Küresel ekonomide yeni faiz dalgası
Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını yeniden 100 dolar sınırına taşıması üzerine, başta Fed ve ECB olmak üzere küresel merkez bankaları sıkı para politikası hamleleriyle piyasaları yeniden şekillendiriyor
Eyüp Kabil





Petrol şoku ve enflasyon sinyalleri
Orta Doğu'da deniz ticareti ve lojistik hatlarında yaşanan kırılmalar, Brent petrol fiyatlarını şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 40 artırarak varil başına 100 dolar seviyesine ulaştırdı. ABD'de dizel fiyatlarının galon başına 6 doları aşmasıyla birlikte üretim ve dağıtım maliyetleri tırmanışa geçti.Bu gelişmeler, küresel dezenflasyon (enflasyonun düşüş eğilimi) sürecini sekteye uğrattı. Birleşmiş Milletler ve IMF raporlarına göre, küresel büyüme tahminleri baskılanırken 2026 yılı dünya ekonomik büyüme beklentisi yüzde 2,6'ya geriledi.
Dev merkez bankalarından peş peşe hamleler
Enflasyonun hedeflenen seviyelerin üzerinde kalıcı olacağı endişesi, gelişmiş ülke merkez bankalarını harekete geçirdi.ABD'de yeni Başkan Kevin Warsh liderliğinde toplanan Fed, enflasyon kaygılarını gerekçe göstererek politika faizini 25 baz puan artırdı. "Noktasal grafik" (dot-plot) analizleri, 2026 sonuna kadar en az bir faiz artışının daha masada olduğunu gösteriyor.
Avrupa'da Christine Lagarde yönetimindeki Avrupa Merkez Bankası (ECB), enerji şokunun Euro Bölgesi'ne etkilerini hafifletmek adına üç temel politika faizini 25 baz puan yükseltti. Lagarde, enflasyonun %2'lik hedefe dönmesinin ancak 2027 sonunu bulabileceğini ve baskıların kalıcı olduğunu vurguladı.
Japonya'da negatif faiz politikasını geride bırakan BoJ, sürpriz bir adımla politika faizini son 31 yılın zirvesi olan yüzde 1,25 seviyesine çıkardı.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) ise mevcut toplantıda faizi yüzde 3,75'te sabit tutsa da Başkan Andrew Bailey liderliğinde sıkılaşma eğiliminin güçlendiği ve piyasaların önümüzdeki dönem için faiz artışı fiyatladığı görülüyor.
Türkiye ve gelişmekte olan piyasalara etkisi
Küresel faiz oranlarının yüksek seyretmesi, devlet tahvili getirilerini yukarı çekerken gelişmekte olan piyasaların (EMDE) borçlanma maliyetlerini artırıyor.Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise küresel enerji oynaklığına karşı sıkı duruşunu koruyor. Politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutan TCMB, yurt içi talebin dengelenmesini ve lirada istikrarın korunmasını önceliyor.












































































