Onların hayatı / Abdullah Devlevi

Hindistan evliyâsından. Silsilei aliyye denilen büyüklerden olup, seyyiddir. 1745 (H. 1158)'te Hindistan'ın Pencab şehrinde doğdu. 1824 (H. 1240) senesinde Delhi'de vefât etti. Kabri Şâhcihân Câmii yakınındaki dergâhındadır. Binlerce seveni her zaman ziyâret edip, feyz almaktadır. Abdullahı Dehlevî hazretlerinin babası, Abdullatif Efendi âlim, sâlih, zâhid, dünyâya rağbet etmeyen, yüksek haller sâhibi bir zât idi. Usülünü, Hızır'la görüşmüş olan hocası Nâsırüddîn Kadîrî'den aldı. Ayrıca farklı yollarından da feyz almıştı. Tasavvuf yolunda kemâle, olgunlaşmaya çalışırdı. Haram yemekten son derece sakınır, kırlarda yetişen meyvelerle yetinir, nefsini terbiye etmek için uğraşırdı. Sahrâlarda Allahü teâlânın ismi şerîfini anarak dolaşır, yarattıklarına bakar, O'nun büyüklüğünü tefekkür edip düşünür, bir an olsun Rabbini unutmazdı.Bir gün rüyâsında hazreti Ali ona şöyle dedi:"Ey Abdüllatîf! Allahü teâlâ sana bir oğul ihsân edecek, o ilerde büyük bir zât olacak. Ona bizim ismimizi koyarsın."Seyyid Abdülkâdiri Geylânî hazretleri de annesine rüyâsında; "Yakında dünyâya bir oğlun gelecek. Ona bizim ismimizi koyarsın." buyurdu. Resûlullah efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem de evliyâdan bir zât olan amcasına rüyâsında, doğacak çocuğa Abdullah isminin verilmesini emretti. Çocuk doğduğunda, ismini babası, Ali, annesi Abdülkâdir, amcası Abdullah koydu. Abdullahı Dehlevî altı yaşına gelince, hazreti Ali'ye karşı sevgi ve edebinden kendisine Ali demeyip Ali'nin hizmetçisi mânâsına Gulam Ali dedi ve bu isimle tanındı.Abdullahı Dehlevî hazretleri Allah vergisi çok üstün bir zekâya sâhipti. Kur'ânı kerîmi kısa zamanda ezberledi. Dînî ilimleri ve zamanının fen ilimlerini öğrendi. Delhi'de hocası Nâsırüddîn'in hizmetinde bulunan babası, onun terbiyesinde yetişip, tasavvuf yoluna girmesi için, oğlu Abdullah'ı Delhi'ye çağırdı. Abdullahı Dehlevî Delhi'ye vardığı gece Hz. Nâsırüddîn vefât etti.Babası; "Oğlum! seni Nâsırüddîn hazretlerinden Geylani'nin yolunu alman için çağırmıştım. Nasîb değilmiş. Artık, sana nereden irşâd kokusu gelirse, oraya git. Serbestsin." dedi. O sırada Delhi'de birçok mütefekkir vardı. Yirmi iki yaşına kadar onların huzûrunda ve sohbetlerinde bulundu. Bu sırada gönlünden, yine Delhi'de bulunan Mazharı Cânı Cânân hazretlerinin dergâhına gitmek geldi. Mazharı Cânı Cânân hazretlerinin huzûruna varıp, kendisini talebeliğe kabûl buyurmasını istedi. O da:  "Sen zevkin ve şevkin olduğu yere git. Bizim yolumuz, tuzsuz taşı yalamak gibidir." buyurdu. Abdullah Dehlevî ise; "Zaten benim mûradım, isteğim de buyurduğunuzdur." dedi. Mazharı Cânı Cânân hazretleri; "Mübârek olsun."buyurup talebeliğe kabûl etti. Onu yetiştirip, Allah'a kulluk yolunun esaslarını ve edeblerini öğretti.