Anne iyiyse çocuk da iyi
04.11.2001 00:00:00
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevin Altınyanak, özellikle Özelikle doğu bölgelerimizde, çocuk besleme ve bakımı konusunda bazı ilginç geleneksel uygulamaların olduğunu, bu durumun çocukların sağlığını ve gelişimini olumsuz etkilediğini kaydetti. Prof. Dr. Altınyanak, bu uygulamaların, annelerin eğitim seviyesi arttıkça azaldığına dikkati çekti.
Prof. Dr. Altınyanak, bölgede, bebeklerin ateşini düşürmek ve öksürüğünü kesmek için ilginç uygulamaların yapıldığını belirterek, bu uygulamalara şu örnekleri verdi:
Bilinçsiz uygulamalar
sağlığı bozuyor
"Bu konudaki geleneksel uygulamaları sürdüren özellikle kırsal kesimdeki aileler, çocuğun ateşini düşürmek için vücuduna sirke, çiğ süt ve ispirto sürüyordu. Bir başka geleneksel uygulama da, çocukların öksürüklerinin kesilmesi için gerçekleştiriliyordu. Çocuğun öksürüğünün kesilmesi için sırtına gaz yağlı gazete kağıdı yerleştiriliyor, karabiberli çay veya yağlı pekmez içiriliyor, bunun yanında boynuna anahtar bağlanan çocuklar çöplüklerin üzerinden atlatılıyordu. Bu şekilde çocuğun öksürüğünün geçeceğine inanılıyordu.Çocuğun burun tıkanıklığı geçsin diye bazen çocuğun burnuna şekerle karıştırılmış tereyağı konuluyordu."
Annenin eğitim düzeyi arttıkça, bu uygulamaların azaldığına işareteden Prof. Dr. Altınyanak, bu duruma maruz kalan annelerin çocuk bakımını kendi annesinden ve yakın akrabalarından öğrendiğinin saptandığını söyledi.
Anne ve baba adayları eğitilmeli
Türkiye'de bilgisizlik ve yanlış bilgilendirilme nedeniyle her yılyüzbinlerce çocuğun öldüğünü ya da sağlıksız yaşadığını belirten Prof.Dr. Altınyanak, bebek ölümlerinin azaltılabilmesi için başta anne ve anne adaylarının eğitilmesi gerektiğini söyledi.
Yaygın eğitimde özellikle kitle iletişim araçlarına önemli görevler düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Altınyanak, radyo ve televizyonların kültür ve eğitimin yaygınlaştırılmasında kullanılmasına rağmen, programların zaman, süre ve nitelik bakımından yetersiz kaldığına dikkati çekti.
Bunun yanında Doğu'da, aile planlamasına yönelik talebin düşük olduğuna da değinen Prof. Dr. Altınyanak, "Dolayısıyla çocuk sayısı arttıkça bebeğe ilgi ve bakım da azalıyor" dedi.
Prof. Dr. Altınyanak, son araştırmalara göre, bebek ölüm hızının Türkiye'de bölgeler arasında farklılık gösterdiğini belirterek, batı bölgelerinde bebek ölüm oranı binde 38 iken, Doğu'da bu oranın binde 76 olduğunu, bunun ekonomik ve kültürel düzey ile yakın ilişkili olduğunu sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Altınyanak, bölgede, bebeklerin ateşini düşürmek ve öksürüğünü kesmek için ilginç uygulamaların yapıldığını belirterek, bu uygulamalara şu örnekleri verdi:
Bilinçsiz uygulamalar
sağlığı bozuyor
"Bu konudaki geleneksel uygulamaları sürdüren özellikle kırsal kesimdeki aileler, çocuğun ateşini düşürmek için vücuduna sirke, çiğ süt ve ispirto sürüyordu. Bir başka geleneksel uygulama da, çocukların öksürüklerinin kesilmesi için gerçekleştiriliyordu. Çocuğun öksürüğünün kesilmesi için sırtına gaz yağlı gazete kağıdı yerleştiriliyor, karabiberli çay veya yağlı pekmez içiriliyor, bunun yanında boynuna anahtar bağlanan çocuklar çöplüklerin üzerinden atlatılıyordu. Bu şekilde çocuğun öksürüğünün geçeceğine inanılıyordu.Çocuğun burun tıkanıklığı geçsin diye bazen çocuğun burnuna şekerle karıştırılmış tereyağı konuluyordu."
Annenin eğitim düzeyi arttıkça, bu uygulamaların azaldığına işareteden Prof. Dr. Altınyanak, bu duruma maruz kalan annelerin çocuk bakımını kendi annesinden ve yakın akrabalarından öğrendiğinin saptandığını söyledi.
Anne ve baba adayları eğitilmeli
Türkiye'de bilgisizlik ve yanlış bilgilendirilme nedeniyle her yılyüzbinlerce çocuğun öldüğünü ya da sağlıksız yaşadığını belirten Prof.Dr. Altınyanak, bebek ölümlerinin azaltılabilmesi için başta anne ve anne adaylarının eğitilmesi gerektiğini söyledi.
Yaygın eğitimde özellikle kitle iletişim araçlarına önemli görevler düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Altınyanak, radyo ve televizyonların kültür ve eğitimin yaygınlaştırılmasında kullanılmasına rağmen, programların zaman, süre ve nitelik bakımından yetersiz kaldığına dikkati çekti.
Bunun yanında Doğu'da, aile planlamasına yönelik talebin düşük olduğuna da değinen Prof. Dr. Altınyanak, "Dolayısıyla çocuk sayısı arttıkça bebeğe ilgi ve bakım da azalıyor" dedi.
Prof. Dr. Altınyanak, son araştırmalara göre, bebek ölüm hızının Türkiye'de bölgeler arasında farklılık gösterdiğini belirterek, batı bölgelerinde bebek ölüm oranı binde 38 iken, Doğu'da bu oranın binde 76 olduğunu, bunun ekonomik ve kültürel düzey ile yakın ilişkili olduğunu sözlerine ekledi.
