Yeni bir eser

Kültür dünyamızın en canlı eserlerinden biri de şüphesiz kitaplardır.

"Kitap" bir milletin dimağı, gözü, kulağı, eli ve ayağı gibidir.

Faydalı, sağlıklı, fert ve millet nazarında bütünlük arzeden kitaplarımız sözcük lokmalarımızın toplandığı gıdalarımızdır.

Kitap bir okuldur. Bu okula mecburi kayıt yoktur. Ancak sevgi, ilgi, susamışlıkla müracaat edilir. Kitap bir anahtardır. Akıl ve gönül direksiyonu hayra doğru giden, iyiye teslim olmuş kişilerin eline geçen anahtarlarla her biri bu esrarlı, faziletli, bilge kapıları açmaya sebeb olurlar.

Kitapta ana şefkatinin resmini, beden ve ruh eğitimi, kemali, yüksek değerlere varışı, bir dost tesellisini bulursunuz.

"Kitap" ile daha çok konuşur ve yazarız.

Sizlere bu vesileyle bir kitaptan bahsetmek istiyorum.

Kitabın kapağında ilgi uyandıran şu başlık var:

"İngilizce, Fransızca ve Portekizce, Arapça, Farsça ve Türkçe Asıllı Kelimeler".

Kitabın emektarı, araştırmacısı yazarı; Sayın A. Mehmed Çalışkan.

Takdim yazısında: "Arapça, Farsça ve Türkçe kelimeler Avrupa lisanlarına çeşitli yollarla girmişlerdir" diyerek başlıyor.

Bu kelimelerin giriş yolları fetihler, Endülüs Emevi Devletinin hakimiyeti, tercüme eserler, karşılıklı etkileşim.

Kitapta ayrıntılı olarak hangi kelimelerin yabancıların lügatlerine girdiği tane tane incelenmiş.

Mesela ingilizce kelimelerde:

Acequia: Su kanalı. Arapça aslı (sakıye): Su kanalı demektir.

Alcatras: Deniz kartalı. Arapça aslı (el ğattaş) beyaz kuyruklu deniz kartalı.

Alcazar: Kale, saray. Arapça aslı el kasr: Köşk.

Jar: Kavanoz, küp. Arapça aslı: (cere) küp, testi.

Pyjama: (Pijama). Farsça (pay cöme) giyilen elbise.

Fransızca kelimeler:

Alcali: (Alkali) Arapça aslı: (el-kali).

Arsenal: Tersane. Arapça aslı (dâr es sınâe) imalathane, sanayi işletmesi. Türkçe'de tersane.

Almanca kelimeler:

Basar (Bazar): Çarşı. Farsça aslı: Bazaar.

Kaftan-Kaftan. Türkçe'de: Kaftan.

Cafe: Kahvehane. Arapça aslı: (Kahve).

İtalyanca kelimeler:

Arzanu-Çam. Arapça aslı (erze) çam.

Martapon: Şekli sarığa benzeyen zambak. Türkçe aslı (martağan) bir çeşit sarık.

Mauze: Muz ağacı. Arapça aslı (mevz) muz.

Turbante-Sarık, başörtüsü. Farsçası (dülbend). İngilizce'de: Turban.

İspanyolca kelimeler:

Pardo: Yük. Arapça aslı (ferde) balya, yük, paket.

Fustan: Bir çeşit kumaş. Arapça: Fustat. Türkçedeki fistan, kumaş, elbise.

Masaje-Mesaj. Almancası: Massage. Arapça aslı (messe) el ile dokunmak. (Yazılı İngilizceye giriş senesi: 1876, İngilizceye giriş yolu: Arapça - Fransızca - İngilizce).

Bu ve daha birçok kelimelerin asıllarını bu eserde bulabilirsiniz.

Yazar kitabın arka kapağında şu açıklamayı yapıyor:

"Avrupa lisanlarındaki Arapça, Farsça ve Türkçe asıllı kelimelerin bir kısmı o lisanlarda halen kullanılmaktadır. Hatta bunlar arasında tüm dünya lisanlarına geçen çok sayıda kelimeler de vardır. Diğer bir kısım kelimeler sadece tarihi ve coğrafi tanımlar sırasında kullanılmakta olup üçüncü bir grup kelime ise o lisanslarda kullanımdan tamamen kalkmışlardır."

Sayın A. Mehmet Çalışkan beye teşekkür eder, çalışmalarının devamını temenni ederim.