Silah tutkusu risk kaynağı
28.01.2002 00:00:00
Bakırköy Psikiyatri Tedavi ve Araştırma Merkezi (BAPAM)Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı Dr. Ayhan Akcan, merkez olarak gerçekleştirdikleri araştırma sonucunda dünya bilim literatürüne "silah bağımlılığı" gibi yeni bir kavram kazandırdıklarını söyledi.
Silah bağımlılığı hastalık mı?..
Bağımlılığın en yaygın olarak, "bireyin, herhangi bir nesne veya duruma ilişkin olarak bir süre sonra özerkliğinin ve özdenetiminin ortadan kalkması, davranış dağarcığında yeni tutum ve davranışların gelişmesi" şeklinde tanımlandığını belirten Dr. Akcan, bu tanıma göre nesnenin silah olarak kabul edilmesi durumunda "silah bağımlılığından" da söz edilebileceğine dikkat çekti.
Dr. Akcan, BAPAM grubunun, bu ilginç araştırmasında, 1650 kişiye yöneltilmesi için bağımlılık tanı kriterlerinden oluşturulan ve 18 sorudan oluşan bir anket formu geliştirdiğini anlatarak, araştırma sonucunda katılımcılardan yüzde 6'sında silah bağımlılığı, yüzde 10'unda bağımlılık öncesi ileri derecede silah tutkusu ve yüzde 15.5'inde de silah tutkusu olduğunun belirlendiğini bildirdi.
Silah koleksiyonuna
sahip olma tutkusu
Araştırmada, katılımcılardan 169'unun "Silah koleksiyonuna sahip olmak ister misiniz?" sorusuna "evet" yanıtı verdiğini ifade eden Dr. Akcan, 14 denekte de silah koleksiyonu bulunduğunun ortaya çıktığını kaydetti.
Dr. Akcan, katılımcılardan 149'unun gece yatarken silahını başucunda bulundurduğunun tespit edildiğini, 8 kişide de taraftarı bulunduğu takım şampiyon olduğunda ateş etme alışkanlığına rastlandığını söyledi. Dr. Akcan, şöyle devam etti:
"1650 kişiden 99'u, 'silaha olan ilgisinden dolayı gereksiz yere çok zaman harcadığı' düşüncesinde.
'Silahsız olduğunuzda kapıldığınız duygular nelerdir?' sorusunu ise deneklerden 15'i 'sıkıntıya girme, terleme ve panikleme', 144'ü de'çıplak, boş olma hissi' şeklinde yanıtladı.'
Araştırmada, "silahla talim yapma sıklığını" da belirlendiğini ifade eden Dr. Akcan, buna göre 33 kişinin her gün veya haftada bir, 272 kişinin ayda bir, 511 kişinin altı ayda bir, 385 kişinin yılda bir, 449 kişinin de bir yıldan daha fazla sürede talim amacıyla silahla atış yaptığının saptandığını bildirdi.
Birçok sosyal riski var
Dr. Akcan, "Şark kültürü"nde silahın en önemli araç olduğunu vurgulayarak, "silah bağımlılığının altında kültürel yatkınlığın ön planda bulunduğunun çok açık olduğunu" dile getirdi.
Araştırma sonucunda ortaya çıkarılan silah bağımlılığının toplumsal açıdan da birçok riski bulunduğuna işaret eden Dr. Akcan, "Silah bağımlısı olanların, normal insanlara göre 9 kat fazla intiharriski, 5 kat fazla adam öldürme riski bulunuyor. Yine 12 kat da, eş veçocuk gibi etrafındaki insanların intihar veya yaralanma riski mevcut" diye konuştu.
Dr. Akcan, bağımlılıkta en önemli unsurun "bağımlılık yapıcı maddenin çok kolay bulunabilirliği ve kabul edilebilirliği" olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Ülkemizde 1 milyon ruhsatlı, 3 milyon ruhsatsız silah bulunduğu ve 21 yaşını dolduran her Türk vatandaşının belli prosedürleri yerine getirmek kaydıyla silah alabileceği düşünüldüğünde, silah da maalesef bağımlılık yapıcı nesneler içerisindedir. Zaten bu türden bir çalışma yapmamızın tek nedeni, insanların bireysel silahların kontrolüne yönelik duyarlılıklarını artırmaktır."
