logo
09 OCAK 2026

Üretim-tüketim dengesi ekonomide her şeydir

17.02.2010 00:00:00
"Kaynaklar sınırlı, ihtiyaçlar sınırsız" yanlış temeliyle yola çıkan Kapitalizm insanın doğal yapısına ait olan bütün ölçülerin, değerlerin altını üstüne getirmiştir.Yanlış temeller üzerine sağlam binalar oluşmayacağına göre, kapitalizmle hiçbir faydalı sonuca ulaşmak mümkün olmamıştır. Yaşanan krizler ve son kriz, hazırlanan uluslar arası raporlar bu gerçekleri gözler önüne sermektedir.Ekonominin üç temel hedefi vardır: Tam istihdam, sürekli büyüme ve gelir dağılımında adaletin sağlanması?Kapitalist anlayışlara göre, piyasalar serbest bırakılırsa, faiz bu piyasaların en temel harcı olursa ve devlet piyasalara gölge etmezse sistem kendi kendine tıkır tıkır işleyecektir. Ama ne var ki bugün işsizliğin tırmanması, deflasyon süreci, krizler ve gelir dağılımındaki uçurum bu mantığın bir neticesi olmuştur.Kapitalizm ekonomide hedeflenenlerin tam tersini ortaya koymuştur.Serbest piyasa ekonomisi, küresel sermaye sahiplerinin faiz ve rant yoluyla haksız kazanç elde etmelerine yol açmış ve neticede çoğunluğun geliri bu sermaye sahiplerine akmıştır. Gelir dağılımında oluşan uçurum tüketimi daraltmış bu da stokların artmasına üretimin bitmesine neden olmuştur. İşsizliğin tırmanmasının nedeni de budur. Üretimin sürekli daraldığı bir ekonomi de asla büyümez, sürekli küçülür.Bunların hepsi birbiriyle alakalı?Dünya tarihinde ekonominin bu üç hedefini kolayca yakalayabilecek sadece bir tek model vardır: Milli Ekonomi Modeli (MEM)Milli Ekonomi Modeli'nin bu hedefleri yakalaması için önemli bir argümanı vardır: Üretimtüketim dengesinin sağlanması.Modeli okuduğunuzda şunu göreceksiniz: Üretimtüketim dengesi sağlandığında tam istihdam gerçekleşir, sürekli büyüme sağlanır ve gelir dağılımındaki adaletsizlik tamamen ortadan kalkar. Nasıl mı?MEM'in en önemli tespitlerinden biri arzın her zaman talepten fazla olduğu gerçeğidir. Yani Kapitalizmin "her arz kendi talebini oluşturur" temel düşüncesi de yanlıştır.Prof. Dr. Haydar Baş'ın önemine binaen sürekli tekrar ettiği bir mısır misali vardır: 1 çuval mısır ekiyorsunuz ve en az 10 çuval mısır elde ediyorsunuz. 1 çuval mısırın parasıyla 10 çuval mısır almak mümkün mü? Hayır. Başlangıçta 1 çuvalın parası elinizde olsun. Emisyonu genişletmediğiniz takdirde, yani piyasaya para sürmediğinizde 10 çuval mısırın Pazar bulması mümkün olmayacaktır.Görüldüğü gibi üretim neticesinde oluşan mısır arzı, onu alabilecek talepten çok fazladır. Aradaki açık bir şekilde kapanmadığı zaman 10 çuval mısır ya stokta kalacaktır, ya da değerinin çok altında satılacaktır.Talebi arzın seviyesine getirmediğiniz müddetçe, arzın talebini kendiliğinden bulması mümkün değildir. Yani Kapitalizm yanlıştır. Burada devletin müdahalesi şarttır ve talebi arzın seviyesine çıkartmak zorundadır.İşte talebin arzı karşılayacak düzeye yükseltilmesi hadisesi üretim tüketim dengesidir. Bu kendi kendine olmaz, devlet müdahalesi mutlaka gereklidir.İşte MEM, bu basit misalde de görüldüğü gibi, ülkemizin milli gelirine paralel olarak, yeni para denkleminin ifade ettiği şekilde emisyonu genişletecek, piyasaya para sürecektir.Burada basılan paranın piyasaya sürülmesi aşaması da çok önemlidir. Parayı kapitalizmin yaptığı gibi zenginin cebine koyarsanız hiçbir işe yaramaz, hatta ekonomiye büyük zarar verir.Yapılması gereken sosyal devlet projeleriyle vatandaşın tamamının cebine bu parayı koymaktır. Buradaki maksat yukarıda da ifade ettiğimiz gibi paranın tüketime kanalize olması ve arztalep, ya da üretimtüketim dengesinin sağlanmasıdır.MEM sadece tüketimi desteklemez, ihtiyaca göre hem tüketim, hem de üretim sürekli desteklenir ve denge korunmaya çalışılır.Halkın cebine para girdiği için gelir adaleti sağlanır, Pazar genişlediği için üretici üretimini arttırmaya çalışır, bu da sürekli büyümeyi ve tam istihdamı sağlar.Görüldüğü gibi MEM işi temelinden ele alıyor ve üretimtüketim dengesinden yola çıkıyor. Burada her adımda devlete baba rolünün verilmesi de önemli bir konudur. Serbest piyasa koşullarında bu dengenin sağlanması asla mümkün değildir.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Yorumlarınızı paylaşın

