yapılan yanlış algılardan biri, HTS raporlarının konuşma içeriklerini barındırdığı yönündedir. HTS kayıtlarında konuşmaların ses içerikleri, SMS metinleri veya WhatsApp gibi internet tabanlı uygulamaların yazışma içerikleri yer almaz. Bu veriler yalnızca "iletişimin varlığını ve trafiğini" gösterir.






HTS ve Baz Analizi Ne Amaçla Kullanılır?

Adli makamlar, suçların aydınlatılması ve olay örgüsünün çözülmesi amacıyla HTS raporlarını detaylı bir "HTS analizine" tabi tutar. Bu analizlerin temel kullanım alanları şunlardır:

Konum Tespiti (Alibi Doğrulaması): Bir şüphelinin veya sanığın, suçun işlendiği saatte olay mahallinde olup olmadığını test etmek için baz istasyonu verileri incelenir. Telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiği, kişinin o coğrafi alana yakınlığını coğrafi olarak haritalandırır.

Suç Ağı ve Örgüt İlişkilerinin Çözülmesi: Organize suç, dolandırıcılık veya terör dosyalarında, şüphelilerin birbirleriyle olay öncesi ve sonrası yoğun bir iletişim trafiği içinde olup olmadığını gösteren bağlantı haritaları çıkarılır.

Zaman Çizelgesi (Kronoloji) Oluşturma: Olay gününe ait telefon trafiği saniye saniye dizilerek şüpheli veya mağdurun hareket serüveni çıkarılır.






HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir?

Bireylerin kendi özel hatlarına ait geçmiş trafik dökümlerini operatörlerin bireysel uygulamalarından (örn. son birkaç aylık fatura detayları) görmesi mümkündür; ancak adli veya hukuki süreçlerde kullanılan resmi HTS raporları bu yolla elde edilmez.

Hukuki Prosedür: Ceza soruşturmalarında Cumhuriyet Savcılığının talebi ve Sulh Ceza Hâkiminin kararı (veya Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.135 kapsamında) şarttır.

Hâkim Kararı Olmaksızın Elde Etme: Eğer HTS kayıtları hâkim kararı olmaksızın usulsüz bir şekilde temin edilmişse, "hukuka aykırı delil" niteliği taşır ve hiçbir yargı merciinde hükme esas alınamaz.

Saklama Süreleri: GSM operatörleri bu verileri yasal mevzuatlar çerçevesinde belirli bir süreyle (genellikle son 2 ila 5 yıl arası) saklamakla yükümlüdür. Çok eski döneme ait veriler sistemden silinmiş olabileceğinden, geçmişe dönük incelemelerde zaman aşımı süreleri önem arz eder.






Yargıtay İçtihatlarında HTS Kayıtlarının Delil Değeri

Türk yargı sisteminde ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında HTS kayıtlarının ispat gücü ile ilgili net çizgiler bulunmaktadır:

Tek Başına Mahkûmiyet Gerekçesi Olamaz: Yargıtay içtihatlarına göre, HTS kayıtları veya baz istasyonu çakışmaları tek başına bir kişinin suçlu olduğunu kanıtlamaya yetmez. Aynı baz istasyonundan aynı anda binlerce insan sinyal alabileceği için ("ortak baz çakışması"), bu veriler ancak tanık ifadeleri, kamera kayıtları, parmak izi veya fiziksel bulgular gibi diğer delillerle desteklendiği takdirde anlam kazanır.

Destekleyici ve Tamamlayıcı Rol: HTS kayıtları, sanık veya tanık ifadelerindeki çelişkileri ortaya koymak (örneğin "O saatte orada değildim" diyen birinin baz verileriyle orada olduğunun kanıtlanması) ve olaylar arasındaki kronolojik bağı kurmak açısından son derece güçlü birer yardımcı dijital delildir.

