12 Mart 1918

Anadolu'nun, Anadolu'daki illerin, ilçelerin kurtuluş yıldönümleri eskiden daha görkemli kutlamalara sahne olurdu. 7'den 70'e bütün insanlar kurtuluş günlerini adeta iple çeker ve tam bir bayram havası içinde, bayram heyacanı ile kutlamalara katılırdı. Bayramlık elbiseler ve ayakkabılar bir bayramlarda bir de kurtuluş günlerinde giyilirdi.

Son yıllarda malum medyanın ileri-geri laf etmesi, mücadele yıllarında yaşanmış gerçekleri canlandırmak için yapılan temsilleri diline dolaması ile eski katılımlar ve eski heyacanlar her geçen yıl azalmaya başladı. Bu durum, karşı cephenin mücadeleyi aynı kararlılıkla devam ettirdiğinden başka bir anlam taşımıyor.

Haçlı dünyası bin yıllık Malazgirt yenilgisinin intikamı peşinde iken, altı yüzyıllık Ayasofya Camii kiliseye çevirme, entrikalarını çevirirken, içimizdeki gazeteci kılıklı sözcüleri ve öncüleri vasıtası ile de 80 yıl önce Anadolumuzda işlediği cinayetleri unutmamız gerektiğini söylüyor.

Birileri çıkıp globelleşme, küreselleşme elma şekerlerini uzatarak, bundan böyle Erzurum'un yakın tarihinden söz ederken Nene Hatun'dan, Aziziye Tabyalarından bahsetmemek gerektiğini söylerse kim adına konuştuğundan şüphe etmeyin; mutlaka haçlıların sinsi sözcüdür.

Evet, 12 Mart 1918 Erzurum'un, Erzurumlunun, hainlerin hıyanetlerine, canilerin cinayetlerine, ırz ve namus düşmanlarının kirli emellerine son verdikleri gündür. Güzel Erzurum'un bilcümle haşerattan temizlendiği günün adıdır 12 Mart...

"Ilık bir sabahtı / 12 Mart'tı / sona ermişti, bitmişti feleğin cilvesi / Mehmetçiğin süngüsünde gülmüştü yüzüne Erzurum'un bahtı 12 Mart sabahı / Tanrım! / O ne ışıklı / O ne geniş sabahtı / Tüfekler susmuş / Namlular barut kokuyordu / Mehmetçikler düşmanı kovmuş / kurtarmışlardı Erzurum'u / Gün ışırken/ karla örtünmüş Palandöken / Mutlu ve bembeyaz gülümsüyordu / 12 Mart'tı / O ne büyük / O ne özgür / O ne kutsal sabahtı." (Osman Arı)

Erzurum 1828-29, 1877-78 ve 1916-18'de olmak üzere üç işgal yaşamış, herbirinde de büyük acılar yaşamış, kayıplar vermiş, her birinde "göç göç oldu göçler yola dizildi / uyku geldi elâ gözler süzüldü" gerçeği yaşanmış. Üç işgalde de baş rolde Ruslar ve figüran Ermeniler...

1916'da başlayıp 18'de, 12 Mart'ta biten iki yıllık karanlık günlerin kara ismi ise daha çok Ermeni...

Ermenilerin, sadece Erzurum ve çevresinde işledikleri cinayetler belgeleriyle dünyaya anlatılmış olsaydı bugün soykırım iddiasına, yalanına cesaret edemezlerdi.

Diğer şehirlerimizde de vardır ama Erzurum adeta bir tabyalar şehridir. "Tahkimatlı askeri tesis, küçük istihkâm, tahkim edilmiş topyeri" diye tarif edilen tabyalar Erzurum da zaferlerin sembolü olarak anılmış, nice şiirlere konu olmuştur. 18. yüzyılın ikinci yarısında Rus işgallerini önlemek için şehir tabyalarla örülmüştür adeta. Aziziye, Mecidiye, Tafta, Karagöbek, Ağzıaçık Tabyaları en çok bilinenleridir.

H. Sami Tekin bir şiirinde Aziziye Tabyasını şöyle destanlaştırır.

"Ne eşsiz bir destansın ey şanlı Aziziye

Nurdan bir abideyi bağışladın maziye

Toprağında izi var Gazi Muhtar Paşa'nın

Taşın toprağın kandan kemikten bir kaledir

Varlığın tarih için sönmez bir meş'aledir

Aziziye, yiğitliğin mertliğin göz yaşıdır

Aziziye istikbalin yalçın temel taşıdır

Aziziye tarih boyu kanayan bir yaradır

Çiçeği şehid kanı, çemeni şühedadır

Nine vursun satırı, katerina utansın

Tarih Nine'yi gazi, onu fuhuşla ansın

Tabyalardan söz açıp da Bekir Sıtkı Erdoğan'ı hatırlamamak olmaz. Erzurum'un kurtuluş yıldönümü vesilesi ile onun dillere destan olan "Erzurum Tabyalarından" adlı şiirini tefekkür eşliğinde bir kez daha okuyalım:

"Bir şimşek çakıyor, yine bir şimşek

Çakıyor Erzurum Tabyalarından!

Dizilmiş Nâmder, Nineler tek tek

Bakıyor Ezurum Tabyalarından

Yediden yetmişe tek vücut, tek can;

Erzurum bir sevda, Erzurum vatan!

Taptaze bir yara gibi hep o kan,

Akıyor Erzurum Tabyalarından

Bu sevda bir sel ki teşnedir kine,

Bir kez kabardı mı sığmaz bendine..

Bu sevda yıllardır bizi kendine

Çekiyor Erzurum Tabyalarından

Ahmet Muhtar Paşa'm, al bizi yürüt!

Küffarın kökünü yeniden kurut!

Dün bugün misali hâlâ kan barut,

Kokuyor Erzurum Tabyalarından

Dadaşıma artık, ha ateş ha kar,

Burada savaşın adı "Kanlı bar"

Ovaya sis değil mücahit ruhlar

Çöküyor Erzurum Tabyalarından

Gökler alev alev yer bayrak bayrak

Ya şu ufuklara, şu dağlara bak

Bu gece dünyaya başka bir şafak

Söküyor Erzurum Tabyalarından

Bekir Sıtkı'm şaşma nice bir tarih!

Gündüzü bir tarih gece bir tarih;

Destanı sen değil koca bir tarih

Okuyor Erzurum Tabyalarından."