Yanlış hesap
25.08.2004 00:00:00
Ekonomideki cari açık problemine dikkat çeken Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, "ihracat ve turizm gelirleri ile bu açığı kapatırız" anlayışının yanlış hesap olduğunu söyledi
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, dünya petrol fiyatlarının 50 dolarlar seviyesine çıkmasının Türkiye için ne anlam ifade ettiği konusunda değerlendirmeler yaptı. Fiyatların 60 dolarlara çıkması halinde cari açık probleminin daha da içinden çıkılmaz hale geleceğini söyleyen Prof. Dr. Haydar Baş, iktidar müntesipleri tarafından seslendirildiği şekliyle bu açığın ihracat ve turizm gelirleriyle karşılanamayacağı uyarısında bulundu.
Cari işlem açığı daha da artacak
Petrol olayının sıradan bir olay olmadığını, petrolün ekonomilerin tam merkezinde yer aldığını, dünya ve Türkiye ekonomisinden petrolün çekilmesi durumunda bütün hayatın mefluç olacağını, duracağını söyleyen BTP Lideri Prof. Dr. Haydar Baş, "Benzetme yapmak gerekirse petrol, insan bünyesindeki kana benzer. Yani kan gibidir. Vücuttaki kan ne ise devletlerin, toplumların hayatında petrol de odur. Petrol bu derece ehemmiyete sahiptir" diyerek şöyle devam etti:
"İşte biz bu kadar önemli petrolü kendi şartlarında üreten bir ülke değiliz. Rezervlerimiz olmasına rağmen bunları tamamen terk etmiş durumdayız. Çok cüz'î bir kısmını üretme durumundayız. Dolayısıyla bu şartlarda dünya petrol fiyatlarının artışı bizi doğrudan etkiler. Petrol, madem ki hayatın her safhasında olmazsa olmaz malzemelerden bir tanesidir. O halde biz bunu ithal etmeye mecburuz. O takdirde artan fiyatların, zaten ekonomimizin kırılgan bir döneminde hayatımızın tamamına yansıması söz konusudur. Petrolün fiyatının artması ekmekten içtiğimiz suya kadar bütün hayatımızı etkileyecek bir konum arz ediyor. Petrolün varili 38 dolar civarında idi. Şimdi 50 dolarlara baliğ oldu. Eğer yükseliş devam eder, iddia edildiği gibi 60 dolara çıkarsa bu, yüzde yüz bir artış demektir. İşte bu, şu sıralarda çok konuşulan cari işlem açığımızı daha da arttırır. Şu anda bile iktidarın yaptığı hesaplara göre 7,6 milyar dolar olması gereken cari işlem açığı 11 milyar dolara baliğ olmuş durumda. Öngörülenden yüzde 50 artış söz konusu."
Yanlış hesap yapılıyor
Türkiye'nin bu şartlarda buna tahammül etmesinin mümkün olmadığını söyleyen BTP Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, hem bunun sebebini belirtti, hem de ihracat ve turizm gelirleri ile bu açığın karşılanabileceği hesabının yanlış bir hesap olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Haydar Baş, şöyle konuştu: "Çünkü Türkiye'nin borçları artmış durumda. İç ve dış borçlar 220 milyar dolardan, 330-340 milyar dolarlara baliğ oldu. 1,5-2 yıl evvelki faiz giderleri 45 katrilyon iken bu yıl takriben 150 katrilyon civarına baliğ oldu. Yani Türkiye'nin geliri şu anda borçlarının faizini bile karşılayacak durumda değil. Borçlar da erteleniyor, faizler de erteleniyor. Türkiye, hakikaten içinden çıkılması çok zor bir manzara içine girdi. Bu vaziyette sizin ithal ettiğiniz petrol tam yüzde yüze varan bir artışla ithal edilecek. Bazı arkadaşlar cari işlem açığının 15 milyar dolar olacağını söylüyorlar. Benim kanaatim 15 milyarın çok üzerinde olur. 16-17 milyar dolar olur. Böyle bir cari işlem açığı ortaya çıkar ki Türkiye'nin bu faiz sarmalında, borç altında bu derece bir yükün altından kalkması çok zor bir görünüm arz ediyor. Deniliyor ki 'Biz bunu ihracatımızla, turizm gelirimizle karşılayabiliriz.' Olması mümkünatta, ama bir teori olarak mümkünatta. Bir de realiteye baktığımız zaman durum hiç de öyle değil. Çünkü bizim ihraç mallarımızın bazıları, hatta yüzde 80'i sizin ithal ettiğiniz mamullerden meydana geliyor. Hammaddenizi yurt dışından ithal ediyorsunuz. Kendi kurumunuzda işliyorsunuz. Mamul haline getiriyorsunuz. O şekilde ihraç ediyorsunuz. Sen bir lira alıyorsun. Ama fabrikana getirirken, yabancıya döviz olarak 80 lira veriyorsun. Türkiye'deki ihracat bu. Mesela yaptığın ihracat 2 milyar dolar ise bu 2 milyar doların tamamı sana ait değil. 1,5 milyar dolarını zaten daha evvel vermiştin. Görünüşte 2 milyar dolarlık ihracat yapmışsın ama hakikatte senin yaptığın ihracat 500 milyon dolar. Realite olarak ihracat bu olunca bu ihracat bu gideri karşılamaz. 'Turizm karşılar' deniliyor. Kış mevsiminde kayak turizmi vs için bu miktarı karşılayacak turist Türkiye'ye akın edebilir mi? Realist olursak etmez. Dolayısıyla 'biz bu açığı ihracatla ve turizmle kapatırız' sözü aslı olmayan, insanların gönlüne su serpmek kabilinden atılan palavralardandır."
