Türkiye'nin Asya ufku
25.07.2006 00:00:00
Turizm bu sene felaket değil ama çok da parlak olduğu söylenemez. Aşırı fiyat kırmak, iyi tanıtım yapamamak, küresel turizm sektörüyle yeterince entegre olamamak gibi kendimizden kaynaklanan sebepler var ama asıl sebep, Irak ve Ortadoğu krizleri, terör, petrol fiyatları gibi faktörler Bu senenin ilk yarısında Avrupa'dan gelen turist sayısı 4 milyon 820 bin; geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 daha az! Halbuki bir o kadar artış bekliyorduk!Ama buna karşılık, yine ilk yarı yılda, başta Rusya olmak üzere 'Bağımsız Devletler Topluluğu' ülkelerinden gelen turistlerin sayısı hızla artıyor, 2006'nın ilk altı ayında 2 milyonu geçmiş! Yüzde 10 artış var!Öbür Asya ülkelerinden gelen turist sayısı da artıyor, bir milyona yaklaşıyor, tam rakam 970 bin.Avrupa'dan gelen turist azalırken ve dünya turizm sektöründe bir yavaşlama yaşanırken, Türkiye'ye gelen Avrasyalı turistler artıyor!Türki cumhuriyetlerTHY yönetiminden Türki cumhuriyetler ile Türkiye arasındaki yolcu sayısına ilişkin rakamları rica ettim. Gayet iyi bir gelişme var:Azerbaycan-Türkiye: Bakü-İstanbul arasında hava yolcu sayısı 2000 yılında 39 bindi, 2005 yılında 81 bine çıkmış! 2006 yılının ilk dört ayında 45 bine ulaşmış! Belli ki sene sonunda 120 bini geçecek.Kazakistan-Türkiye: Almatı-İstanbul arasında hava yolcu sayısı 2000 yılında 40 bin iken, 2005 yılında 83 bine çıkmış. 2006 yılının ilk dört ayında 45 bini geçiyor. Sene sonunda 140 bini geçeceğini tahmin edebiliriz.Kırgızistan'ın başkenti Bişkek ile İstanbul arasındaki hava yolcu sayısı 2000'den 2005'e 22 binden 46 bine çıkmış.'Türki cumhuriyetler'in dışında, çok yakın dostumuz ve komşumuz Gürcistan'dan gelen hava yolcu sayısı 2000 yılından 2005 yılına 29 binden 33 bine çıkmış.Rakamların farklı olmasının iki temel sebebi var: Nüfus ve petrol! Azerbaycan ve Kazakistan'da hem petrolün hem petrol beklentisine dayalı yatırımların yarattığı dinamik iş hacmi, güçlü ve dünyaya açık bir orta sınıfı geliştiriyor, bunların en önemli ilgi odaklarından biri Türkiye!Hem ekonomik, hem insani ve kültürel ilişkilerimiz gelişiyor.Batı ve DoğuBir de Türkiye'nin "Asya'nın petrolünü ve gazını" boru hatlarıyla "Avrupa pazarlarına" taşıyan bir "enerji koridoru" olduğunu ve bunun döndüreceği milyarlarca doların iş hacmini, yaratacağı kültürel ve insani hareketliliği düşünün!Türkiye'nin diğer bir büyük avantajı, Mısırlı iktisat tarihçisi Charles Issawi'nin belirttiği gibi, Ortadoğu'da "tarih boyunca en iyi kurumlaşmış ülke" olmasıdır: Eleştirdiğimiz yönleri olmakla beraber hukuk geleneği ve kurumları, demokrasi ve demokratik kurumlar, devlet kurumları, ticari kurumlar ve ordu... Bunlar hiçbir Ortadoğu ülkesinde bizdeki kadar kurumlaşamamıştır! Aşiret toplumu, aşiret devleti değiliz.Batı ile NATO ve AB diye özetleyeceğimiz sağlam ilişkilerimiz, Doğu'da sağlam köklerimiz ve gelişen bağlantılarımız var. Birindeki ilişkilerimizin güçlü olması, öbür tarafta da elimizi güçlendiriyor.Taha Akyol / Milliyet