--
 
Murat Çabas / diğer yazıları
'2025 yılı kadar kötüsünü görmedim'
35 yıllık işadamından acı gerçek
ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'tan Suriye açıklaması
'ABD yaşanan gelişmeleri derin bir endişeyle yakından takip etmektedir'
Güç savaşları Kuzey Atlantik'e de sıçradı
ABD el koyduğu Rus tankerinin görüntüsünü paylaştı
Halep'te çatışmalar devam ediyor
SDG militanlarının bir kısmı kaçtı
Atatürk’ün hazırlattığı hutbeler
İman ve amel
Trump'ın yardımcısı Vance'ten tehdit
'Avrupalı liderlere tavsiyem, ABD Başkanını ciddiye almalarıdır'
İstanbul Valiliği fırtınanın bilançosunu açıkladı
350 olaya müdahale edildi
AB-Mercosur anlaşmasına tepki
Fransız çiftçiler traktörleriyle Paris'e girdi
Suriye ordusu operasyon başlatıyor
Halep'te SDG provokasyonu
Kolombiya Cumhurbaşkanı Petro, Trump ile görüştü
"İki ülke arasındaki iletişimin sürdürülmesinin önemini ele aldık"
İngiltere, ABD'ye karşı, Grönland'ın yanında
Başbakan Starmer, tavrını Trump'a iletti
Trump: Venezuela yalnızca ABD ürünleri satın alacak
Liderini kaçırdı; sadece petrolünü değil, pazarını da gasbetti
ABD 2027 yılı için bir savaşa mı hazırlanıyor?
Trump: '2027'de savunma bütçemiz 1.5 trilyon dolar olmalı'
ABD'de ICE polisleri bir ksdını aracında öldürdü
Trump, "nefsi müdafaa" dedi!
CHP lideri Özel, Beykoz mitinginde konuştu
"Emekliye verdiğiniz maaşa, maaş denmez harçlık denir"
'2025 yılı kadar kötüsünü görmedim'
35 yıllık işadamından acı gerçek
ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'tan Suriye açıklaması
'ABD yaşanan gelişmeleri derin bir endişeyle yakından takip etmektedir'
Güç savaşları Kuzey Atlantik'e de sıçradı
ABD el koyduğu Rus tankerinin görüntüsünü paylaştı
Halep'te çatışmalar devam ediyor
SDG militanlarının bir kısmı kaçtı
Atatürk’ün hazırlattığı hutbeler
İman ve amel
Trump'ın yardımcısı Vance'ten tehdit
'Avrupalı liderlere tavsiyem, ABD Başkanını ciddiye almalarıdır'
İstanbul Valiliği fırtınanın bilançosunu açıkladı
350 olaya müdahale edildi
AB-Mercosur anlaşmasına tepki
Fransız çiftçiler traktörleriyle Paris'e girdi
Suriye ordusu operasyon başlatıyor
Halep'te SDG provokasyonu
Kolombiya Cumhurbaşkanı Petro, Trump ile görüştü
"İki ülke arasındaki iletişimin sürdürülmesinin önemini ele aldık"
İngiltere, ABD'ye karşı, Grönland'ın yanında
Başbakan Starmer, tavrını Trump'a iletti
Trump: Venezuela yalnızca ABD ürünleri satın alacak
Liderini kaçırdı; sadece petrolünü değil, pazarını da gasbetti
ABD 2027 yılı için bir savaşa mı hazırlanıyor?
Trump: '2027'de savunma bütçemiz 1.5 trilyon dolar olmalı'
ABD'de ICE polisleri bir ksdını aracında öldürdü
Trump, "nefsi müdafaa" dedi!
CHP lideri Özel, Beykoz mitinginde konuştu
"Emekliye verdiğiniz maaşa, maaş denmez harçlık denir"
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.