Kilo vermede doğru bilinen yanlışlar
Beslenme ve Diyet Uzmanı Klinik Diyetisyen Melisa Kara, diyet yaparken kulaktan dolma, yalan yanlış bilgilerin fit ve sağlıklı olma hedefine ulaşmanın önündeki en büyük engel olduğunu söyledi
14.10.2021 11:58:00
Klinik Diyetisyen Melisa Kara, günümüzde hemen herkesin fit ve sağlıklı bir görünüme sahip olmak istediğini ancak bazen diyet yaparken kulaktan dolma, yalan yanlış bilgilerin belirlenen hedefin gerçekleşmesine mani olduğunu ifade etti. Kara, "Sonrasında kimimiz istediği sürede kilo veremezken, kimimiz ise bu isteğine hiç ulaşamıyor" dedi.
Yaşanan zorlukların büyük bir kısmının diyet sırasında yapılan yanlışlardan kaynaklandığını söyleyen Kara, diyet hakkındaki doğru bilinen yanlışları şöyle sıraladı:
"- 'Kahvaltıyı atlamak sorun olmaz.' Yanlış. Kahvaltının iştah yönetiminde ve kilo kontrolündeki önemi büyüktür. Klasik peynir, ekmek, zeytin ve yumurtalı kahvaltı yapmak zorunda değilsiniz. Bir bardak süt veya sütlü kahve ve yanında bir porsiyon meyveyle de kahvaltı yapabilirsiniz. Önemli olan kahvaltınızın içeriğinden çok uyandığınız andan itibaren metabolizmanızın harekete geçmesidir.
- 'Öğün atlamak daha çabuk kilo verdirir.' Yanlış. Günde iki öğün beslenmek aç kalmak anlamına geldiğinden metabolizmanızın yavaşlamasına sebep olur. Vücudunuzu bir odun sobası gibi düşünün, öğünlerinizi atlarsanız metabolizmanız kendini yavaşlatır ve kilo veremezsiniz.
- 'Aç kalarak kilo verilebilir.' Yanlış. Vücudu aç bırakarak zayıflamaya çalışmak en sık görülen hatalardandır. Aç kalarak yapılan diyetlerde zayıflama gerçekleştiği doğrudur. Ancak bu zayıflama yöntemi sağlıklı değildir ve aç kalmayı bıraktığınız zaman tekrar verdiğiniz kiloları alırsınız. Bu şekilde verilen kilolar vücudun yağ kütlesinden verilmez. Genellikle vücutta su ve kas kaybı oluşur, bu da zayıflama olarak düşünülür. Oysa metabolizmanın hızlanması için kendinizi aç bırakmamanız gerekir. Diyet esnasında sağlıklı ara öğünler yapmanız ve öğün atlamamanız önemlidir.
- 'Esmer ekmek kilo aldırmaz.' Yanlış. Kilo vermeyi hedefleyen neredeyse herkes öncelikle beyaz ekmek yerine esmer ekmek tüketmeye yönelir. Ama esmer ekmeğin de kalorisi vardır ve hatta beyaz ekmekle aynıdır. Buradaki en önemli fark esmer ekmek beyaz ekmeğe göre posa içerdiğinden daha fazla tokluk hissi vermesidir.
- 'Zeytinyağı kalorisiz olduğundan sınırsız tüketilebilir.' Yanlış. Bütün yağlarda olduğu gibi zeytinyağında da kalori vardır ve 1 tatlı kaşığı yaklaşık 45 kalori içerir. Bu nedenle zeytinyağı fazla tüketildiğinde kilo alımına yol açar.
- 'Light (diyet) ürünlerin kalorisi yoktur.' Yanlış. Light ürünler kalorisi sıfır değil, kalorisi azaltılmış ürünlerdir. Bazı diyet ürünlerin kalorisi fazla, tuzu kısıtlanmış olabilir. Bazı diyet ürünlerde de şeker yerine tatlandırıcı kullanılmış ancak yağ ve un oranı artırılmış olabilir. Bu ürünler diyete sadece yardımcıdır, önerildiği kadar tüketilmelidir.
- 'Diyet yaparken bol meyve tüketilmelidir.' Yanlış. Diyet yaparken en çok tüketmeniz gereken gıdaların başında ilk olarak sebzeler, sonra da meyveler gelir. Diyetteyken meyve tüketimi belirli ölçüde şarttır. Meyvenin şekeri sizin düşündüğünüz gibi diyetinizi bozmaz. Burada önemli olan meyveyi porsiyon kontrolü yaparak tüketmektir. Aksi halde gerekli vitamin ve minerallerden yoksun kalan vücudunuz bu diyet döneminde zarar görecektir.