Silah bağımlılığı hastalık mı?..
Bağımlılığın en yaygın olarak, "bireyin, herhangi bir nesne veya duruma ilişkin olarak bir süre sonra özerkliğinin ve özdenetiminin ortadan kalkması, davranış dağarcığında yeni tutum ve davranışların gelişmesi" şeklinde tanımlandığını belirten Dr. Akcan, bu tanıma göre nesnenin silah olarak kabul edilmesi durumunda "silah bağımlılığından" da söz edilebileceğine dikkat çekti.
Dr. Akcan, BAPAM grubunun, bu ilginç araştırmasında, 1650 kişiye yöneltilmesi için bağımlılık tanı kriterlerinden oluşturulan ve 18 sorudan oluşan bir anket formu geliştirdiğini anlatarak, araştırma sonucunda katılımcılardan yüzde 6'sında silah bağımlılığı, yüzde 10'unda bağımlılık öncesi ileri derecede silah tutkusu ve yüzde 15.5'inde de silah tutkusu olduğunun belirlendiğini bildirdi.
Silah koleksiyonuna
sahip olma tutkusu
Araştırmada, katılımcılardan 169'unun "Silah koleksiyonuna sahip olmak ister misiniz?" sorusuna "evet" yanıtı verdiğini ifade eden Dr. Akcan, 14 denekte de silah koleksiyonu bulunduğunun ortaya çıktığını kaydetti.
Dr. Akcan, katılımcılardan 149'unun gece yatarken silahını başucunda bulundurduğunun tespit edildiğini, 8 kişide de taraftarı bulunduğu takım şampiyon olduğunda ateş etme alışkanlığına rastlandığını söyledi. Dr. Akcan, şöyle devam etti:
"1650 kişiden 99'u, 'silaha olan ilgisinden dolayı gereksiz yere çok zaman harcadığı' düşüncesinde.
'Silahsız olduğunuzda kapıldığınız duygular nelerdir?' sorusunu ise deneklerden 15'i 'sıkıntıya girme, terleme ve panikleme', 144'ü de'çıplak, boş olma hissi' şeklinde yanıtladı.'
Araştırmada, "silahla talim yapma sıklığını" da belirlendiğini ifade eden Dr. Akcan, buna göre 33 kişinin her gün veya haftada bir, 272 kişinin ayda bir, 511 kişinin altı ayda bir, 385 kişinin yılda bir, 449 kişinin de bir yıldan daha fazla sürede talim amacıyla silahla atış yaptığının saptandığını bildirdi.
Birçok sosyal riski var
Dr. Akcan, "Şark kültürü"nde silahın en önemli araç olduğunu vurgulayarak, "silah bağımlılığının altında kültürel yatkınlığın ön planda bulunduğunun çok açık olduğunu" dile getirdi.
Araştırma sonucunda ortaya çıkarılan silah bağımlılığının toplumsal açıdan da birçok riski bulunduğuna işaret eden Dr. Akcan, "Silah bağımlısı olanların, normal insanlara göre 9 kat fazla intiharriski, 5 kat fazla adam öldürme riski bulunuyor. Yine 12 kat da, eş veçocuk gibi etrafındaki insanların intihar veya yaralanma riski mevcut" diye konuştu.
Dr. Akcan, bağımlılıkta en önemli unsurun "bağımlılık yapıcı maddenin çok kolay bulunabilirliği ve kabul edilebilirliği" olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Ülkemizde 1 milyon ruhsatlı, 3 milyon ruhsatsız silah bulunduğu ve 21 yaşını dolduran her Türk vatandaşının belli prosedürleri yerine getirmek kaydıyla silah alabileceği düşünüldüğünde, silah da maalesef bağımlılık yapıcı nesneler içerisindedir. Zaten bu türden bir çalışma yapmamızın tek nedeni, insanların bireysel silahların kontrolüne yönelik duyarlılıklarını artırmaktır."