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, dünya petrol fiyatlarının 50 dolarlar seviyesine çıkmasının Türkiye için ne anlam ifade ettiği konusunda değerlendirmeler yaptı. Fiyatların 60 dolarlara çıkması halinde cari açık probleminin daha da içinden çıkılmaz hale geleceğini söyleyen Prof. Dr. Haydar Baş, iktidar müntesipleri tarafından seslendirildiği şekliyle bu açığın ihracat ve turizm gelirleriyle karşılanamayacağı uyarısında bulundu.
Cari işlem açığı daha da artacak
Petrol olayının sıradan bir olay olmadığını, petrolün ekonomilerin tam merkezinde yer aldığını, dünya ve Türkiye ekonomisinden petrolün çekilmesi durumunda bütün hayatın mefluç olacağını, duracağını söyleyen BTP Lideri Prof. Dr. Haydar Baş, "Benzetme yapmak gerekirse petrol, insan bünyesindeki kana benzer. Yani kan gibidir. Vücuttaki kan ne ise devletlerin, toplumların hayatında petrol de odur. Petrol bu derece ehemmiyete sahiptir" diyerek şöyle devam etti:
"İşte biz bu kadar önemli petrolü kendi şartlarında üreten bir ülke değiliz. Rezervlerimiz olmasına rağmen bunları tamamen terk etmiş durumdayız. Çok cüz'î bir kısmını üretme durumundayız. Dolayısıyla bu şartlarda dünya petrol fiyatlarının artışı bizi doğrudan etkiler. Petrol, madem ki hayatın her safhasında olmazsa olmaz malzemelerden bir tanesidir. O halde biz bunu ithal etmeye mecburuz. O takdirde artan fiyatların, zaten ekonomimizin kırılgan bir döneminde hayatımızın tamamına yansıması söz konusudur. Petrolün fiyatının artması ekmekten içtiğimiz suya kadar bütün hayatımızı etkileyecek bir konum arz ediyor. Petrolün varili 38 dolar civarında idi. Şimdi 50 dolarlara baliğ oldu. Eğer yükseliş devam eder, iddia edildiği gibi 60 dolara çıkarsa bu, yüzde yüz bir artış demektir. İşte bu, şu sıralarda çok konuşulan cari işlem açığımızı daha da arttırır. Şu anda bile iktidarın yaptığı hesaplara göre 7,6 milyar dolar olması gereken cari işlem açığı 11 milyar dolara baliğ olmuş durumda. Öngörülenden yüzde 50 artış söz konusu."
Yanlış hesap yapılıyor
Türkiye'nin bu şartlarda buna tahammül etmesinin mümkün olmadığını söyleyen BTP Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, hem bunun sebebini belirtti, hem de ihracat ve turizm gelirleri ile bu açığın karşılanabileceği hesabının yanlış bir hesap olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Haydar Baş, şöyle konuştu: "Çünkü Türkiye'nin borçları artmış durumda. İç ve dış borçlar 220 milyar dolardan, 330-340 milyar dolarlara baliğ oldu. 1,5-2 yıl evvelki faiz giderleri 45 katrilyon iken bu yıl takriben 150 katrilyon civarına baliğ oldu. Yani Türkiye'nin geliri şu anda borçlarının faizini bile karşılayacak durumda değil. Borçlar da erteleniyor, faizler de erteleniyor. Türkiye, hakikaten içinden çıkılması çok zor bir manzara içine girdi. Bu vaziyette sizin ithal ettiğiniz petrol tam yüzde yüze varan bir artışla ithal edilecek. Bazı arkadaşlar cari işlem açığının 15 milyar dolar olacağını söylüyorlar. Benim kanaatim 15 milyarın çok üzerinde olur. 16-17 milyar dolar olur. Böyle bir cari işlem açığı ortaya çıkar ki Türkiye'nin bu faiz sarmalında, borç altında bu derece bir yükün altından kalkması çok zor bir görünüm arz ediyor. Deniliyor ki 'Biz bunu ihracatımızla, turizm gelirimizle karşılayabiliriz.' Olması mümkünatta, ama bir teori olarak mümkünatta. Bir de realiteye baktığımız zaman durum hiç de öyle değil. Çünkü bizim ihraç mallarımızın bazıları, hatta yüzde 80'i sizin ithal ettiğiniz mamullerden meydana geliyor. Hammaddenizi yurt dışından ithal ediyorsunuz. Kendi kurumunuzda işliyorsunuz. Mamul haline getiriyorsunuz. O şekilde ihraç ediyorsunuz. Sen bir lira alıyorsun. Ama fabrikana getirirken, yabancıya döviz olarak 80 lira veriyorsun. Türkiye'deki ihracat bu. Mesela yaptığın ihracat 2 milyar dolar ise bu 2 milyar doların tamamı sana ait değil. 1,5 milyar dolarını zaten daha evvel vermiştin. Görünüşte 2 milyar dolarlık ihracat yapmışsın ama hakikatte senin yaptığın ihracat 500 milyon dolar. Realite olarak ihracat bu olunca bu ihracat bu gideri karşılamaz. 'Turizm karşılar' deniliyor. Kış mevsiminde kayak turizmi vs için bu miktarı karşılayacak turist Türkiye'ye akın edebilir mi? Realist olursak etmez. Dolayısıyla 'biz bu açığı ihracatla ve turizmle kapatırız' sözü aslı olmayan, insanların gönlüne su serpmek kabilinden atılan palavralardandır."
