İki şehrin hikayesi

Aykırı Yayınları'ndan çıkan "İki Şehrin Hikayesi" adlı kitapta, iki kentin konumu ve ilişkilerini tarihsel, siyasal, ekonomik, kültürel ve sosyolojik açıdan değerlendiren yazılar yer alıyor. Seyfi Öngider'in derlediği kitapta, tarihçi Orhan Koloğlu'nun "Osmanlı'nın Son Döneminde İki Kent ve İlişkileri"ni konu alan araştırmaya da yer verildi. Koloğlu'nun araştırmasına göre, Mustafa Kemal Atatürk'ün başkenti İstanbul'dan Ankara'ya taşıması, o yıllarda batı dünyasında uzun süre tartışma konusu edildi. New York Times'dan Beyrut'ta yayınlanan Le Reveil gazetesine kadar birçok yayın organı, olumsuz veya olumlu görüşleriyle bu tartışmanın içinde oldu.

Batı basınının olaya bakışı

O dönemde batı basınında yer alan görüşlerden bazıları şöyle:

- The Times (1924): "Gazi Mustafa Kemal yaşadıkça, İstanbul'un başkent olma şansı kalmamıştır. Büyük devletler hala İstanbul'u, Türkiye'nin diplomatik başkenti sayıyorlar."

- Christian Science Monitor (ABD 1929): "Ankara'da büyük değişiklikler var. Sokakta rastlanan tanıdık 'ne yapıyorsun' der ve hemen kaybolur. Durmaya vakitleri yoktur. Acele acele... Hükümet merkezinin insana verdiği intiba budur. Her sene daha fazla acele edilmektedir."

- Contemporary Review (Arnold Toynbee 1929): "Ankara, Anadolu'daki en zor arazinin göbeğindedir ve burada asri bir şehir inşasına kalkışmak, herhalde pazu kuvveti ister. Ben bu kuvvetin başarılı olduğu kanısındayım."

- Le Reveil (Beyrut-1928): "Ankara eski kalenin eteklerinde yeniden inşa ediliyor. Çölün ortasında, birkaç senede sayısız ve konforlu binalar yaptılar. Bu mantar şehir, her yöne yayılıyor."

- The Times (Howard Robertson-1938): "Atatürk'ün güçlü bir Türkiye Cumhuriyeti kurmak için attığı bütün adımlar içinde en radikal, tehlikeli ve iddialı olanı, İstanbul'un başkent olarak terk edilmesi ve Ankara'da bir hükümet merkezinin kurulmasıdır."

- The Times (Başyazı 1938): Başkenti, yabancı saldırılarına açık İstanbul'dan Anadolu yaylasına taşımak, K. Atatürk'ün deha dolu bir kararıydı.