Özetle HTS kayıtları; modern ceza ve hukuk yargılamasında gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanılan, telekomünikasyon verilerine dayalı teknik bir haritadır; ancak adil bir karar verilebilmesi için bu teknik verilerin mutlaka uzman bilirkişilerce analiz edilmesi ve hukuki süzgeçten geçirilmesi gerekir.

2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor

İstanbul'da 2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'in bulunmasına yönelik Çekmeköy Alemdağ Ormanı ve çevresinde kadavra köpekleri destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'i arama çalışmaları havadan görüntülendi

12.11.2026 14:21:00
İHA
 
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Kayıp Şahıslar Büro Amirliği ekipleri tarafından 2019 yılında kaybolan Sefa Soyalp'in bulunmasına ve olayın aydınlatılmasına yönelik çalışma başlatıldı.






Bu kapsamda kayıp şahsın olay öncesinde ve sonrasında irtibat kurduğu kişilerle kullandığı cep telefonu hatlarına ilişkin HTS kayıtları incelendi. Yapılan incelemelerde Sefa Soyalp'in Kırıkkale, İstanbul ve Ankara'da bulunduğu ve bazı kişilerle ortak baz istasyonu kayıtlarının olduğu belirlendi. 






Özbekistan uyruklu Sırojıddın A. ile İstanbul'da aynı evde kaldığı tespit edilen Sefa Soyalp'in 20 Ekim 2019'da telefonunun kapandığı ortaya çıktı. Yaşanan gelişme üzerine Sefa Soyalp'in kaybolmadan önceki son günlerde irtibat kurduğu kişiler tespit edildi daha sonra yakalanarak gözaltına alındı. Sefa Soyalp'in ev arkadaşı olduğu öğrenilen Özbekistan uyruklu Sırojıddın A.'nın da aralarında olduğu 6 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Öte yandan, Sırojıddın A.'nın, Soyalp'in kaybolmasından hemen sonra araç ile Çekmeköy Alemdağ Ormanlarına gidip bir süre burada kaldığı tespit edilirken; ilgili noktada kayıp şahsın bulunmasına yönelik kadavra köpekli destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'e ait bir iz bulabilmek için yürütülen arama çalışmaları dronla havadan görüntülendi.






Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen trafik kazasında kontrolden çıkan minibüs, fabrika duvarına ve ağaca çarptı. Kazada 1'i ağır olmak üzere 4 kişi yaralandı

10.11.2026 12:38:00
İHA
 
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Kaza, saat 09.00 sıralarında Süleymaniye Mahallesi Babacan Caddesi'nde meydana geldi. Cadde üzerinde seyir halinde olan Baran Y. (23) yönetimindeki 03 LB 279 plakalı minibüs, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıktı.






Savrulan minibüs, önce fabrika duvarına, ardından ağaca çarparak durabildi. Kazada sürücü Baran Y. ile araçta yolcu olarak bulunan Fırat T. (16), Enes K. (21) ve Sait S. (21) yaralandı. 






Araçta bulunan yaralılar, çevredeki vatandaşların ve sağlık ekiplerinin yardımıyla çıkarıldı. Olay yerine sevk edilen ambulanslarla İnegöl Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne kaldırılan yaralılar tedavi altına alındı. 






Yaralılardan Fırat T.'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi. Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.













Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı

Kocaeli'de narkotik ekiplerince son bir haftada düzenlenen çalışmalarda 143 şüpheli yakalandı, çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde ele geçirildi

09.11.2026 14:13:00
İHA
 
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği çalışmalarda, 1 kilo 327 gram esrar, 618 gram sentetik kannabinoid, 230 gram muhtelif uyuşturucu madde ve 6 bin 915 sentetik ecza ele geçirildi.






Operasyonlarda ayrıca 2 tabanca, 268 fişek ve 5 hassas terazi bulundu. Suçtan elde edildiği değerlendirilen 48 bin 95 liraya da el konuldu.




















logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.