- 'Karbonhidrat diyetten tamamen çıkartılmalıdır.' Yanlış. İnsan vücudunun ana enerji kaynağı karbonhidratlardır. Zayıflamak için karbonhidratı tamamen kesmek vücuda doğru enerjiyi vermemek anlamına gelir. Bu durumda vücut, enerji elde edebilmek için kas ve karaciğerdeki glikojen depolarını kullanılır. Yani şişmanlığın nedeni olan yağ dokusu olduğu gibi yerinde kalır. Üstelik normal beslenmeye geçtiğinizde iki kat daha fazla kilo alırsınız.
- 'Protein ağırlıklı beslenmek sağlıklı kilo kaybı sağlar.' Yanlış. Protein ağırlıklı beslenmede, vücut proteinleri sindirmek için çok fazla enerji harcar ve zayıflama olabilir. Ancak proteinlerle birlikte çok fazla yağda metabolizmaya gireceği için, kan yağlarında yükselme ve koroner kalp hastalıkları ortaya çıkabilir, gut hastalığı gelişebilir. Ayrıca fazla protein tüketimi idrarla kalsiyum atımını da artırarak ve kemik erimesine sebep olabilir.
- 'Bitki çayları zayıflatır.' Yanlış. Bitki çaylarının sadece metabolizmayı hızlandırmaya yardımcı etkisi vardır. Hiçbir bitki çayı, sağlıklı bir diyet ve fiziksel aktivite olmadan kilo vermeyi sağlamaz.
- 'Açken spor yapmak daha hızlı kilo verdirir.' Yanlış. Spor esnasında insülin salınımı artacağından aç karnına spor yapıldığında kan şekeri düşecek ve rahatsızlık hissi oluşacaktır. Doğru olan ise yemeklerden en geç 2 saat, en erken ise yarım saat sonra spor yapılmasıdır.
- 'Akşam 6'dan sonra atıştırmak kilo aldırır.' Yanlış. Gece ile sabah arası en uzun öğün aralığıdır. Akşam 6'dan sonra bir şey tüketmemek bu süreyi daha da uzatacağından kan şekerinin düşmesine ve metabolizmanın yavaşlamasına yol açar. Bu nedenle kahvaltı da dahil öğünler arasında en az 3 ila 5 saat boşluk bırakmak gerekir. Böylece en son öğünün ne zaman yendiğinin bir önemi kalmaz.'İHA
Yaşanan zorlukların büyük bir kısmının diyet sırasında yapılan yanlışlardan kaynaklandığını söyleyen Kara, diyet hakkındaki doğru bilinen yanlışları şöyle sıraladı:
"- 'Kahvaltıyı atlamak sorun olmaz.' Yanlış. Kahvaltının iştah yönetiminde ve kilo kontrolündeki önemi büyüktür. Klasik peynir, ekmek, zeytin ve yumurtalı kahvaltı yapmak zorunda değilsiniz. Bir bardak süt veya sütlü kahve ve yanında bir porsiyon meyveyle de kahvaltı yapabilirsiniz. Önemli olan kahvaltınızın içeriğinden çok uyandığınız andan itibaren metabolizmanızın harekete geçmesidir.
- 'Öğün atlamak daha çabuk kilo verdirir.' Yanlış. Günde iki öğün beslenmek aç kalmak anlamına geldiğinden metabolizmanızın yavaşlamasına sebep olur. Vücudunuzu bir odun sobası gibi düşünün, öğünlerinizi atlarsanız metabolizmanız kendini yavaşlatır ve kilo veremezsiniz.
- 'Aç kalarak kilo verilebilir.' Yanlış. Vücudu aç bırakarak zayıflamaya çalışmak en sık görülen hatalardandır. Aç kalarak yapılan diyetlerde zayıflama gerçekleştiği doğrudur. Ancak bu zayıflama yöntemi sağlıklı değildir ve aç kalmayı bıraktığınız zaman tekrar verdiğiniz kiloları alırsınız. Bu şekilde verilen kilolar vücudun yağ kütlesinden verilmez. Genellikle vücutta su ve kas kaybı oluşur, bu da zayıflama olarak düşünülür. Oysa metabolizmanın hızlanması için kendinizi aç bırakmamanız gerekir. Diyet esnasında sağlıklı ara öğünler yapmanız ve öğün atlamamanız önemlidir.
