Son yıllarda market raflarını kaplayan glütensiz ibareleri, sosyal medya trendleri ve celebrity diyetleri, glütensiz beslenmeyi popüler kültürün en gözde konularından biri haline getirdi.

Buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan glüten proteini, birçok kişi tarafından kilo almanın veya sağlık sorunlarının baş sorumlusu ilan edildi.

Ancak bilim dünyası ve gastroenteroloji uzmanları, glütensiz yaşamın herkes için bir mucize olmadığını, aksine tıbbi bir zorunluluk dışında uygulandığında sakıncalar doğurabileceğini belirtmektedir.







Çölyak Hastaları İçin Yaşamsal Bir Zorunluluk

Glüten, toplumun belirli bir kesimi için kesinlikle uzak durulması gereken bir protein yapısıdır. Otoimmün bir hastalık olan çölyak hastalarında glüten, bağışıklık sisteminin ince bağırsağa saldırmasına ve doku hasarına yol açmaktadır. Bu bireyler için glütensiz diyet bir tercih değil, ömür boyu sürecek tek tedavi yöntemidir.







Bunun yanı sıra buğday alerjisi olanlar ile çölyak olmadığı halde glütene hassasiyet gösteren ve sindirim problemleri yaşayan "çölyak dışı glüten duyarlılığı" bulunan kişiler için de glütensiz beslenme tıbbi bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. 






Sağlıklı Bireyler İçin Gizli Tehlike

Uzmanlar, herhangi bir tıbbi tanısı bulunmayan sağlıklı kişilerin glütenden tamamen kaçınmasının faydadan çok zarar getirebileceği uyarısında bulunmaktadır. Tam tahılların diyetten tamamen çıkarılması; lif, B vitaminleri, demir ve çinko gibi temel besin ögelerinin yetersiz alınmasına neden olabilmektedir.







Ayrıca marketlerde satılan ambalajlı glütensiz ürünlerin tadını ve dokusunu koruyabilmek adına sıklıkla yüksek miktarda nişasta, doymuş yağ ve ilave şeker kullanıldığı ifade edilmektedir.

Bu durum, zayıflamak amacıyla glütensiz beslenmeye başlayan sağlıklı kişilerin aksine kilo almasına, kan şekeri dalgalanmalarına ve kalp-damar sağlığı risklerine zemin hazırlayabilmektedir.







Yanlış Algı ve Teyit Edilmemiş Diyetler

Birçok kişi glütensiz beslenmeye başladıktan sonra kendini daha hafif ve enerjik hissettiğini dile getirmektedir. Uzmanlara göre bu durum çoğu zaman doğrudan glütenin kesilmesinden değil; hamur işlerinin, işlenmiş atıştırmalıkların ve paketli gıdaların genel olarak azaltılmasından kaynaklanmaktadır.







Herhangi bir şikayeti olan kişilerin kendi kendilerine glütensiz diyete girmeleri, yapılması gereken çölyak testlerinin de yanlış sonuç vermesine yol açabilmektedir. Doğru yaklaşım, kulaktan dolma bilgilerle diyet kısıtlamalarına gitmek yerine, bir hekim kontrolünde gerekli testleri yaptırmak ve beslenme düzenini uzman tavsiyeleri doğrultusunda şekillendirmektir.