- 'Esmer ekmek kilo aldırmaz.' Yanlış. Kilo vermeyi hedefleyen neredeyse herkes öncelikle beyaz ekmek yerine esmer ekmek tüketmeye yönelir. Ama esmer ekmeğin de kalorisi vardır ve hatta beyaz ekmekle aynıdır. Buradaki en önemli fark esmer ekmek beyaz ekmeğe göre posa içerdiğinden daha fazla tokluk hissi vermesidir.
- 'Zeytinyağı kalorisiz olduğundan sınırsız tüketilebilir.' Yanlış. Bütün yağlarda olduğu gibi zeytinyağında da kalori vardır ve 1 tatlı kaşığı yaklaşık 45 kalori içerir. Bu nedenle zeytinyağı fazla tüketildiğinde kilo alımına yol açar.
- 'Light (diyet) ürünlerin kalorisi yoktur.' Yanlış. Light ürünler kalorisi sıfır değil, kalorisi azaltılmış ürünlerdir. Bazı diyet ürünlerin kalorisi fazla, tuzu kısıtlanmış olabilir. Bazı diyet ürünlerde de şeker yerine tatlandırıcı kullanılmış ancak yağ ve un oranı artırılmış olabilir. Bu ürünler diyete sadece yardımcıdır, önerildiği kadar tüketilmelidir.
- 'Diyet yaparken bol meyve tüketilmelidir.' Yanlış. Diyet yaparken en çok tüketmeniz gereken gıdaların başında ilk olarak sebzeler, sonra da meyveler gelir. Diyetteyken meyve tüketimi belirli ölçüde şarttır. Meyvenin şekeri sizin düşündüğünüz gibi diyetinizi bozmaz. Burada önemli olan meyveyi porsiyon kontrolü yaparak tüketmektir. Aksi halde gerekli vitamin ve minerallerden yoksun kalan vücudunuz bu diyet döneminde zarar görecektir.
- 'Karbonhidrat diyetten tamamen çıkartılmalıdır.' Yanlış. İnsan vücudunun ana enerji kaynağı karbonhidratlardır. Zayıflamak için karbonhidratı tamamen kesmek vücuda doğru enerjiyi vermemek anlamına gelir. Bu durumda vücut, enerji elde edebilmek için kas ve karaciğerdeki glikojen depolarını kullanılır. Yani şişmanlığın nedeni olan yağ dokusu olduğu gibi yerinde kalır. Üstelik normal beslenmeye geçtiğinizde iki kat daha fazla kilo alırsınız.
- 'Protein ağırlıklı beslenmek sağlıklı kilo kaybı sağlar.' Yanlış. Protein ağırlıklı beslenmede, vücut proteinleri sindirmek için çok fazla enerji harcar ve zayıflama olabilir. Ancak proteinlerle birlikte çok fazla yağda metabolizmaya gireceği için, kan yağlarında yükselme ve koroner kalp hastalıkları ortaya çıkabilir, gut hastalığı gelişebilir. Ayrıca fazla protein tüketimi idrarla kalsiyum atımını da artırarak ve kemik erimesine sebep olabilir.
- 'Bitki çayları zayıflatır.' Yanlış. Bitki çaylarının sadece metabolizmayı hızlandırmaya yardımcı etkisi vardır. Hiçbir bitki çayı, sağlıklı bir diyet ve fiziksel aktivite olmadan kilo vermeyi sağlamaz.
- 'Açken spor yapmak daha hızlı kilo verdirir.' Yanlış. Spor esnasında insülin salınımı artacağından aç karnına spor yapıldığında kan şekeri düşecek ve rahatsızlık hissi oluşacaktır. Doğru olan ise yemeklerden en geç 2 saat, en erken ise yarım saat sonra spor yapılmasıdır.
- 'Akşam 6'dan sonra atıştırmak kilo aldırır.' Yanlış. Gece ile sabah arası en uzun öğün aralığıdır. Akşam 6'dan sonra bir şey tüketmemek bu süreyi daha da uzatacağından kan şekerinin düşmesine ve metabolizmanın yavaşlamasına yol açar. Bu nedenle kahvaltı da dahil öğünler arasında en az 3 ila 5 saat boşluk bırakmak gerekir. Böylece en son öğünün ne zaman yendiğinin bir önemi kalmaz.'İHA
